İran və Oman Hörmüz boğazından gəmilərin keçməsi üçün nəzərdə tutulan marşrut xəritəsi üzrə razılığa gəlib. İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai bildirib ki, razılaşmanın əldə olunmasına baxmayaraq, proses hələ tam başa çatmayıb. Tehran və Maskat üç aydır təhlükəsiz gəmiçilik marşrutlarının müəyyənləşdirilməsi ilə bağlı danışıqlar aparır. İran tərəfi son üç həftədə danışıqlarda əhəmiyyətli irəliləyiş olduğunu açıqlayıb. Marşrut xəritəsinin İranın müdafiə, təhlükəsizlik və ətraf mühit üzrə qurumlarının iştirakı ilə hazırlandığı bildirilib. Tərəflər hələ də birgə açıqlamanın məzmunu və digər məsələlər üzrə fikir mübadiləsini davam etdirirlər. İran razılaşmanın iki ölkənin suverenliyini qoruyaraq gəmilərin təhlükəsiz keçidini təmin etməyə yönəldiyini vurğulayıb.

İran Kəşfiyyat Nazirliyi iki fransalı diplomatı ölkə daxilində gizli fəaliyyət və müdaxilə əməliyyatında iştirak etməkdə ittiham edib. İranın dövlət xəbər agentliyi İRNA-nın yaydığı məlumatda diplomatların başqa iki şübhəli şəxslə bağlı araşdırma zamanı gizli görüş yerində aşkarlandığı bildirilib. Nazirlik araşdırma çərçivəsində əldə edilən sənədlərin müəyyən şəxslərin müəyyənləşdirilməsi və gizli əlaqələr qurulmasına cəhdləri göstərdiyini iddia edib. Həmçinin İran daxilində və ölkədən kənarda əlaqələr şəbəkəsinin yaradılmasına cəhd edildiyi bildirilib. İran tərəfi bəzi müqavilələrdə Fransanın İrandakı keçmiş səfirinin imzasının olduğunu iddia edib. Diplomatların konkret olaraq hansı fəaliyyətlərdə iştirak etdiyi barədə ətraflı məlumat açıqlanmayıb. İranın ittihamları müstəqil şəkildə təsdiqlənməyib. İran Kəşfiyyat Nazirliyi də iddialarını təsdiqləyən konkret sübutlar təqdim etməyib.

İran rəsmiləri ABŞ Prezidenti Donald Trampın Hörmüz boğazı ilə bağlı son təhdidlərinə sərt cavab veriblər. İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü boğazda yaranmış vəziyyətin ABŞ-ın hərbi hərəkətləri ilə bağlı olduğunu bildirib. İranın Ali Məhkəməsinin rəhbəri Trampı kəskin ifadələrlə tənqid edib və Hörmüz boğazının İran İslam Respublikasına məxsus olduğunu deyib. İran xarici işlər nazirinin müavini isə boğazın nə sosial şəbəkədə yayımlanan bir paylaşım, nə də hərbi təyyarə vasitəsilə ələ keçirilə biləcəyini vurğulayıb. Tehran ABŞ-ın bölgədəki hərbi fəaliyyətlərini təhlükəsizliyə təhdid hesab edir. İran rəsmilərinin açıqlamaları iki ölkə arasında gərginliyin davam etdiyi bir vaxtda səslənib. Tərəflərin Hörmüz boğazının nəzarəti ilə bağlı mövqeləri hələ də kəskin şəkildə fərqlənir. Bu vəziyyət diplomatik danışıqların gələcəyi ilə bağlı narahatlıqları artırır.

ABŞ və İran arasında danışıqlarda yaranmış durğunluğu aradan qaldırmaq məqsədilə Avstriya və Yunanıstanın da diplomatik təmaslara cəlb edildiyi bildirilir. “The Washington Post”un məlumatına görə, ABŞ dövlət katibi Marko Rubio bu həftə Avstriyanın xarici işlər naziri Beate Meinl-Reisinger və Yunanıstanın xarici işlər naziri Giorgos Gerapetritis ilə görüşüb və telefon danışığı aparıb. Bundan sonra hər iki nazir İranın xarici işlər naziri Abbas Arakçi ilə telefonla əlaqə saxlayıb.

İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai ABŞ-nin İran və regiona dair siyasətini tənqid edib. O, əsərdə yer alan insanın özünə yalan danışması və sonda həqiqətlə yalanı ayırd edə bilməməsi ilə bağlı fikri ABŞ siyasətinə tətbiq edərək Vaşinqtonu tənqid edib.

İran Prezidenti Məsud Pezeşkian ABŞ və İsraillə müharibədən sonra ölkənin iqtisadi vəziyyətinin əvvəlki dövrlə müqayisədə daha da ağırlaşdığını bildirib. İran Prezidenti qeyd edib ki, idxal olunan məhsulların ölkəyə çatdırılması üçün daha uzun və mürəkkəb marşrutlardan istifadə olunması onların son qiymətinin artmasına səbəb olur.

İranlı nazir ABŞ ilə iyunun 17-də əldə olunmuş razılaşmanın “atəşkəs” deyil, “müharibənin başa çatması” barədə anlaşma olduğunu deyib. Onun sözlərinə görə, ABŞ razılaşmanın şərtlərini pozub və nəticədə hərbi qarşıdurma yenidən başlayıb. ABŞ ilə danışıqların yenidən başlayıb-başlamayacağına dair suala cavabında nazir hazırda vasitəçilər vasitəsilə yalnız mesaj mübadiləsinin aparıldığını vurğulayıb

İranın Konstitusiyaya Nəzarət Şurasının və Ekspertlər Məclisinin üzvü Əhməd Xatəmi ABŞ-ın İranın raket imkanlarını məhv edə bilmədiyini bildirib. O, Vaşinqtonun bu məqsədlə həyata keçirdiyi hərbi əməliyyatların uğursuz olduğunu deyib. Xatəminin sözlərinə görə, bu nəticə ABŞ üçün ciddi siyasi və hərbi uğursuzluqdur. O, ABŞ-ın İranı “Daş dövrünə qaytarmaq” istədiyini iddia edib. İranlı din xadimi ABŞ və İsrailin İranın nüvə obyektlərinə hücumlarına baxmayaraq, ölkənin nüvə imkanlarının qorunduğunu bildirib. Xatəmi İranın nüvə imkanlarının ölkə alimlərinə və nüvə sahəsində əldə edilmiş biliklərə əsaslandığını vurğulayıb. Onun açıqlaması Tehran rəhbərliyinin ölkənin hərbi və nüvə potensialının qorunduğu barədə mövqeyini əks etdirir.

İran Hörmüzqan əyaləti üzərində ABŞ-a məxsus MQ-9 pilotsuz uçuş aparatını vurduğunu açıqlayıb. İran dövlət televiziyası aparatın İnqilab Keşikçiləri Korpusunun yeni qabaqcıl hava hücumundan müdafiə sistemi tərəfindən məhv edildiyini bildirib. İran tərəfi sistemin ölkənin vahid hava hücumundan müdafiə şəbəkəsinin nəzarəti altında fəaliyyət göstərdiyini açıqlayıb. MQ-9 “Reaper” ABŞ ordusunun əsas kəşfiyyat, müşahidə və zərbə vasitələrindən biridir. İranın açıqlaması ABŞ-ın bu tip aparatlarının müharibədə artan itkiləri barədə məlumatların yayıldığı bir vaxta təsadüf edir. “Vaşinqton Post” ABŞ-ın müharibənin başlanmasından bəri azı 45 MQ-9 aparatı itirdiyini yazıb. Hadisənin Hörmüz boğazı ətrafında İran və ABŞ arasında artan hərbi gərginlik fonunda baş verdiyi bildirilir. ABŞ tərəfinin aparatın vurulması ilə bağlı təqdim olunan məlumatlarda rəsmi mövqeyi yer almayıb.

İran benzinin qiymətinin artırılması ilə bağlı qərarın tətbiqini dayandırıb. Qərarın ölkədə iqtisadi təzyiqlərin artdığı bir vaxtda qəbul edildiyi bildirilir. Parlament sədrinin müşaviri Məhəmməd-Səid Əhədian hökumətin üç hakimiyyət qolunun rəhbərlərinin benzinin qiymətinin artırılmaması barədə razılığa gəldiyini açıqlayıb. Onun sözlərinə görə, qiymət artımını nəzərdə tutmayan alternativ təkliflərə baxılır. Əhədian hökumət rəsmilərini əhali arasında yanacağın bahalaşacağı ilə bağlı narahatlıq yaradacaq addımlardan çəkinməyə çağırıb. İran iqtisadiyyatının ABŞ sanksiyaları və dəniz blokadasının yaratdığı təzyiqlərlə üzləşdiyi bildirilir. Benzinin qiymətinin artırılmaması qərarı əhali üçün əlavə iqtisadi yükün yaranmasının qarşısını almağa yönəlib. Bununla belə, hökumətin yanacaq siyasətində gələcək dəyişiklik ehtimalı tam aradan qalxmayıb.

İran və ABŞ arasında Hörmüz boğazı ilə bağlı fikir ayrılığı 60 günlük anlaşma memorandumunun müddətinin başa çatmasına az vaxt qalmış daha da kəskinləşib. İyunun 17-də əldə olunan razılaşma İranın boğazı açıq saxlamasını nəzərdə tuturdu. Lakin tərəflər gəmilərin keçidinə nəzarət və istifadə ediləcək marşrutlarla bağlı razılığa gələ bilməyib. İran heç bir gəminin öz icazəsi olmadan boğazdan keçə bilməyəcəyini bildirir. ABŞ isə dəniz nəqliyyatının normal şəkildə davam etdiyini iddia edir. Vaşinqton Tehran üzərində hərbi və iqtisadi təzyiqi davam etdirir. İran ABŞ ilə birbaşa danışıqlar əvəzinə Omanla boğazın idarə olunmasına dair yeni mexanizm müzakirə edir. Pakistanın vasitəçilik səyləri də sürətlənib və İran-Oman razılaşması böhranın həlli üçün yeni imkan yarada bilər.

İranın Türkiyə ilə sərhədində yerləşən Razi gömrük məntəqəsindən ixrac ilin ilk dörd ayında təxminən 300 faiz artıb. Hesabat dövründə bu sərhəddən 217 milyon dollar dəyərində 440 min ton yük ixrac edilib. Razi sərhədi İranı Avropa ilə birləşdirən yeganə dəmir yolu sərhəd-keçid məntəqəsi hesab olunur. Dörd ay ərzində sərhəddən 8 975 yük vaqonu keçib. Bu göstərici ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 205 faiz artım deməkdir. Sərhəd məntəqəsində gömrük gəlirləri də təxminən 800 faiz yüksəlib. Bu müddətdə 652 milyard rialdan çox gömrük gəliri toplanıb. Məlumatlar İran-Türkiyə arasında dəmir yolu ilə yükdaşımaların əhəmiyyətli dərəcədə artdığını göstərir.