ABŞ Mərkəzi Komandanlığı İrana qarşı dəniz mühasirəsinin icrası ilə bağlı yeni məlumat yayıb. ABŞ qüvvələrinin 67 ticarət gəmisinin hərəkət istiqamətini dəyişdirdiyi bildirilir. Üç gəmi hərəkətsiz vəziyyətə gətirilib. Daha iki gəmiyə ABŞ hərbçiləri daxil olub. Tədbirlər İran limanlarına gedən və ya bu limanlardan çıxan gəmilərə qarşı həyata keçirilir. ABŞ dəniz mühasirəsini iyulun ortalarında yenidən tətbiq etməyə başlayıb. Hörmüz boğazında İran və ABŞ-nin qarşılıqlı məhdudlaşdırıcı tədbirləri səbəbindən vəziyyət gərgin olaraq qalır. Vaşinqton iqtisadi təzyiqlə yanaşı, dəniz mühasirəsini də Tehrana qarşı əsas vasitələrdən biri kimi istifadə edir.

Türkiyənin xarici işlər naziri Hakan Fidan Səudiyyə Ərəbistanı və Misirdən olan həmkarları ilə regional məsələləri müzakirə edib. Danışıqlarda Səudiyyə Ərəbistanını şahzadə Feysəl bin Fərhan Al Səud təmsil edib. Misir tərəfdən müzakirələrdə xarici işlər naziri Bədr Əbdülati iştirak edib. Tərəflər Suriyadakı son hadisələr barədə fikir mübadiləsi aparıblar. Qəzza üzrə sülh planının gedişi də müzakirə olunub. Nazirlər Hörmüz boğazındakı mövcud vəziyyəti nəzərdən keçiriblər. Fidan üç ölkənin bölgədə sülh və rifahın təmin edilməsində maraqlı olduğunu bildirib. O, Türkiyə, Səudiyyə Ərəbistanı və Misirin əməkdaşlıq və əlaqələndirməni gücləndirməyə davam edəcəyini vurğulayıb.

Livanın xarici işlər naziri Yusif Racci İran rəsmilərini ölkənin daxili işlərinə qarışmamağa çağırıb. O, Tehranla münasibətlərin müəyyən edilmiş diplomatik qaydalar əsasında qurulmalı olduğunu bildirib. Racinin sözlərinə görə, İranın Livandakı diplomatik nümayəndəliyi ilə normal münasibətlərin bərpası üçün Tehran Livan dövlətinin qərarlarına hörmət etməlidir. Nazir İran rəsmilərinin Livanın daxili məsələlərinə müdaxiləsinin dayandırılmasını tələb edib. O, son nümunə kimi İran parlamentinin sədri Məhəmməd Baqir Qalibafın açıqlamalarını göstərib. Qalibafın konkret hansı fikirlərinin nəzərdə tutulduğu barədə əlavə məlumat verilməyib. Beyrut ölkənin daxili məsələlərinə dair qərarların yalnız Livan dövlətinin səlahiyyətində olduğunu vurğulayır. Racinin açıqlaması Livan–İran münasibətlərində siyasi fikir ayrılıqlarının davam etdiyini göstərir.

İran ABŞ-nin yeni iqtisadi sanksiya təhdidlərini kəskin şəkildə pisləyib. Tehran bu tədbirləri “qanunsuz və qeyri-insani” adlandırıb. İran Xarici İşlər Nazirliyi Trampın açıqlamasının 1953-cü il avqustun 19-da Məhəmməd Müsəddiq hökumətinin devrilməsinin ildönümü ilə üst-üstə düşdüyünə diqqət çəkib. İran tərəfi bunu ABŞ-nin 73 ildir davam edən düşmən siyasətinin göstəricisi kimi qiymətləndirib. Nazirlik yeni sanksiyaların İran xalqına qarşı iqtisadi təzyiq olduğunu bildirib. Tehran bu siyasətin əvvəllər də tətbiq edildiyini və nəticə vermədiyini iddia edir. Tramp isə İranı iqtisadi baxımdan dəstəkləyən tərəflərə qarşı daha sərt tədbirlər vəd edib. Qarşılıqlı bəyanatlar Tehranla Vaşinqton arasında gərginliyin davam etdiyini göstərir.

İsrail qüvvələrinin Livanın cənubundakı hücumlarını davam etdirdiyi bildirilir. Bint-Cübeyl bölgəsindəki Ət-Teyri yaşayış məntəqəsi bombardmana məruz qalıb. Sur bölgəsində yerləşən Əl-Mənsuri də artilleriya atəşinə tutulub. İsrail bundan əvvəl Vadi əs-Səluqi və Əl-Hüceyr ərazilərinə hücum edib. Qəbrıxa, Tulin və Hula ətrafındakı vadilərin də hədəfə alındığı bildirilir. Hücumların vurduğu ziyanın miqyası barədə ətraflı məlumat yoxdur. Ölən və yaralananların olub-olmadığı hələlik açıqlanmayıb. Ardıcıl hücumlar Livanın cənubunda gərginliyin davam etdiyini göstərir.

ABŞ qüvvələri may ayının əvvəlindən bəri Hörmüz boğazından 1300 gəminin keçidinə yardım edib. Bu barədə ABŞ Mərkəzi Komandanlığının sözçüsü məlumat verib. Hörmüz boğazı dünya enerji daşımaları üçün strateji əhəmiyyət daşıyır. Son aylarda bölgədəki hərbi gərginlik gəmiçiliyin təhlükəsizliyi ilə bağlı narahatlıqları artırıb. ABŞ bölgədə dəniz yollarının açıq saxlanılmasına çalışdığını bildirir. Vaşinqton təhlükəsiz gəmiçiliyi beynəlxalq ticarət üçün mühüm hesab edir. Keçidinə yardım göstərilən gəmilərin hansı ölkələrə məxsus olduğu açıqlanmayıb. Yardımın konkret hansı formada həyata keçirildiyi barədə də əlavə məlumat verilməyib.

BMT-nin Livandakı Müvəqqəti Qüvvələri bütün tərəfləri təxribat xarakterli addımlardan çəkinməyə çağırıb. Təşkilat gərginliyin artmasının heç bir tərəfin maraqlarına uyğun olmadığını bildirib. Tərəflərdən BMT Təhlükəsizlik Şurasının 1701 saylı qətnaməsinə əməl etmək tələb olunub. Qətnamə 2006-cı ildə qəbul edilib. Sənəd İsraillə “Hizbullah” arasında hərbi əməliyyatların dayandırılmasını nəzərdə tutur. BMT sülhməramlıları Livanın cənubunda fəaliyyətlərini davam etdirirlər. Onlar vəziyyətin müşahidəsi və tərəflər arasında əlaqələrin saxlanılması ilə məşğuldurlar. BMT qüvvələri bölgədəki humanitar fəaliyyətə də dəstək göstərir.

İranlı professor Mustafa Xoşçeşm ABŞ-nin Tehrana qarşı iqtisadi təzyiq siyasətinin nəticə verməyəcəyini düşünür. Onun sözlərinə görə, İran uzun illər ərzində iqtisadi məhdudiyyətlərə uyğunlaşmağı bacarıb. Tehran mühüm məhsulların idxalı üçün alternativ ticarət yollarından istifadə edir. İranın qonşu ölkələrlə iqtisadi əlaqələri də bu baxımdan mühüm rol oynayır. Xoşçeşm hesab edir ki, Trampın iqtisadi təzyiqə üstünlük verməsi neft bazarlarında sabitliyi qorumaq məqsədi daşıyır. O, bunun neft qiymətlərinin yüksəlməsinin qarşısını almağa hesablandığını düşünür. İranlı professor ABŞ-nin payızda yenidən hərbi əməliyyatlara başlaya biləcəyini də iddia edib. Lakin bu ehtimal ekspert proqnozudur və ABŞ tərəfindən belə bir qərar rəsmən açıqlanmayıb.

"BYD Səudiyyə" yerli bazarda mövqeyini möhkəmləndirməyə davam edir və bu yeni mərkəzlərin istifadəyə verilməsi ilə brendin Krallığın müxtəlif bölgələrindəki fəal nöqtələrinin sayı 10-a çatıb. Qasımda sərgi salonunun açılışı BYD brendinin bölgəyə ilk birbaşa daxil olması deməkdir.Ər-Riyadın Əl-Həmra məhəlləsindəki yeni məntəqə isə brendin paytaxtdakı əhatə dairəsini gücləndirir və satış, texniki servis və ehtiyat hissələrini əhatə edən tam inteqrasiyalı xidmətlər təqdim edir.

İran parlamentinin sədri Məhəmməd Baqir Qalibaf cümə axşamı günü ölkəsinin İraq hökumətinin silahların nizamlanması və Silahlı Qüvvələrin Ali Baş Komandanının tabeliyinə verilməsi ilə bağlı hüquqi çərçivənin yaradılması proqramını dəstəklədiyini, həmçinin iki ölkə arasında imzalanmış təhlükəsizlik sazişlərinə sadiq olduğunu təsdiqləyib.

ABŞ İrana qarşı iqtisadi təzyiq kampaniyasını daha da genişləndirməyə hazırlaşır. Prezident Donald Tramp görünməmiş miqyasda iqtisadi tədbirlər görüləcəyini bildirib. Bununla belə, Vaşinqton hələlik yeni sərəncam açıqlamayıb. ABŞ-nin fevral ayında qəbul etdiyi sərəncam İranla ticarət edən ölkələrə 25 faiz gömrük rüsumu tətbiq etməyə imkan verir. ABŞ Maliyyə Nazirliyi əlavə iqtisadi məhdudiyyətlər də tətbiq edə bilər. Tədbirlər ölkələrlə yanaşı, limanları, hava yolları şirkətlərini, digər müəssisələri və gəmiləri də əhatə edə bilər. Məqsəd İranın beynəlxalq ticarət əlaqələrini daha da məhdudlaşdırmaq ola bilər. Mövcud vəziyyət Vaşinqtonun yeni vasitələr yaratmaqdan daha çox, hazırkı iqtisadi təzyiq mexanizmlərini genişləndirməyə çalışdığını göstərir.

Roma Papası XIV Leo Livan Prezidenti Jozef Aunla görüşüb. Görüşdə Livanla İsrail arasındakı qarşıdurma və ötən iyunda əldə edilmiş çərçivə sazişinin icrası müzakirə olunub. Vatikan sazişin həyata keçirilməsində yaranan çətinliklərdən ciddi narahatlığını bildirib. Müqəddəs Taxt-Tac razılaşmanın icrası üçün göstərilən səyləri dəstəklədiyini açıqlayıb. Jozef Aun Papaya Livana göstərdiyi dəstəyə görə təşəkkür edib. Livan prezidenti İsrail hücumlarının dayandırılmasının vacibliyini vurğulayıb. O, İsrail qüvvələrinin işğal altında saxlanılan Livan ərazilərindən çıxarılmasını tələb edib. Aun Papa XIV Leodan bu tələblərin həyata keçirilməsinə dəstəyini davam etdirməsini istəyib.

İranın Mədəni İrs, Turizm və Əl İşləri naziri Seyid Rza Salehi Əmiri BRİKS Turizm Toplantısında iştirak etmək üçün Hindistana gedib. İranlı nazir Hindistanın Caypur şəhərinə səfər edib. BRİKS-in turizm toplantıları avqustun 19-dan 22-dək keçirilir. Salehi Əmiri BRİKS-i formalaşmaqda olan mühüm beynəlxalq güc mərkəzlərindən biri adlandırıb. O, qurumun dünya əhalisinin böyük hissəsini əhatə etdiyini vurğulayıb. İranlı nazir Hindistanın mədəniyyət və turizm naziri ilə ayrıca görüş keçirməyi planlaşdırır. Tehran BRİKS ölkələri ilə turizm əməkdaşlığından konkret nəticələr əldə etməyə çalışır. İran BRİKS-in imkanlarından turizm və mədəni əlaqələrin genişləndirilməsi üçün daha fəal istifadə etmək niyyətindədir.

İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi Pakistan ordusunun komandanı, feldmarşal Asim Münirlə telefon danışığı aparıb. Tərəflər bölgədəki son hadisələri müzakirə ediblər. Danışıqlarda davam edən qarşıdurmanın diplomatik yollarla həlli imkanlarına diqqət yetirilib. İran və Pakistan arasında ikitərəfli münasibətlərin inkişafı da nəzərdən keçirilib. Pakistan İranla ABŞ arasındakı danışıqlarda vasitəçilik edən ölkələrdən biri olub. İyunun 17-də tərəflər arasında anlaşma sənədi qəbul edilmişdi. Sənəddən sonra yekun razılaşmanın əldə olunması üçün danışıqlar davam etdirilsə də, tərəflər razılığa gələ bilməyiblər. Tehran və İslamabad bölgədəki vəziyyətlə bağlı siyasi təmaslarını davam etdirirlər.

Avropa Komissiyası Avropa İttifaqında təbii qaz təchizatı ilə bağlı hazırda ciddi narahatlığın olmadığını bildirib. Birliyin qaz anbarlarının doluluq səviyyəsi 62 faiz təşkil edir. Bununla belə, Avropa ölkələri qış mövsümü ərəfəsində ehtiyatları artırmaqda çətinlik çəkirlər. İranla ABŞ arasında müharibədən sonra qaz qiymətlərinin yüksəlməsi anbarların doldurulmasını bahalaşdırıb. Yüksək qiymətlər şirkətlərin əlavə qaz almasına mane olan əsas amillərdən biridir. Ötən ilin eyni dövründə Avropa İttifaqının qaz anbarları 74 faiz dolu olub. Hazırkı göstərici ötən illə müqayisədə 12 faiz bəndi aşağıdır. Buna görə də qışa qədər qaz ehtiyatlarının artırılması Avropa ölkələri üçün mühüm məsələ olaraq qalır.

ABŞ “Corc Vaşinqton” təyyarədaşıyan gəmisinin Yaxın Şərqə çatdığını təsdiqləyib. Gəminin başçılıq etdiyi zərbə qrupu ABŞ Mərkəzi Komandanlığının məsuliyyət bölgəsində fəaliyyətə başlayıb. “Corc Vaşinqton” hazırda Ərəb dənizindədir. Onun bölgəyə göndərilməsinin əvvəlcədən planlaşdırıldığı bildirilir. Təyyarədaşıyan gəminin uzun müddətdir bölgədə olan “Abraham Linkoln”u əvəz etməsi gözlənilir. “Abraham Linkoln”un heyətinin uzunmüddətli xidməti ABŞ-də müzakirələrə səbəb olub. Bəzi qanunvericilər gəmidəki şəraitin araşdırılmasını tələb ediblər. “Corc Vaşinqton”un gəlişi ABŞ-nin Yaxın Şərqdə güclü hərbi-dəniz mövcudluğunu davam etdirdiyini göstərir.

Misirin xarici işlər naziri Bədr Əbdülati strateji dəniz yollarında sərbəst hərəkətə qarşı təhdidlərin qəbuledilməz olduğunu bildirib. O, heç bir ölkənin Hörmüz və Bab əl-Məndəb boğazlarında gəmiçiliyə mane olmamalı olduğunu vurğulayıb. Nazir Qırmızı dənizdə də sərbəst və təhlükəsiz gəmiçiliyin təmin edilməsinin vacibliyini qeyd edib. Əbdülati dəniz yollarına qarşı təhdidləri regional və beynəlxalq təhlükəsizliyə birbaşa təhlükə adlandırıb. Onun sözlərinə görə, mövcud vəziyyət beynəlxalq təchizat zəncirlərinə mənfi təsir göstərir. Strateji su yollarındakı maneələr dünya ticarətinə də ciddi təsir edə bilər. Misir bütün boğazlarda sərbəst gəmiçiliyin beynəlxalq qaydalara uyğun qorunmasını istəyir. Qahirə dəniz təhlükəsizliyinin təmin edilməsini regional sabitlik üçün mühüm hesab edir.

Çin ABŞ-nin İrana qarşı iqtisadi təzyiqi gücləndirmək siyasətini tənqid edib. Çin Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Lin Tsyan sanksiyaların problemlərin həllinə kömək etmədiyini bildirib. Pekin tərəfləri məsuliyyətli addımlar atmağa çağırıb. Çin İranla bağlı fikir ayrılıqlarının diplomatik və siyasi yollarla aradan qaldırılmasını istəyir. ABŞ isə Tehrana qarşı iqtisadi təzyiqi artırmağa çalışır. Yeni məhdudiyyətlərin Çinə də əhəmiyyətli təsir göstərə biləcəyi bildirilir. 2025-ci ilin məlumatlarına görə, İranın dəniz yolu ilə ixrac etdiyi neftin 80 faizdən çoxunu Çin alıb. Bu səbəbdən Vaşinqtonun yeni tədbirləri Çin–İran enerji və ticarət əlaqələrinə birbaşa təsir göstərə bilər.

Yəmən sahillərində altı silahlı şəxsin bir gəmini ələ keçirdiyi bildirilir. Hadisə Ədən körfəzində, Yəmənin Əl-Mükəlla şəhərinin şərqində baş verib. Silahlı şəxslər gəmiyə daxil olaraq onun idarəsini nəzarətə götürüblər. Daha sonra gəminin Somaliyə doğru istiqamətləndirildiyi açıqlanıb. Bundan əvvəl qərbə doğru hərəkət edən neftdaşıyan gəmiyə icazəsiz başqa bir gəminin yaxınlaşdığı bildirilmişdi. Silahlı şəxslərin kimliyi barədə hələlik məlumat yoxdur. Gəminin heyətinin vəziyyəti ilə bağlı da təfərrüat açıqlanmayıb. Hadisə Ədən körfəzində dəniz təhlükəsizliyi ilə bağlı narahatlığı artırıb.

Tacikistan İrandan 2,55 milyon ton neft və neft məhsulları almaq istəyir. Müraciətə 2 milyon ton xam neft daxildir. Düşənbə həmçinin 150 min ton benzin və 300 min ton dizel yanacağı almağı planlaşdırır. İrandan alınması nəzərdə tutulan təyyarə yanacağının həcmi isə 100 min tondur. Tacikistan neft məhsullarına olan tələbatının təxminən 80 faizini hazırda Rusiyadan təmin edir. Rusiyada yaranan yanacaq çatışmazlığı Düşənbəni yeni tədarük mənbələri axtarmağa sövq edib. Tacikistan Qazaxıstan, Türkmənistan, İran, İraq və Belarusla əlavə tədarük imkanlarını müzakirə edir. ABŞ-nin İrana qarşı iqtisadi təzyiq siyasətinin Tacikistanın planlarına necə təsir edəcəyi hələlik məlum deyil.

Qətərin Baş naziri və xarici işlər naziri Şeyx Məhəmməd bin Əbdürrəhman bin Casim Al Tani Hörmüz boğazında “şantaja” son qoymağa çağırıb. O, boğazda gəmilərin hərəkətinin müharibədən əvvəlki vəziyyətə qaytarılmasını istəyib. Qətər rəsmisi heç bir münaqişə tərəfinin Hörmüz boğazından digər tərəfə təzyiq vasitəsi kimi istifadə etməməli olduğunu bildirib. Onun sözlərinə görə, müharibənin ağır nəticələri yalnız Körfəz bölgəsi ilə məhdudlaşmayıb. Qarşıdurmanın dünyanın digər bölgələrinə də təsir göstərdiyi vurğulanıb. Doha Hörmüz boğazında gəmilərin sərbəst və təhlükəsiz hərəkətinin təmin edilməsini istəyir. Qətər boğazdakı gəmiçiliyə qarşı təhdidləri və yaradılan maneələri pisləyib. Şeyx Məhəmməd vəziyyətin müharibədən əvvəlki qaydaya qaytarılmasının vacibliyini vurğulayıb.

Bu olduqca kəskin bir sıçrayış! Və təbii ki, bu mənzərə bir neçə sual doğurur: Bu, niyə məhz istənilən avtomobili rəqabətədavamlı qiymətlərlə ala biləcəyiniz BƏƏ-də baş verir? "Jetour T2" modelini 2025-ci ildə BƏƏ-nin ən çox satılan üçüncü avtomobilinə çevirən nə oldu? Ən əsası, parıltılı ekranları və cəlbedici qiymət etiketlərini kənara qoysaq, bu avtomobilləri sürən real insanların təcrübəsi necədir?

Azərbaycan Respublikasında turizmin inkişafına dair 2026–2030-cu illər üçün Dövlət Proqramı təsdiq edilib.

Azərbaycanın görkəmli dövlət və elm xadimi Əziz Əliyevin 130 illiyi qeyd ediləcək.