Birləşmiş Millətlər Təşkilatının İnsanitar İşlər Koordinasiya Ofisinin (UNOCHA) sözçüsü Jens Laerke bildirib ki, İsrail ilə HƏMAS arasında əldə olunmuş atəşkəs razılaşmasına baxmayaraq, İsrailin məhdudiyyətləri səbəbindən Qəzzaya kifayət qədər humanitar yardım çatdırılmayıb. Laerke, təxminən iki aydır davam edən atəşkəs prosesinin humanitar yardımlara təsirini şərh edərkən deyib ki, humanitar yardım səviyyəsi hələ də istənilən səviyyədə deyil. O, 10 oktyabrdan bəri humanitar yardımlarda artım olduğunu, lakin hədəflərin hələ də tamamlanmadığını qeyd edib.
#HƏMAS və Qəzzanın gələcəyi
İsrail ordusu işğal altındakı Fələstinin İordan çayının qərb sahilinin şimalında fələstinliləri evlərini tərk etməyə məcbur edərək bölgəyə əlavə hərbi qüvvələr göndərib. Yerli mənbələrin məlumatına görə, İsrail əsgərləri Cenin qaçqın düşərgəsinə bitişik Cabiriyyat məhəlləsinin sakinlərini evlərini boşaltmağa məcbur edib və daha sonra məhəllədə genişmiqyaslı axtarışlara başlayıb. Bildirilir ki, əraziyə əlavə hərbi bölmələr də yerləşdirilib. Son günlərdə İsrail qüvvələri Cenin və onun ətrafındakı yaşayış məntəqələrinə ardıcıl basqınlar edir. Bu basqınlar zamanı fələstinlilər evlərini tərk etməyə məcbur edilir, çox sayda insan saxlanılır və bölgələrdə axtarışlar aparılır.
İsrail ordusu, qüvvədə olan atəşkəsə baxmayaraq, gecə boyunca işğal altında saxladığı Qəzza bölgələrinə həm hava, həm dəniz, həm də quru hücumları ilə intensiv bombardman edib. İsrail qüvvələri Qəzzanın şimalındakı Beyt Lahiya və Bureyc Mülteci Kampı, cənubdakı Refah şəhəri, Xan Yunusun şərqindəki Karara və Beni Suheyla bölgələrini hədəf alıb. Təyyarələr Şucaiyye və Tubas məhəllələrinə hava zərbələri endirib, zirehli birliklər Zeytun Məhəlləsinin şərqini atəşə tutub. Dəniz qüvvələri sahil boyu hədəfləri bombalayıb.
20 il əvvəl olduğu kimi, bu gün də çevrəmizdəki böhran və zülmlərə qarşı məsuliyyət götürür, asan yolu deyil, çətin olanı seçərək barış, ədalət və sabitlik üçün əlimizi daşın altına qoyuruqTürkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyip Ərdoğan, Vatikan Dövlət Başçısı Papa 14. Leo ilə görüşdən sonra çıxış edərək, Türkiyənin bölgədə və dünyada barış, ədalət və insan hüquqları sahəsində aktiv rol oynadığını vurğulayıb.
İsrail ordusunun Qəzza zolağında həyata keçirdiyi hücumlarda son 24 saat ərzində 10 fələstinli həyatını itirib. 7 oktyabr 2023-cü ildə başlayan hücumlar nəticəsində ölənlərin ümumi sayı 69 min 785 nəfərə, yaralıların sayı isə 170 min 965 nəfərə yüksəlib. Qəzza Səhiyyə Nazirliyinin yaydığı yazılı açıqlamada bildirilib ki, son sutkada İsrailin hücumları nəticəsində 8-i dağıntılar altından çıxarılan olmaqla ümumilikdə 10 nəfərin cəsədi xəstəxanalara çatdırılıb.
HƏMAS bildirib ki, İsrail ordusu Qəzzədəki atəşkəs razılaşmasını sistemli şəkildə pozur və vasitəçilərə dərhal müdaxilə, ABŞ-a isə İsrailin öhdəliklərini yerinə yetirməsini tələb etmək çağırışı edib. Açıqlamada qeyd olunub ki, İsrail ordusu Sarı Xətt boyunca hər gün qərbə doğru irəliləyərək işğalını genişləndirir. Bu səbəbdən bölgədə yeni kütləvi köçlər baş verir, Qəzzə Səhrasının şərq hissələrinə edilən hava hücumları və artilleriya atəşləri isə atəşkəsin açıq şəkildə pozulması deməkdir.
Fələstin Təhsil Nazirliyi Dünya Uşaq Hüquqları Günü ilə bağlı açıqlamasında İsrailin Qəzza üzərindəki 2 ildən artıq davam edən hücumlarında 19 min məktəblinin öldüyünü, 28 minə yaxın uşağın isə yaralandığını bildirib. Hücumlarda yüzlərlə məktəb və uşaq bağçası dağıdılıb və ya zərər görüb. Nazirlik, İsrailin işğal etdiyi Şərqi Qüds və Qərbi Şeria ərazilərində də Fələstinli uşaqlara qarşı zorakılığın davam etdiyini vurğulayıb. Beynəlxalq ictimaiyyətə Fələstinli uşaqların qorunması və təhsil imkanlarının yaxşılaşdırılması üçün dərhal addımlar atılması çağırışı edilib.
Beynəlxalq yardım təşkilatları, Qəzzada ilk güclü qış yağışlarının təsirini göstərməsindən sonra İsrailə daha çox çadır və təcili humanitar yardımın daxil olmasına icazə verilməsini tələb edib. Təşkilatlar bildirirlər ki, dörddə bir milyondan çox ailə təcili sığınacaq dəstəyinə ehtiyac duyur. Hücumlar ikinci ilinə daxil olur, əhali əksəriyyətlə məcburi köçkün vəziyyətindədir və Qəzza xalqının çoxu çadırlarda yaşayır. Cümə günü başlayan qış fırtınasından sonra yaranan daşqın, tullantı suları ilə qarışmış yağış suları səbəbindən ciddi epidemik risk yaradıb.
Türkiyənin də aralarında olduğu 9 ölkə, hazırda BMT Təhlükəsizlik Şurasının gündəmində müzakirə edilən Qəzza ilə bağlı qətnaməyə birgə dəstək açıqlayıb. Türkiyə, ABŞ, Qətər, Misir, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri, Səudiyyə Ərəbistanı, İndoneziya, Pakistan və İordaniyanın BMT-dəki daimi nümayəndəlikləri Qəzza qətnaməsi ilə bağlı ortaq bəyanat yayıb.
Qəzzada ABŞ, Türkiyə, Qətər və Misirin vasitəçiliyi ilə əldə olunan atəşkəsə baxmayaraq, İsrail razılaşma şərtlərini yerinə yetirmir. Atəşkəs müddətində İsrail ordusu ən azı 194 dəfə atəşkəsi pozub. Razılaşmaya əsasən Qəzzaya gündəlik 600 yük maşını humanitar yardım daxil olmalı olduğu halda, əraziyə orta hesabla cəmi 145 yük maşını buraxılır. Girişinə icazə verilən yardımların çoxunda un, yağ kimi əsas ərzaq məhsulları əvəzinə cips, şokolad və biskvit kimi məhsulların yer aldığı bildirilir. Yerli rəsmilər bunun qəsdən edildiyini, İsrailin həyati əhəmiyyətli ərzaqları ən sona saxlayaraq yeni aclıq taktikasına əl atdığını vurğulayır.
Türkiyənin Milli Kəşfiyyat Təşkilatının (MİT) rəhbəri İbrahim Kalın İstanbulda HƏMAS Siyasi Bürosunun Müzakirə Heyətinin rəhbəri Xəlil Əl-Həyyə və onu müşayiət edən nümayəndə heyəti ilə görüş keçirib. Görüş zamanı HƏMAS tərəfi “Qəzza Atəşkəs Razılaşması” çərçivəsində atəşkəsin əldə olunması və prosesin izlənilməsi istiqamətində oynadığı vasitəçi və təminatçı roluna görə başda Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan olmaqla Türkiyəyə təşəkkürünü bildirib.
Qətərin Baş naziri və Xarici işlər naziri Şeyx Məhəmməd bin Əbdürrəhman bin Casim Al-Thani bildirib ki, Fələstin xalqının maraqlarının effektiv şəkildə müdafiə edilməsi və idarəetmənin təmin olunması üçün vahid rəhbərlik əsas şərtdir. O, müvafiq fikirləri CNN-in aparıcısı Fərid Zakariyaya verdiyi müsahibədə dilə gətirib. Baş nazir qeyd edib ki, Doha qətiyyətlə Fələstin Administrasiyasını (PA) Qəzza və İordan çayı qərb sahəsinin idarəçiliyinə cavabdeh yeganə qurum kimi görür. “Əslində biz istəyirik ki, Fələstin Administrasiyası Qəzza və Qərb Sahilinin idarəçiliyinə cavabdeh yeganə qurum olsun.”-deyə o qeyd edib.