Sentyabr ayında Rusiyaya aid pilotsuz uçuş aparatlarının Polşa hava məkanını pozması sadəcə təsadüfi bir insident deyildi, bu, ciddi xəbərdarlıq idi. O, mühüm sualları yenidən gündəmə gətirdi: nüvə gücünə qarşı hansı həddə qədər caydırıcılıq mümkündür? Beynəlxalq hüquq özünümüdafiə ilə ümumi müharibə təhlükəsinin qarşısını almaq arasında necə balans yarada bilər? NATO hansı rolu oynaya bilər ki, təhlükəsizliyi möhkəmləndirsin, amma Avropada dağıdıcı müharibə başlamasın?
VOA analitika: Geosiyasi təhlillər
Plana görə, Trampın rəhbərliyi altında “Sülh Şurası” adlı beynəlxalq qurumun icrası nəzərdə tutulur. Lakin İran mediası bu plana sərt hücum edib; bölgədəki əksər ərəb və islam ölkələrinin dəstəkləməsinə baxmayaraq, yazarlara görə, plan “birbaşa işğalı dolayı işğalla əvəzləyir”.
İsrail Hərbi Dəniz Qüvvələri Qəzzaya humanitar yardım aparan «Əzm Donanması»nın (SUMUD) mülki qayıqlarını saxlayıb. 40-dan çox qayıqda olan təxminən 500 nəfər - parlament üzvləri, vəkillər və fəallar - hüquqi baxımdan əsasən şəxsiyyətin müəyyənləşdirilməsi, qısa müddətli saxlanma və ölkədən çıxarılma prosedurları ilə üzləşəcək.
Bleyrin 2007-ci ildə baş nazir postunu tərk etməsindən sonra qurduğu Tony Blair Institute for Global Change (TBI) dövlətlərə idarəetmə islahatları, rəqəmsal transformasiya, ekstremizmlə mübarizə, iqtisadi və inkişaf siyasətləri üzrə məsləhət xidmətləri göstərir. Bu institut sayəsində o, çoxsaylı ölkələrin liderləri ilə sıx əlaqələr saxlayır və beynəlxalq forumlarda - Davos, Münhen Təhlükəsizlik Konfransı, Körfəz investisiya sammitləri kimi tədbirlərdə fəal iştirak edir.
«Z nəsli 212» hərəkatı özünü şəffaf müzakirə məkanı kimi təqdim edir. İştirakçılar hər gün onlayn platformalarda səsvermə yolu ilə qərarlar qəbul edirlər. Adını həm “Z nəsli”ndən, həm də Mərakeşin beynəlxalq telefon kodu olan “212”dən götürüb. Hərəkat sentyabrda Əqədir şəhərində səkkiz hamilə qadının xəstəxanada dünyasını dəyişməsindən sonra yaranan narazılıqlar fonunda güclənib.
İraqın milli təhlükəsizlik müşaviri Qasim əl-Əraji İsrail tərəfindən İraq hava məkanının yenidən pozulmasının qarşısını almaq üçün bütün tədbirlərin görüləcəyinə dair öhdəlik götürdüyünü açıqlayıb. Xatırladaq ki, İsrail əvvəllər 12 günlük müharibə zamanı İraq ərazilərindən İrana hücumlar üçün platforma kimi istifadə etmişdi. Bu addım Bağdadı bir daha Tehranın tərəfində, dolayısı ilə ABŞ və onun müttəfiqləri ilə qarşıdurma vəziyyətinə gətirir.
Qəzzada İsrailin “mustaribun” adlanan xüsusi qüvvələrinin fəaliyyəti artmaqdadır. Bu qüvvələr yaşayış məhəllələrinin dərinliklərinə daxil olaraq fələstinliləri oğurlayır. Oğurlananlar arasında HƏMAS və digər qruplaşmalara mənsub şəxslər, həm də mülki şəxslər var.
ABŞ-ın Qəzzədə müharibəni bitirmək üçün irəli sürdüyü plan ətrafında HƏMAS ilə müxtəlif tərəflər arasında görüşlər və məsləhətləşmələr davam edir. İsrail Baş naziri Benyamin Netanyahunun bazar ertəsi axşamı razılıq verdiyi planla bağlı hərəkat daxilində bəzi bəndlərə dair iradların olduğu və dəyişikliklərə ehtiyac duyulduğu bildirilir.
Türkiyənin ərazi sularında keçirilən və bir neçə gün davam edən “Dostluq dənizi-2025” adlı Misir-Türkiyə birgə dəniz təlimləri başa çatıb. Bu addım iki ölkə arasında hərbi koordinasiyanı gücləndirsə də, müşahidəçilərə görə, İsrail başda olmaqla bəzi qonşu dövlətlərdə narahatlıq yaradıb. Misir ordusunun rəsmi sözçüsü açıqlamasında bildirib ki, təlimlərin məqsədi “ikili imkanlardan maksimum faydalanmaq və müxtəlif təhlükələrə qarşı dəniz əməliyyatlarının qorunması üsullarında təcrübə mübadiləsi aparmaq” olub. Onun sözlərinə görə, təlimlər çərçivəsində əməliyyat konsepsiyalarının birləşdirilməsi üçün çoxsaylı seminarlar keçirilib, hər iki ölkənin xüsusi qüvvələri müxtəlif silahlardan atışlar icra edib, helikopterlərin gəmilər üzərində mübadiləsi aparılıb, şübhəli gəmilərin yoxlanılması, həmçinin dənizdə təchizat tapşırıqları həyata keçirilib.
Yaxın Şərqdə diplomatik səylər intensivləşib. Qətər, Misir və Türkiyə son 24 saat ərzində Fələstin hərəkatı HƏMAS-ı ABŞ Prezidenti Donald Trampın Qəzza ilə bağlı təqdim etdiyi sülh planını qəbul etməyə təşviq etmək üçün birgə təzyiq göstəriblər. Bu barədə Axios portalı mənbələrə istinadla məlumat yayıb.
İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi ümid edir ki, sanksiyaların tətbiqi dondurulsun. Bu onun bazar günü BMT-nin baş katibinə ünvanladığı məktubda aydın görünürdü. Məktubda o, “sanksiya mexanizmlərinin, o cümlədən sanksiyalar komitəsi və ekspertlər heyətinin yenidən işə salınmasının qarşısını almağa” çağırırdı. Lakin cavab tez gəldi: Avropa İttifaqının rəhbərliyi bazar ertəsi bəyanat yayaraq bildirdi ki, “İranın nüvə sazişinə əməl etməməyə davam etməsinə cavab olaraq bu gün (bazar ertəsi) ona qarşı sanksiyaları yenidən tətbiq etdi”. İttifaq həmçinin bir daha təsdiqlədi ki, “diplomatik danışıqlar üçün qapı hələ də açıqdır”.
Tədbirlə bağlı araşdırma qərarı, uzun illər ərzində geniş hərəkət azadlığına malik olan partiyanın fəaliyyətinə nəzarət etməkdə Livan dövlətinin ciddiliyini nümayiş etdirir. Hizbullah illərdir öz silahına güvənərək qərarlarını müstəqil şəkildə həyata keçirirdi. Hazırda isə həmin silah, xüsusilə Amerika təzyiqləri fonunda, dövlətin nəzarətə almağa və əlindən çıxarmağa çalışdığı əsas hədəfə çevrilib.