VOA analitika: Geosiyasi təhlillər

İran Yaxın Şərqdə siyasi islamçılığın hələ də özünü qoruyub saxlaya bildiyi yeganə modeldir. Məsələyə nəzər saldıqda aydın olur ki, İran nə Türkiyənin siyasi islam modeli kimi beynəlxalq sistemə inteqrasiya olunaraq sekulyar çərçivəyə keçid edib, nə də ərəb monarxiyaları kimi avtoritar-modernist yanaşmanı seçib. İranın fərqli siyasi arxitekturası onu həm regionda, həm də qlobal sistemdə spesifik mövqeyə sahib edir.

Bir Ramazan əl-Buti vardı. Alim idi. Ondan üzr istəyirəm. Bir zaman onu anlamadım. Axı mən cahil idim, o isə alim. Düşünürdüm ki, zalımın xidmətindədir, ona görə belə danışır. Amma əslində o, dərin biliyi, zəngin təcrübəsi və Allahın verdiyi bəsirətlə danışırdı.

İran ilə İsrail arasında artıq birbaşa raket və hava hücumları ilə müşayiət olunan müharibə gedir. İsrailin ilk zərbələri zamanı bir çoxları İranın artıq zəiflədiyini və tezliklə çökməsinin qaçılmaz olduğunu düşündü. Lakin İranın ballistik raketlərlə verdiyi cavab bu qənaətin nə qədər səthi olduğunu göstərdi. Göründüyü kimi, 1984-cü ildən bəri davam edən ağır sanksiyalara baxmayaraq, İran ekstremal şərtlər altında belə güclü bir hərbi arsenal qurmağı bacarıb.

İran son günlərdə İsrailə qarşı birbaşa qarşıdurma vəziyyətində qalıb, çünki uzun illər ərzində bölgədə qurduğu vekalət mexanizmləri artıq effektivliyini itirib. HƏMAS, Hizbullah, husilər və İraq milislərinin zəiflədiyi bir şəraitdə İranın özünün açıq müharibəyə cəlb olunması gündəmdədir.