İslam tarixinin ən mühüm dönüm nöqtələrindən biri sayılan Təbük yürüşü, Məhəmməd Peyğəmbərin (s.a.s) liderliyində müsəlmanların həm daxili, həm də xarici düşmənlərə qarşı sarsılmaz iradəsini bütün dünyaya nümayiş etdirdi. Taif mühasirəsindən sonra Məhəmməd Peyğəmbərin (s.a.s) duası ilə müşriklərin qəlbi İslama açılmağa başladı. Lakin Hicrətin doqquzuncu ilində müsəlman icması ciddi sınaqlarla üz-üzə qaldı. Zəkat verməkdən imtina edən bəzi qəbilələrə qarşı qətiyyətli addımlar atıldığı bir vaxtda, Şamdan gələn xəbərlər gündəmi dəyişdi. Şərqi Roma İmperiyasının (Bizans) böyük bir ordu topladığı və bəzi ərəb qəbilələri ilə ittifaq quraraq Mədinəyə hücum edəcəyi xəbəri yayıldı.

1953-cü il fevralın 28-də Kembric Universitetinin alimləri Ceyms Uatson və Frensis Krik bəşəriyyətin genetik kodunu daşıyan DNT molekulunun strukturunu müəyyən etdiklərini elan ediblər. Biologiya və tibb aləmini kökündən dəyişdirən bu kəşf "həyatın sirrinin" tapılması kimi qiymətləndirilir. Alimlər DNT-nin (deoksiribonuklein turşusu) iki zəncirdən ibarət polimer, yəni ikili spiral quruluşda olduğunu sübut ediblər. Bu struktur genetik məlumatın nəsildən-nəslə necə ötürüldüyünü və molekulun özünü necə kopyaladığını elmi şəkildə izah edib.

Tarix bu gün böyük siyasi təzyiqlərə, kəşflərə və qlobal atəşkəslərə şahidlik edib. 28 fevral – Türkiyə tarixində "Post-modern çevriliş" kimi tanınan, ordunun siyasətə sərt müdaxilə etdiyi Milli Təhlükəsizlik Şurasının tarixi qərarlarının qəbul olunduğu (1997) gündür. Qlobal miqyasda isə bu gün Amerika Birləşmiş Ştatlarının İraq ordusunu darmadağın edərək Körfəz müharibəsində atəşkəs elan etdiyi (1991), elmdə inqilab yaradan DNT-nin ikili sarmal quruluşunun kəşf olunduğu (1953) və İsveç baş naziri Olof Palmenin küçədə qətlə yetirildiyi (1986) tarixdir. Müasir Azərbaycan tarixi üçün isə 28 fevral Amerika Birləşmiş Ştatları ilə rəsmi diplomatik əlaqələrin qurulduğu (1992) və bu günümüzdə ölkə rəhbərliyinin yeni iqtisadi-sosial qərarlar verdiyi qürurverici bir təqvimdir. Misirin müstəqilliyindən Roma Papasının tarixi istefasına qədər – www.voa.az 28 fevralın ən geniş, təfsilatlı və ölkədaxili rəsmi qərarlarla zəngin xronologiyasını təqdim edir.

ABŞ Ali Məhkəməsi qadınların səsvermə hüququnu təmin edən Konstitusiya düzəlişinin qanuniliyini müdafiə edən qərar qəbul edib.

Tarix bu gün imperiyaların çökməsinə, qlobal atəşkəslərə və qaranlıq təxribatlara şahidlik edib. 27 fevral – Azərbaycanın müasir tarixinə qara hərflərlə yazılmış, erməni millətçilərinin və sovet xüsusi xidmət orqanlarının birgə ssenarisi olan Sumqayıt hadisələrinin başladığı (1988) gündür.

Tuğrul bəyin ögey qardaşı İbrahim Yinal 1047-ci ildə Nişapura gələn türkmənləriAnadoluya göndərdi və onların arxasınca gələcəyinə söz verdi.

1993-cü il fevralın 26-da Nyu-York şəhərində yerləşən Dünya Ticarət Mərkəzində terror aktı törədilib. Günorta saat 12:18-də kompleksin yeraltı avtomobil dayanacağında partlayış baş verib. Partlayış nəticəsində çoxmərtəbəli nəhəng çuxur yaranıb və hadisə yerinə yaxın ərazidə bir neçə polad-beton konstruksiyalı mərtəbə uçub. Terror aktı göydələnlərin əsas konstruksiyasını tam dağıtmasa da, 6 nəfər həlak olub, 1000-dən çox insan xəsarət alıb. Kompleksə 500 milyon ABŞ dollarından artıq maddi ziyan dəyib.

Tarix bu gün Azərbaycan xalqının ən böyük qan yaddaşına və qlobal miqyaslı hərbi qırılma nöqtələrinə şahidlik edib. 26 fevral – Ermənistan silahlı qüvvələrinin 366-cı motoatıcı alayın iştirakı ilə dinc azərbaycanlılara qarşı tarixin ən dəhşətli qətliamlarından biri olan Xocalı soyqırımını törətdiyi (1992) qaranlıq gündür. Bu gün həmçinin müasir Azərbaycan tarixində, dövlət başçısının azad olunmuş ərazilərdə Xocalı qurbanlarının xatirəsini əbədiləşdirən rəsmi addımlar atdığı hüzn və qürur günüdür. Qlobal arenada isə 26 fevral İraq diktatoru Səddam Hüseynin Küveytdən qoşunlarını geri çəkməyə məcbur olduğu (1991), Nyu-Yorkda Dünya Ticarət Mərkəzində ilk terror aktının törədildiyi (1993) və Fransada monarxiyanın devrilərək İkinci Respublika elan edildiyi (1848) tarixdir. Napaleonun Elbadan qaçışından Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Liviyaya sanksiyalarına qədər – www.voa.az 26 fevralın ən geniş, təfsilatlı və ölkədaxili rəsmi qərarlarla zəngin xronologiyasını təqdim edir.

1964-cü il fevralın 25-də 22 yaşlı Kassius Kley (sonradan Məhəmməd Əli) boks dünyasını lərzəyə gətirərək, favorit hesab edilən Sonni Listonu məğlub edib və ilk ağır çəki dünya çempionu titulunu qazanıb. Boks tarixinin ən böyük sürprizlərindən biri hesab olunan bu qarşılaşma gənc Kleynin dünya arenasına möhtəşəm girişi kimi yadda qalıb. Keçmiş çempion Co Luis bu qələbəni "boks tarixinin ən böyük alt-üst oluşu" adlandırıb.

Tarix bu gün qlobal siyasi dəyişikliklərə və unudulmaz faciələrə şahidlik edib. 25 fevral – Ermənistan silahlı qüvvələrinin bəşəriyyətə qarşı ən ağır cinayətlərdən biri olan Xocalı soyqırımına başladığı müdhiş gecənin tarixidir (1992). Eyni zamanda, düz bir il əvvəl (2025) Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Xocalı şəhərində Xocalı Soyqırımı Memorial Kompleksinin yaradılması barədə tarixi Sərəncam imzaladığı qürurverici gündür.

1991-ci il fevralın 24-də ABŞ-ın rəhbərlik etdiyi beynəlxalq koalisiya qüvvələri İraq ordusuna qarşı genişmiqyaslı quru hücumuna başladı. Cəmi dörd gün davam edən bu əməliyyat Küveytin azad edilməsi və İraqın hərbi gücünün böyük ölçüdə məhv edilməsi ilə nəticələndi. 1990-cı il avqustun 2-də İraqın Küveyti işğal etməsi ilə başlayan gərginlik, dünya tarixinin ən böyük hərbi koalisiyalarından birinin yaranmasına səbəb oldu. Altı həftəlik intensiv hava bombardmanlarından sonra başlayan quru əməliyyatı İraq lideri Səddam Hüseynin ordusunun sürətlə süqutuna gətirib çıxardı.

Bu gün Rusiya ordusunun Ukraynaya genişmiqyaslı hərbi müdaxiləyə başladığı (2022), Yaxın Şərqdə Türkiyə və İraq arasında tarixi Bağdad paktının imzalandığı (1955) və Nasistlərin qurduğu Nasional Sosialist Alman Fəhlə Partiyasının (Nasist partiyası) elan edildiyi (1920) gündür. Azərbaycanda isə bu gün qan yaddaşımız olan Xocalı soyqırımının ərəfəsi, şəhərin ağır artilleriya atəşinə tutulduğu dəhşətli saatların başlanğıcıdır.