Nədir

Qudurmuş bir heyvan deyəndə ağlınıza ilk olaraq nə gəlir? Gözlərinizin önündə dərhal qorxu filmlərindən tanış olan bir mənzərə canlanır: qəzəbdən sırıyan ağız, ətrafa saçılan selikli köpük, qan çanağına dönmüş gözlər və idarəolunmaz aqressiya. Biz elə zənn edirik ki, bu təhlükəni hələ uzaqdan hiss edib qaçmağa vaxt tapacağıq. Real təbiətdə isə vəziyyət tamamilə əksinə ola bilər.

Dopamin beyində istehsal olunan bir nevrotransmitterdir (əsəb siqnallarını ötürən maddə). Zövq aldığımız və ya özümüzü mükafatlandırmaq üçün bir şey etdiyimiz zaman beynimizdə dopamin istehsal olunur. Dopamin alış-veriş edərkən yaxud sevimli desertinizi yeyərkən istehsal olunur və özünüzü daha xoşbəxt hiss etməyinizə səbəb olur. Dofaminin qeyri-kafi ifraz olunması yuxu pozğunluğu, yorğunluq və narahatlıq kimi bir çox mənfi hallara gətirib çıxarır.

MİLGEM ixracatı, yalnız müdafiə sənayesinin dövriyyəsinə daxil edilən adi müqavilələr deyil; bu layihələr Türkiyənin dəniz gücü diplomatiyası, müttəfiqlik əlaqələri və yüksək texnologiya ixracı baxımından yeni bir strateji alət qazandığının əyani göstəricisidir. 1980-ci illərə qədər Türkiyə Hərbi Dəniz Qüvvələri Komandanlığı İkinci Dünya Müharibəsi dövründə inşa edilmiş və ABŞ-dan ikinci əl olaraq alınmış döyüş gəmiləri ilə təchiz olunmuşdu. Lakin 1970-ci illərdə "Berk" və "Peyk" freqatlarının inşası ilə hərbi gəmi dizaynı və tikintisi sahəsində ilk yerli addımlar atıldı.

Müasir oftalmologiyada göz qapaqlarının infeksion-iltihabi xəstəlikləri arasında ən çox rast gəlinən patologiyalardan biri xalq arasında "arpa" (it dirsəyi) kimi tanınan kəskin irınlı iltihab prosesidir. Tibbi dildə hordoleum adlanan bu xəstəlik, göz qapağının kənarındakı piy və ya tər vəzilərinin, yaxud kirpik follikullarının kəskin bakterial infeksiyası nəticəsində inkişaf edir. Bir çox hallarda sadə və keçici bir estetik problem kimi görünsə də, arpa xəstəliyi daxili immun sisteminin zəifləməsindən və ya daxili orqanların xroniki patologiyalarından xəbər verən ciddi bir siqnal ola bilər. Zamanında düzgün diaqnostika aparılmadıqda və gigiyena qaydalarına riayət edilmədikdə, iltihab prosesi ətraf toxumalara yayıla və daha mürəkkəb oftalmoloji fəsadlara yol aça bilər. Bu materialda arpa xəstəliyinin yaranma mexanizmini, kliniki formalarını, simptomlarını və profilaktika prinsiplərini tam təfərrüatı ilə təhlil edirik:

Qədim Misir mifologiyasında yaradıcı və günəş tanrısı olan Ra, Misir panteonunun (tanrılar ailəsinin) ən mühüm və həyati hissələrindən biri idi. Saysız-hesabsız sülalələr boyunca Ra, dövlət dininə yeni tanrılar daxil edildikcə rolu dəyişən, lakin sitayiş obyekti kimi hər zaman sabit qalan bir fiqur olmuşdur. Ranın mənşəyinə dair bir neçə fərqli yaradılış hekayəsi mövcuddur. Rəvayətlərə görə, o, ya öz-özünü yaratmış, ya da kainatın yaradılmasından dərhal sonrakı mərhələdə ortaya çıxmışdır. Yaradılış hekayəsinin hansı versiyasından asılı olmayaraq, qədim Misir inanclarına görə, mühüm Misir tanrılarının böyük əksəriyyəti Ranın birbaşa nəsli (övladları) hesab olunurdu. Misir fironları da özlərinin birbaşa Radan törədiklərini iddia edir və bu iddiadan öz mütləq hakimiyyətlərini qanuniləşdirmək (əsaslandırmaq) üçün istifadə edirdilər.

Demonologiyada Phenex (eyni zamanda Pheynix, Phoenix və ya Phoeniex olaraq da yazılır) "Goetia" (Solomonun gizli elmlər qrupuna) aid olan bir şeytandır. Cəhənnəmin Böyük Markizi hesab olunan bu varlığın mütləq əmrində 20 şeytan legionunun (ordusunun) dayandığı bildirilir. O, vizual olaraq uşaq səsinə sahib, sirunların (mifik dəniz pərilərinin) cazibədar nəğməsi kimi oxuyan feniks quşu cildində peyda olur. İnsan formasına daxil olduqdan sonra o, sehrbazlar üçün elmləri öyrədir, mükəmməl bir şair kimi çıxış edir və onu çağıran şəxsə (sehrbaza) son dərəcə itaətkar davranır. Batil inanclara görə, o 1200 il keçdikdən sonra yenidən göy üzünün (cənnətin) yeddinci taxtına qayıtmaq ümidi ilə yaşayır.

Onlar Süleymanın hökmranlığına dair şeytanların oxuduqlarına uydular. Süleyman isə kafir olmadı. Lakin şeytanlar cadunu və Babildə Harut və Marut adlı iki mələyə nazil olanı insanlara öyrədərək kafir oldular. Halbuki (o iki mələk): “Biz sadəcə imtahan vəsiləsiyik. Ona görə də kafir olma!” - deməmiş heç kimə (cadu) öyrətmirdi. Beləcə, ər-arvad arasını vuran əməlləri onlardan öyrənirdilər. Ancaq onlar Allahın izni olmadan onunla heç kəsə zərər verə bilməzlər. Onlar özlərinə faydası olmayıb zərər verən şeyləri öyrənirdilər. Onu (cadunu) satın alanların axirətdə bir payı olmadığını da bilirlər. Kaş özlərini nə qədər pis bir şeyə satdıqlarını biləydilər! (Qədim xalqların çoxu caduya inanırdı. Buna görə də dini etiqadlarının içinə də cadu qarışmışdı. Yəhudilər arasında da cadugərlik yayılmışdı və onlar Süleyman peyğəmbərin cadugər olduğuna inanırdılar. Quranda Süleymanın peyğəmbər olduğu xəbər verildikdə yəhudilər: “Mühəmməd Süleymanı peyğəmbər zənn edir. Halbuki o, bir cadugər idi”, – demişdilər.)

Bu amansız türk irəliləyişi qarşısında imperiyanın müxtəlif şəhərlərində (Nürnberq, Spayer, Vorms) təcili olaraq toplanan Alman İmperiya Seymləri (İmperiya Məclisləri və Knyazlar Qurultayı) türklərə qarşı böyük bir səlibçi ordusu toplamaq və hərbi səfərləri maliyyələşdirmək üçün xüsusi bir iqtisadi mexanizm qurmağa məcbur oldular. Bu məqsədlə qəbul edilən yeni vergiyə tarix ədəbiyyatında "Türk vergisi" (almanca: Türkensteuer / Gemeiner Pfennig) adı verilmişdi.

Zikkurat (akkadca ziqqurratu, "yüksəlmiş" və ya "zirvədə inşa edilmiş" mənasını verir) qədim Mesopotamiya vadisində və İran yaylasının qərb hissəsində ucaldılmış, pilləli piramida şəklində olan nəhəng tikilidir. Zikkuratlar Misir piramidaları kimi hündür olsalar da, onlar məqbərə deyil, tanrıların yer üzündəki məskəni hesab olunan dini komplekslər idi.

Huma quşu — türk mifologiyasında əfsanəvi "cənnət quşu" kimi tanınan, gözlə görünməyəcək qədər yüksəkliklərdə yaşayan və heç vaxt yerə toxunmadan davamlı uçan müqəddəs bir varlıqdır. Bəzi qədim mənbələrdə onun ayaqlarının olmadığı, ömrünü göylərdə keçirdiyi bildirilir. Mifoloji inanclara görə, o, xoşbəxtlik, səadət və müvəffəqiyyət rəmzidir. Elə bu səbəbdən də xalq arasında "bəxt quşu", "tale quşu", "səadət quşu" və ya "dövlət quşu" adları ilə şöhrət tapmışdır.

ALLERGİYA, orqanizmin immun sisteminin normal olaraq zərərsiz maddələrə reaksiyasıdır. Bu reaksiya antigen kimi fəaliyyət göstərən bir maddə ilə antikor adlanan immunitet sistemi tərəfindən istehsal olunan bir protein arasında baş verir. Kimyəvi nöqteyi-nəzərdən antikorlar immunoqlobulinlərdir, çünki onlar orqanizmin immun reaksiyasında iştirak edir və qlobulinlər adlanan zülallar sinfinə aiddir.