BAKI,VOA

2 May tarixi dünya və Azərbaycan tarixində bir sıra əlamətdar hadisələrlə yadda qalıb. Aşağıda bu gün baş vermiş mühüm tarixi hadisələrin xronoloji icmalını təqdim edirik:

1519 – İtaliyanın tanınmış rəssamı, mühəndisi və ixtiraçısı Leonardo da Vinçi Fransanın Ambuaz şəhərində vəfat etdi.

1611 – Kral I Ceymsin tapşırığı ilə İngilis dilində “King James Bible” adlı Müqəddəs Kitabın ilk nəşri Londonda yayımlandı.

1670 – Kral II Çarlz tərəfindən təsdiqlənən fərmanla Hudson Körfəzi Şirkəti (Hudson's Bay Company) yaradıldı. Bu şirkət sonralar Kanada tarixində böyük rol oynadı.

1808 – Fransız işğalına qarşı İspaniyada xalq üsyanı başladı. Bu hadisə daha sonra Fransisko Qoyanın məşhur “2 May 1808” əsərinə ilham verdi.

1829 – Böyük Britaniyada “London Polis Təşkilatı”nın (Scotland Yard) əsası qoyuldu.

1885 – Kral II Leopoldun təşəbbüsü ilə Belçika Konqoda müstəmləkə hakimiyyətini gücləndirdi, bu dövr sonradan Konqo Soyqırımı ilə nəticələndi.

1933 – Almaniyada nasistlər tərəfindən həmkarlar ittifaqları qadağan olundu və onların əmlakı müsadirə edildi.

1945 – İkinci Dünya Müharibəsi zamanı Sovet Ordusu Berlindəki Reyxskanzleriya binasını ələ keçirdi. Almaniya rəhbərliyinin böyük hissəsi bu günə qədər əsir alındı və Berlin rəsmi olaraq Sovet nəzarətinə keçdi.

1952 – Yaponiya ilə müttəfiq dövlətlər arasında imzalanan San-Fransisko sülh müqaviləsi qüvvəyə mindi və ölkə İkinci Dünya Müharibəsindən sonra suverenliyini bərpa etdi.

1982 – Folklend müharibəsi çərçivəsində Argentina təyyarələri tərəfindən vurulan İngiltərənin HMS Sheffield esminesi 20 nəfərlik ekipaj itkisi ilə batdı.

1997 – Böyük Britaniyada keçirilən parlament seçkilərində Tony Blairin rəhbərlik etdiyi Leyborist Partiyası 18 ildən sonra Mühafizəkarları məğlub edərək iqtidara gəldi.

2008 – Birma (Myanma) üzərində baş verən Nargis qasırğası nəticəsində 130 mindən çox insan həlak oldu və ölkənin böyük hissəsi dağınıq vəziyyətə düşdü.

2011 – ABŞ xüsusi təyinatlıları Pakistanın Əbbottabad şəhərində həyata keçirdikləri əməliyyat nəticəsində “Əl-Qaidə” lideri Usamə bin Ladeni öldürdülər.

2014 – Odessa şəhərində (Ukrayna) rusyönlü və avropayönlü qruplar arasında baş verən qarşıdurmalarda 40-dan çox insan həlak oldu. Hadisə Ukrayna böhranının kəskinləşməsinə səbəb oldu.

2020 – COVID-19 pandemiyası səbəbilə bir çox ölkələrdə 1-2 May bayramları ləğv edildi və ictimai tədbirlər qadağan olundu.

2023 – Sudan ordusu ilə “Sürətli Reaksiya Qüvvələri” arasında davam edən döyüşlər səbəbilə Xartum şəhərində on minlərlə insan təxliyə edildi, BMT vəziyyəti “fəlakət” adlandırdı.