Avropa İttifaqı, Böyük Britaniya, Danimarka və Yaponiya da daxil olmaqla bir sıra ölkələr İsrailin BMT agentliyinə məxsus obyekti ələ keçirməsini pisləyiblər. Tərəflər məsələ ilə bağlı birgə bəyanat yayıblar. Bəyanatda İsraildən BMT qarşısındakı öhdəliklərinə dərhal və tam şəkildə əməl etməsi tələb olunub. İsrailin Fələstinli Qaçqınlara Yardım və İşlər üzrə Agentliyin fəaliyyətinə müdaxilə etməməsinin vacibliyi vurğulanıb. İsrail qüvvələri çərşənbə axşamı Kəfr Əqəbdə yerləşən Qələndiya Təlim Mərkəzinə daxil olublar. Agentliyin əməkdaşları binadan çıxarılıb və onlara geri qayıtmamaq barədə göstəriş verilib. Hadisə İsrail ilə BMT agentliyi arasında mövcud gərginliyi yenidən gündəmə gətirib. Birgə bəyanatı imzalayan tərəflər agentliyin səlahiyyətlərinə uyğun fəaliyyətini maneəsiz davam etdirməsini tələb ediblər.

Bu gün baş vermiş əsas hadisələrin xronoloji xülasəsini təqdim edirik.

ABŞ “Fələstin Fəaliyyəti” hərəkatına sanksiya tətbiq edib. Hərəkat “xüsusi təyin edilmiş qlobal terrorçu” kimi siyahıya daxil olunub. Qərarı ABŞ Maliyyə Nazirliyi açıqlayıb. “Fələstin Fəaliyyəti” Böyük Britaniyada yaradılıb. Hərəkatın fəaliyyəti bu ölkədə də qadağan edilib. Bir sıra insan hüquqları təşkilatları Böyük Britaniyanın qərarını tənqid edib. “Beynəlxalq Əfv” təşkilatı qadağanın etiraz hüququna təhlükə yaratdığını bildirib. ABŞ-nin qərarı hərəkat üzərindəki məhdudiyyətləri daha da artırıb.

Böyük Britaniyanın dövlət naziri Stiven Dauti İsrailin Qələndiya Təlim Mərkəzini ələ keçirməsini pisləyib. Mərkəz işğal altındakı Şərqi Qüdsdə yerləşir. Dauti İsrailin bu addımını qəbuledilməz adlandırıb. O, mərkəzin uzun illər fələstinli qaçqınlara təhsil imkanları yaratdığını bildirib. Britaniyalı nazir BMT obyektlərinin toxunulmazlığının qorunmasını tələb edib. O, İsraili üzərinə düşən öhdəliklərə əməl etməyə çağırıb. Dauti BMT-yə məxsus obyektlərə hörmət göstərilməsinin vacibliyini vurğulayıb. Hadisə BMT-nin Fələstinli Qaçqınlara Yardım və İşlər üzrə Agentliyinin də etirazına səbəb olub.

Ərəb coğrafiyası yüzilliklər boyu beynəlxalq münasibətlərin və hərbi-siyasi proseslərin ən qaynar mərkəzlərindən biri kimi çıxış etmişdir. 26 avqust tarixi də Yaxın Şərq və Şimali Afrika xalqlarının tarixində mühüm diplomatik addımlar və hərbi dönüşlərlə xarakterizə olunur. Bu təqvim günündə müstəmləkə idarəçiliyinə son qoyan tarixi sazişlərdən tutmuş dövlət sərhədlərinin yenidən cızılmasına qədər bir çox hadisə baş vermişdir. Eyni zamanda regional böhranlar, beynəlxalq atəşkəs razılaşmaları və siyasi liderlərin taleyüklü qərarları məhz bu tarixdə qeydə alınmışdır. Həmin proseslər ərəb dünyasının bu günkü siyasi xəritəsinin və ictimai strukturunun formalaşmasında əsaslı rol oynamışdır. Təqdim olunan xronologiya 26 avqustda ərəb dövlətlərində baş vermiş ən əhəmiyyətli 20 tarixi hadisəni əhatə edir.

Böyük Britaniyanın yeni baş naziri Endryu Bernem Rusiyaya müraciət edərək münaqişə sülhlə bitənədək Londonun Ukraynaya dəstəyini sürdürəcəyini bəyan edib. Bəyanat Bernemin Ukraynanın Müstəqillik Günündə Kiyevə etdiyi səfər fonunda verilib. Vəzifəyə gəldikdən sonra ilk xarici səfərini Ukrayna paytaxtına reallaşdıran hökumət rəhbərinin "istəklilər koalisiyası"nın iclasında iştirakı nəzərdə tutulub.

NATO-nun ali hərbi komandanlığı Hörmüz boğazında sərbəst gəmiçiliyin dəstəklənməsi məsələsini müzakirə etmək üçün üzv ölkələrin nümayəndələrini bir araya gətirib. Videokonfrans avqustun 19-da müdafiə rəhbərləri səviyyəsində keçirilib. NATO bunun alyansın missiyası olmadığını xüsusi olaraq vurğulayıb. Təşkilat yalnız maraqlı üzv ölkələr arasında mümkün töhfələrin əlaqələndirilməsinə kömək edir. NATO müttəfiqləri İranla qarşıdurmaya alyans olaraq birbaşa qoşulmaqdan yayınmağa çalışırlar. Fransa və Böyük Britaniya NATO-dan kənarda təxminən 12 ölkədən ibarət koalisiya yaratmaq üzərində işləyir. Məqsəd Hörmüz boğazında gəmilərin təhlükəsiz keçidini təmin etməkdir. Uzunmüddətli mexanizmin həyata keçirilməsi üçün İranın razılığının da lazım olacağı bildirilir.

Böyük Britaniya məhkəməsi “Palestine Action” hərəkatının beş fəalı ilə bağlı qərar qəbul edib. Hakim onların terrorçuluq qanunları əsasında cəzalandırılmasını rədd edib. Beş fəal 2024-cü ilin avqustunda Börnlidəki “Barclays Bank” filialına ziyan vurmaqda təqsirli bilinib. Banka dəymiş ziyanın 212 min funt sterlinq olduğu açıqlanıb. Fəallar “Barclays”ın İsrailin “Elbit Systems” şirkətindəki səhmlərinə etiraz edirdilər. Qərar Preston Kral Məhkəməsində hakim Robert Altham tərəfindən açıqlanıb. Məhkəmə qarşısında toplaşan tərəfdarlar qərarı alqışlarla qarşılayıblar. Qərar fəalların terrorçuluqla bağlı qanunvericilik əsasında cəzalandırılmayacağını nəzərdə tutur.

Rusiya Böyük Britaniya istehsalı olan PUA-ların Rusiya ərazisindəki hədəflərə zərbələr endirmək üçün istifadə edildiyinin təsdiqlənməsindən sonra Londonu "Ukrayna böhranını qəsdən gərginləşdirməkdə" ittiham edib. Buna cavab olaraq Böyük Britaniya Müdafiə Nazirliyinin (MoD) nümayəndəsi BBC-yə açıqlamasında Londonun Ukrayna ilə çiyin-çiyinə durduğunu bəyan edib. Böyük Britaniya rəsmisi vurğulayıb ki, hökumət Ukraynanın [Rusiya Prezidenti Vladimir] Putinin qanunsuz işğalından müdafiə olunması üçün lazımi avadanlıq təmin etmək öhdəliyinə sadiqdir.

Avropa İttifaqı ölkələri və Böyük Britaniya enerji ehtiyatlarının azalması və qarşıdan gələn qış fonunda Rusiya ilə münasibətləri yaxşılaşdırmaqda maraqlı ola bilər. Dmitriyev sosial şəbəkədəki paylaşımında qeyd edib ki, enerji ehtiyatlarının azalması və qışın yaxınlaşması şəraitində Rusiya ilə dialoqun bərpası Avropa İttifaqı və Böyük Britaniya üçün əsas məsələlərdən birinə çevrilir.

Böyük Britaniyanın xarici işlər naziri Devid Miliband İsrailin xarici işlər naziri Gideon Saarla ilk telefon danışığını keçirib. O, görüş zamanı Qərb sahilində məskunlaşanların zorakılığı və yaşayış məntəqələrinin genişlənməsi məsələlərini qaldırıb. Miliband İsrailin bu hallara qarşı tədbir görməli olduğunu bildirib. O, həmçinin Qəzzadakı humanitar vəziyyətlə bağlı narahatlığını ifadə edib. Britaniya rəsmisi HƏMAS-ın silahsızlaşdırılmasının vacibliyini vurğulayıb. O, İsrail ordusunun Qəzzadan çıxarılmasına və sülh planı üzrə irəliləyişə çağırıb. Miliband iki dövlətli həll prinsipinə sadiqliyi bir daha təsdiqləyib.

Hörmüz boğazında beynəlxalq dəniz missiyası yaratmaq təşəbbüsü hələlik nəticə verməyib. ABŞ mart ayında müttəfiqlərini və Çini bu təşəbbüsə qoşulmağa çağırsa da, əksər ölkələr ehtiyatlı mövqe nümayiş etdiriblər. Böyük Britaniya və Fransa isə missiyaya rəhbərlik etməyə hazır olduqlarını bildiriblər. Vaşinqton İranla müharibə fonunda koalisiya ideyasını dəstəkləməyə davam edir.