"Le Nouvel Obs" jurnalı Şərqdə başlayan və artıq ikinci ayına qədər uzanan ABŞ-İsrail-İran müharibəsinin hərbi, siyasi və iqtisadi ölçülərini təhlil edən 5 əsas sualı gündəmə gətirib. 28 fevral 2026-cı ildə başlayan və ilk zərbələrdə İranın Ali rəhbəri Əli Xameneinin ölümü ilə nəticələnən bu müharibə hələ də qlobal təhlükəsizlik və enerji bazarları üçün ən böyük təhdid olaraq qalır.
#Donald Tramp Ukrayna müharibəsi haqqında
Davosda Dünya İqtisadi Forumu çərçivəsində ABŞ Prezidenti Donald Trampın təşəbbüsü ilə Sülh Şurasının Nizamnaməsinin imzalanması mərasimi keçirilib.
Gülümsəyən və hərbi formada olan gənc iraqlı Məhəmməd İmadın son TikTok videosu ağır texnika izləri ilə dağıdılmış bir sahədə çəkilmişdi. Arxa tərəfdə tüstü qalxırdı. Video ilə yanaşı “Mənə dua edin” sözləri və Rusiya bayrağı yerləşdirilmişdi. Bu, may ayında olub. Ondan sonra aylarla heç bir xəbər gəlmədi Məhəmməd İmaddan. Sadəcə şayiələr dolaşdı: Məhəmməd əsir alınıb, yaralanıb, xəstələnib və ya Ukraynanın pilotsuz uçuş aparatının zərbəsi ilə öldürülüb.
Mart ayında əvvəlki atəşkəs razılaşmasının çökməsindən sonra danışıqlar uzun müddət dayandırılmışdı. Kuşnerin “HƏMAS”la yeni razılaşmaya nail olmaqda göstərdiyi israr, atəşkəsin bərpası və “HƏMAS”la konsensus əldə olunması prosesində əsas amil oldu. Razılaşma, həmçinin qalan israilli girovların azad edilməsi və yüzlərlə fələstinli məhbusun azad olunmasını da təmin etdi.
Ərdoğanın açıqlamaları, Türkiyə hökumətinin nümayəndə heyətinin Misirin Şarm əş-Şeyx şəhərinə - İsrail və HƏMAS arasında aparılan dolayı danışıqlarda iştirak etmək üçün yola düşməsindən sonra gəlib. Ankara ilə HƏMAS arasında uzunmüddətli siyasi əlaqələr mövcuddur və Tramp bu əlaqələrdən yararlanmağa çalışır. Buna qarşılıq olaraq, Türkiyə bu vasitəçilikdən müəyyən siyasi və diplomatik qazanc əldə etməyi hədəfləyir. Analitiklərə görə, Ankara bu missiya vasitəsilə müharibədən sonrakı Qəzzədə söz sahibi olmaq, yenidənqurma və təhlükəsizlik mexanizmlərində iştirak etmək niyyətindədir.
Etirazçılar paytaxt Kuala-Lumpurda yerləşən Bukit Bintang işgüzar məhəlləsindəki “McDonald’s” restoranı qarşısından yürüşə başlayıblar. Onlar İsrail işğalına dəstək verdiyini düşündükləri şirkətlərin boykot edilməsinə çağırış edərək, daha sonra Petronas əkiz qüllələrinin yerləşdiyi meydana yollanıblar. Sloganlarda ABŞ-ın İsrailə hərbi, maliyyə və siyasi dəstək verməklə “soyqırımın birbaşa himayədarı” olduğu vurğulanıb.
Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski sülh prosesi üçün liderlər səviyyəsində danışıqlara hazır olduğunu bildirib. Digər tərəfdən, Zelenski Rusiyaya qarşı sanksiyalar və tariflər daxil olmaqla bütün variantların masada olması lazım olduğunu vurğulayıb. Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski sosial media hesabında paylaşdığı açıqlamada ABŞ-ın Prezidenti Donald Trampın Ukrayna və Rusiya üzrə xüsusi nümayəndəsi Keith Kellogg ilə görüşdüklərini bildirib. Zelenski Trampın sülhü təmin etmək mövzusundakı qətiyyətinə diqqət çəkərək“ABŞ-nin Ukraynanın təhlükəsizlik strukturlarında rol almağa hazır olmasını dəyərləndiririk. Komandalarımız da bu strukturu qurmaq üçün aktiv şəkildə işləyirlər.”- deyə qeyd edib. Zelenski, Rusiyanı danışıqlara məcbur etmək üçün sanksiyalar və tariflər daxil olmaqla bütün vasitələrin masada qalmalı olduğunu qeyd edərək bildirib ki, “Biz liderlər formatında görüşməyə hazırıq. Əsas məsələlərin həlli üçün bu format zəruridir. Artıq Moskvadan da eyni qətiyyət gözlənilir.” - deyə Zelenski qeyd edib.
Bu münaqişə İran və onun proksiləri, həmçinin dolayı yolla onun hərbi müttəfiqi olan Rusiya üçün sarsıdıcı bir məğlubiyyətlə nəticələndi.
Tramp bu qərarı Körfəz ölkələrinin, xüsusilə də Səudiyyə Ərəbistanının və Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanın xeyrinə verdi.
Tramp, Ukrayna müharibəsini bitirmək üçün Zelenskini sülhə məcbur edərək Putinə yaxınlaşmağa çalışır, lakin bu strategiya Qərb siyasətçiləri arasında mübahisələrə səbəb olur.