BAKI,VOA

İkinci Dünya müharibəsinin Avropada başa çatmasını simvolizə edən 9 May tarixi nasizm üzərində qələbənin rəsmən elan olunduğu gün kimi tarixə düşüb.

1945-ci ilin mayında Almaniyanın qeyd-şərtsiz təslim aktı imzalandıqdan sonra Sovet İttifaqı qələbəni rəsmi şəkildə elan edib və sonradan bu tarix “Qələbə Günü” kimi qeyd olunmağa başlanıb. Təslim sənədinin Berlin şəhərində Moskva vaxtı ilə mayın 9-na keçən gecə imzalanması səbəbindən SSRİ-də bayram məhz 9 may tarixində qeyd edilib.

Tarixi məlumatlara görə, ilk təslim aktı 1945-ci il mayın 7-də Fransanın Reyms şəhərində imzalansa da, Sovet nümayəndələrinin etirazından sonra sənəd mayın 8-də Berlinin Karlshorst bölgəsində yenidən imzalanıb. Bu mərasimdə Almaniya Silahlı Qüvvələrinin rəhbərliyi marşal Georgi Jukovun qarşısında kapitulyasiya sənədinə imza atıb.

1945-ci ilin 24 iyununda isə Moskvanın Qızıl Meydanında tarixi Qələbə Paradı keçirilib. Parad zamanı sovet ordusunun hərbi texnikası nümayiş etdirilib, nasist Almaniyasını simvolizə edən bayraqlar Lenin mavzoleyinin önünə atılıb. Bu mərasim müharibədən sonrakı dövrün ən simvolik hadisələrindən biri hesab olunur.

Azərbaycan da daxil olmaqla keçmiş SSRİ respublikalarının əksəriyyəti 9 Mayı rəsmi şəkildə Qələbə Günü kimi qeyd edib. Müharibədə yüz minlərlə azərbaycanlı döyüşüb, on minlərlə insan həyatını itirib. Bu tarix Azərbaycanda həm faşizm üzərində qələbənin, həm də müharibə veteranlarının xatırlandığı gün kimi anılır.