BAKI, AzerVoice

Uzun illər Günəş sisteminin doqquzuncu planeti kimi tanınan Pluton, 2006-cı ildə Beynəlxalq Astronomiya İttifaqı (IAU) tərəfindən “planet” statusundan çıxarılaraq “cücə planet” kimi təsnif edildi.

Bu qərar, astronomik elmlərdə böyük bir mərhələ sayılsa da, dünya ictimaiyyətində narazılıq və emosional reaksiya doğurdu.

Plutonun status dəyişikliyi IAU-nun 2006-cı ildə keçirilən Baş Assambleyasında qəbul olunan yeni “planet” tərifi ilə əlaqəlidir.

Yeni qaydaya əsasən, bir obyektin planet hesab olunması üçün üç əsas şərt tələb olunur: Günəş ətrafında fırlanmaq, öz kütləsi ilə kürə formasını almaq və orbitindəki digər göy cismlərini "təmizləmək", yəni onlara cazibə qüvvəsi ilə dominantlıq etmək. Pluton ilk iki şərti yerinə yetirsə də, orbitindəki cisimləri tam təmizləmədiyi üçün bu kriteriyaya uyğun gəlmir.

Məhz bu səbəbdən Pluton, Ceres, Eris və digər bənzər göy cisimləri ilə birlikdə “cücə planet” kateqoriyasına salındı. Qərarın əsas məqsədi “planet” anlayışını elmi baxımdan dəqiqləşdirmək və texnologiyanın inkişafı ilə ortaya çıxan yeni göy cisimlərini daha doğru təsnif etmək idi.

Plutonun “planetlikdən çıxarılması” bir çox insanlar üçün emosional bir hadisə oldu. Milyonlarla insan bu qərarı tarixin və adətin pozulması kimi qiymətləndirdi. Lakin alimlərə görə, bu dəyişiklik astronomiyanın elm kimi inkişafını əks etdirir və kainata daha elmi yanaşma ilə baxmağın göstəricisidir.

IAU-nun qərarı ilə Plutonun statusunun dəyişməsi təkcə bir planetin deyil, bütövlükdə Günəş sisteminə baxışın yenilənməsi demək idi.