BAKI,VOA Orxan Qədirzadə

Türkiyədə siqaret və tütün məhsullarının satışına dair yeni qanun layihəsi hazırlanıb. Yeni tənzimləmə qüvvəyə mindikdən sonra siqaret və digər tütün məmulatlarının satış məntəqələrində görünən şəkildə nümayiş etdirilməsinə son qoyulacaq.

Bu barədə Türkiyənin səhiyyə naziri Kamal Memişoğlu televiziya proqramında çıxışı zamanı məlumat verib.

Nazir bildirib ki, qanun layihəsi artıq hazırlanıb və yaxın bir neçə ay ərzində yekunlaşdırılaraq qanunvericilik prosesinə təqdim ediləcək.

Onun sözlərinə görə, əsas məqsəd siqaret və tütün məhsullarının xüsusilə gənclər üçün cəlbedici görünməsinin qarşısını almaqdır.

"Biz siqaret və tütün məhsullarının görünən şəkildə satılmasını istəmirik. Bunun qarşısını alacağıq", – deyə Kamal Memişoğlu vurğulayıb.

Nazir qeyd edib ki, layihədə 18 yaşdan aşağı şəxslərə siqaret satışına nəzarətin gücləndirilməsi ilə bağlı da əlavə müddəalar yer alacaq.

O bildirib ki, hökumət siqareti tam qadağan etmək niyyətində deyil, lakin məhsulların açıq şəkildə nümayiş etdirilməsinin qarşısının alınmasını planlaşdırır.

Layihədə, həmçinin obyektlərin açıq, qapalı və ya şüşə konstruksiyalı məkan hesab olunması ilə bağlı mövcud qeyri-müəyyənliklərin də aradan qaldırılması nəzərdə tutulur.

Kamal Memişoğlu bildirib ki, 2025-ci ildə Türkiyədə ümumilikdə 8 milyard qutu siqaret satılıb.

Nazir qeyd edib ki, siqaret istifadəsi xərçəng başda olmaqla bir çox ağır xəstəliklərin əsas risk amillərindən biridir və hökumət əhalinin sağlamlığının qorunmasını prioritet hesab edir.

O əlavə edib ki, cəmiyyət yalnız siqaretdən deyil, internetdən həddindən artıq istifadədən qaynaqlanan asılılıqlardan da uzaq durmalıdır.

Nazirin sözlərinə görə, insanlar zərərli vərdişlər əvəzinə idman və sağlam həyat tərzini gündəlik həyatlarının ayrılmaz hissəsinə çevirməlidirlər.

Türkiyənin səhiyyə sistemi və tibbi xidmətlər

Kamal Memişoğlu çıxışında Türkiyənin səhiyyə sisteminin son illərdə böyük inkişaf yolu keçdiyini də bildirib.

Onun sözlərinə görə, ölkə hazırda səhiyyə xidmətlərinin əhatə dairəsi və keyfiyyəti baxımından dünyanın aparıcı dövlətləri sırasındadır.

Nazir qeyd edib ki, Türkiyədə hər gün təxminən 3 milyon nəfərə tibbi xidmət göstərilir, il ərzində isə xarici ölkələrdən 3 milyona yaxın insan müalicə almaq üçün Türkiyəyə gəlir.

Onun sözlərinə görə, Türkiyə dünyanın ən geniş və etibarlı səhiyyə xidmətlərindən birini təqdim edir və bir çox ölkə Türkiyə modelini öyrənərək tətbiq etməyə çalışır.

Yerli tibbi texnologiyalar inkişaf etdirilir

Nazir bildirib ki, Türkiyə səhiyyə sahəsində yalnız xidmət göstərən deyil, eyni zamanda yeni texnologiyalar istehsal edən ölkəyə çevrilməyi qarşısına məqsəd qoyub.

Bu istiqamətdə alimlər, mühəndislər və sənaye müəssisələri arasında əməkdaşlığın gücləndirildiyini deyən Kamal Memişoğlu bildirib ki, yeni ideyaların istehsala çevrilməsi üçün xüsusi mexanizmlər yaradılıb.

Onun sözlərinə görə, istənilən şəxs səhiyyə sahəsindəki ideyasını xüsusi elektron platforma vasitəsilə təqdim edə bilər. Daha sonra həmin ideya mütəxəssislər tərəfindən qiymətləndirilir və perspektivli hesab edilərsə, Türkiyə Səhiyyə İnstitutları Başçılığı koordinasiyasında məhsula çevrilməsi üçün işlər görülür.

Nazir xatırladıb ki, COVID-19 pandemiyası dövründə Türkiyə qısa müddətdə süni tənəffüs aparatlarının istehsalını təşkil edə bilib.

Yerli ürək-ağciyər aparatı ilin sonuna qədər kütləvi istehsala buraxılacaq

Kamal Memişoğlu bildirib ki, Türkiyənin müdafiə sənayesi şirkəti ASELSAN ilə birlikdə hazırlanmış yerli ürək-ağciyər aparatı klinik istifadəyə hazırdır.

Onun sözlərinə görə, bu cihaz ürək əməliyyatları zamanı həyati əhəmiyyət daşıyır və onsuz açıq ürək əməliyyatı aparmaq mümkün deyil.

Aparat artıq heyvanlar üzərində uğurla sınaqdan keçirilib və yaxın vaxtlarda xəstəxanalarda istifadə olunacaq.

Nazir qeyd edib ki, cihazın ilin sonuna qədər seriyalı istehsalına başlanması planlaşdırılır.

Ailə həkimliyi sistemi genişləndirilir

Nazir bildirib ki, hazırda Türkiyədə müayinəyə növbə gözləyən insanların sayı təxminən 250 min nəfərdir və ümumilikdə ciddi növbə problemi mövcud deyil.

Onun sözlərinə görə, ailə həkimləri artıq zərurət yarandıqda pasiyentlər üçün birbaşa ixtisaslaşmış həkimlərə qəbul vaxtı təyin edə bilirlər.

Kamal Memişoğlu bildirib ki, Ailə Sağlamlıq Mərkəzlərinin fəaliyyəti daha da gücləndirilib və onların səhiyyə sistemində rolu artırılıb.

Nazir qeyd edib ki, məqsəd insanların yalnız xəstələndikdən sonra deyil, sağlamlıqlarını qorumaq üçün də səhiyyə müəssisələrinə müraciət etmələridir.

Erkən diaqnostika və profilaktik tədbirlər gücləndirilir

Nazir bildirib ki, ötən il həyata keçirilən skrininq proqramları nəticəsində 28 min nəfərdə xərçəng xəstəliyi erkən mərhələdə aşkar edilib.

Onun sözlərinə görə, süd vəzi xərçəngi üzrə mammoqrafiya müayinələri, ürək-damar və yüksək qan təzyiqi xəstəliklərinin yoxlanılması tamamilə ödənişsiz həyata keçirilir.

Eyni zamanda Sağlam Həyat Mərkəzlərində vətəndaşlara pulsuz dietoloq xidmətləri də göstərilir.

Elektron səhiyyə sistemi və süni intellekt tətbiqləri genişləndirilir

Nazir qeyd edib ki, hazırda dövlət xəstəxanalarında maqnit-rezonans tomoqrafiyası müayinəsinə orta hesabla 7 gün ərzində növbə almaq mümkündür.

Təcili hallarda isə müayinə dərhal həyata keçirilir.

Onun sözlərinə görə, bütün tibbi məlumatlar "e-Nabız" elektron sistemi vasitəsilə saxlanılır və həkimlər pasiyentin bütün tibbi tarixçəsinə həmin platforma üzərindən çıxış əldə edə bilirlər.

Kamal Memişoğlu bildirib ki, səhiyyə sistemində toplanan məlumatlar süni intellekt texnologiyaları ilə təhlil olunur və yeni xəstəxanaların tikintisi də daxil olmaqla bütün planlaşdırma bu məlumatlar əsasında aparılır.

Həkim və tibb işçilərinə ehtiyac qalır

Nazir bildirib ki, Türkiyə həkim sayına görə İqtisadi Əməkdaşlıq və İnkişaf Təşkilatının orta göstəricilərindən geri qalır.

Onun sözlərinə görə, xüsusilə həkim və tibb bacıları sahəsində kadr çatışmazlığı davam edir.

Bu səbəbdən ali təhsil müəssisələri ilə birlikdə ehtiyac olan ixtisaslar müəyyənləşdirilir və səhiyyə işçilərinin fəaliyyət imkanlarının genişləndirilməsi istiqamətində yeni hüquqi dəyişikliklər hazırlanır.

Kamal Memişoğlu vurğulayıb ki, səhiyyə sistemi yalnız dövlət qulluqçularından ibarət struktur kimi deyil, geniş səhiyyə ekosistemi kimi inkişaf etdirilməlidir.