Bir il əvvəl Bəşşar Əsəd rejiminin devrilməsi Suriyada yeni siyasi səhifənin başlanğıcı oldu. Lakin beynəlxalq və regional müzakirələr hələ də təhlükəsizlik məsələləri və sanksiyaların yumşaldılması üzərində cəmlənir. Elə bil Suriyanın gələcəyi yalnız hərbi balans və iqtisadi təzyiq mexanizmləri ilə müəyyənləşir.Halbuki belə yanaşma ölkədə gedən dərin və sistemli dönüşümlərin miqyasını izah etmir və əsas sualı açıq qoyur: illərlə dağılmış idarəetmə strukturlarını və parçalanmış cəmiyyəti necə yenidən dövlət halına gətirmək olar?

Papalıq bu gün 2 min ildir ayaqda qalmağı bacaran bəşəriyyətin ən qədim qurumudur. Dünyanın dörd bir yanında insanlara dini rəhbərlik etməyin yanında çox böyük maddi imkanlara da sahibdir. Bütün tarixi boyu bir şəkildə dünyanın siyasi səhnəsinə təsir etmişdir. Bu gün bəşəriyətin bu təlatümlü vaxtında yenə meydandadır.

Ərəblər Latın Amerikasına üz tutanda, özləri ilə yalnız kiçik çamadanlar və geridə qoyduqları Livanın dağları, Fələstinin evləri və Suriyanın küçələri haqqında qalan ağır xatirələri aparmışdılar. Onlar bu uzaq qitəyə daha geniş bir həyat axtarışında gəldilər, amma heç kim təsəvvür etmirdi ki, bir neçə onillik sonra onların övladları ekranların önündə görünəcək, hakimiyyət saraylarında oturacaq, müqavilələr imzalayacaq və ilk xəyalları bu torpaqlarda doğulmamış ölkələrin tarixində yeni fəsillər yazacaqlar.

Misir yüzlərlə fələstinli polis əməkdaşını müharibədən sonrakı mərhələdə Qəzzada təhlükəsizlik qüvvələrinə inteqrasiya etmək məqsədilə hazırlayır.Misirin xarici işlər naziri Bədr Əbdülatti avqust ayında Fələstin Muxtariyyətinin baş naziri Məhəmməd Mustafa ilə danışıqları zamanı Qəzza üçün 5 min polis əməkdaşının hazırlanması planını elan etmişdi.

Süni intellekt inqilabının təsiri ilə sürətlə dəyişən dünyamızda bu texnologiyaların siyasi, həssas və mübahisəli mövzularla necə davranması sualı artıq əsas və qaçılmaz müzakirəyə çevrilib. Teoriyada süni intellekt tam neytral vasitə kimi təqdim olunur — nə simpatiyası, nə də şəxsi fikri var; məlumatları analiz edir və obyektiv cavab verir.

Beyrutun cənubunda “Hizbullah” komandiri Heysəm əl-Təbtabainin qətlə yetirilməsi bölgədə 2024-cü ilin payız müharibəsi ssenarisinin təkrarlanması qorxularını artırıb. O vaxtkı genişmiqyaslı qarşıdurma İsrailin ardıcıl yüksək səviyyəli hədəflərə yönələn suiqəstləri ilə başlamışdı. Lakin hazırkı regional və beynəlxalq şərait, xüsusilə də Qəzzada ötən ay elan edilən atəşkəs və ABŞ layihəsinin BMT-də qəbul edilməsi fonunda həmin ssenarinin tam şəkildə geri dönməsi ehtimalı daha zəif görünür.

20-ci əsrdə, xüsusilə Şərqi Avropada, bəzi radikal Xristian qrupları terrorizmə əl ataraq , siyasi rejimləri və dinə qarşı çıxanları hədəf almışdılar. Xristian terrorunun əsas məqsədi, dini ideologiyaların gücləndirilməsi və bəzən dövlət qurumlarının dəyişdirilməsi idi. Bu terror aktları, Xristianlıq adına deyil, yalnız radikal şəxslərin şəxsi məqsədləri uğrunda həyata keçirildi. Xristian terroru, müasir dövrdə dini ekstremizm və radikalizm anlayışları ilə əlaqələndirilərək, bəzən sosial və siyasi qarşıdurmaların təzahürü kimi görülür.

İsrail bazar günü Beyrutun cənub qəsəbəsi olan Dahiyəni hədəfə alan hücum həyata keçirdi. Nəticədə bir nəfər həyatını itirdi, 21 nəfər yaralandı. Livan prezidenti Cozef Aun bu hücumu “İsrailin təcavüzü dayandırmaq çağırışlarına məhəl qoymadığının növbəti sübutu” adlandırdı. O qeyd etdi ki, “Livan artıq bir ilə yaxındır ki, düşmənçilik fəaliyyətlərini dayandırıb”, beynəlxalq ictimaiyyəti isə “öz məsuliyyətini üzərinə götürməyə və Livana qarşı təcavüzün dərhal dayandırılması üçün ciddi müdaxilə etməyə” çağırdı.

İranın kəşfiyyat naziri İsmayıl Xətib “düşmənlərin” ölkə daxilində iğtişaş yaratmağa və ya ali dini lider Ayətullah Əli Xamenei-yə qarşı sui-qəsd təşkil etməyə çalışdıqları barədə sərt xəbərdarlıq edib. Onun sözlərinə görə, ABŞ artıq “rejim dəyişikliyi” strategiyasından “təzyiq vasitəsilə cilovlama” siyasətinə keçib və regionda hərbi mövcudluğunu genişləndirir.

Yeni elektron məktublar və mətn yazışmaları, ABŞ-lı maliyyəçi və yetkinlik yaşına çatmayan qızlara təcavüz etmiş Ceffri Epşteynin Hindistan siyasətinə təsir göstərmək cəhdlərinə dair indiyə qədər məlum olmayan detalları ortaya çıxarıb. Sənədlərə görə, Epşteyn Hindistanın Baş naziri Narendra Modinin partiyasından yüksək vəzifəli rəsmilərdən biri ilə əlaqə saxlayıb.

Livan ordusunun komandanı general Rudolf Heykelin ABŞ-a planlaşdırılan səfərini təxirə salması ölkədə geniş siyasi müzakirələrə səbəb olub. Bu qərar generalın Konqres və Senat üzvləri ilə nəzərdə tutulmuş görüşlərinin rəsmi şəkildə və izahsız ləğvi barədə məlumatlandırılmasından sonra verilib. ABŞ tərəfi Heykeli silahın yalnız dövlətin əlində cəmlənməsi prinsipinin tətbiqinə ləng yanaşmaqda və “Hizbullah”ın cənub bölgəsində silahlanmasına qarşı kifayət qədər sərt addımlar atmamaqda ittiham edir.

ABŞ ilə Səudiyyə Ərəbistanı arasındakı strateji münasibətlərin dərinliyini əks etdirən mühüm addım olaraq, ABŞ Prezidenti Donald Tramp rəsmi şəkildə Səudiyyə Ərəbistanını “Şimali Atlantika Müqaviləsi Təşkilatına daxil olmayan əsas müttəfiq” (Major Non-NATO Ally – MNNA) elan edib. Bu qərarla Səudiyyə Ərəbistanı, Argentina, Avstraliya, Bəhreyn, Braziliya, Kolumbiya, Misir, İsrail, Yaponiya, İordaniya, Keniya, Küveyt, Mərakeş, Yeni Zelandiya, Pakistan, Filippin, Qatar, Cənubi Koreya, Tailand və Tunis kimi ölkələrin ardınca bu statusu alan 20-ci dövlət olub.