Qəzza zolağının cənubundakı Xan Yunis şəhərində HƏMAS-ın yüksək rütbəli polis zabiti silahlı hücum nəticəsində öldürülüb. HƏMAS-a bağlı Daxili İşlər Nazirliyinin yaydığı məlumata görə, naməlum şəxslər hərəkətdə olan avtomobildən atəş açaraq Xan Yunis cinayət axtarış şöbəsinin rəisi Mahmud əl-Astalı qətlə yetiriblər. HƏMAS rəhbərliyi bu hücumda "İsrail əməkdaşlarını" ittiham edib. Hücumun məsuliyyətini Xan Yunisin şərqində, İsrailin nəzarəti altındakı bölgədə fəaliyyət göstərən anti-HƏMAS qruplaşmasının lideri Hüsam əl-Astal öz üzərinə götürüb. O, sosial şəbəkə hesabında paylaşdığı videoda HƏMAS ilə əməkdaşlıq edənləri hədələyərək hücumların davam edəcəyini bildirib. İsrail hərbi rəsmiləri isə ərazidə hər hansı əməliyyatdan xəbərsiz olduqlarını bəyan ediblər.
#HƏMAS və Qəzzanın gələcəyi
İsrail ordusu əldə olunmuş atəşkəs razılaşmasına məhəl qoymayaraq, Qəzza zolağının müxtəlif nöqtələrinə artilleriya və hava zərbələri endirməkdə davam edir. Yerli mənbələrdən alınan məlumata görə, İsrail ordusuna məxsus hərbi texnikalar Qəzzanın cənubundakı Xan Yunis şəhərinin şərq hissəsini atəşə tutub. Eyni zamanda, Rəfah şəhərinin qərbində yerləşən Mevasi bölgəsinin cənub hissəsi də artilleriya atəşinə məruz qalıb.
Beynəlxalq Media Assosiasiyası (FPA) İsrail hökumətini Qəzzaya xarici jurnalistlərin sərbəst girişini təmin etməməkdə “məyusedici” qərar verməkdə tənqid edib. Hökumət Ali Məhkəməyə verdiyi ərizədə təhlükəsizlik səbəblərinə görə Qəzzaya giriş qadağasının qalmasını tələb edib. FPA, İsraildə və Fələstin ərazilərində yüzlərlə jurnalisti təmsil edən qurum olaraq, ərizə ilə xarici jurnalistlərin Qəzzaya dərhal və sərbəst girişi üçün məhkəməyə müraciət etmişdi.
Birləşmiş Millətlər Təşkilatının baş katibi Antonio Quterreş cümə günü İsraili Qəzzada humanitar yardım göstərən qurumlara tətbiq olunan qadağanı dayandırmağa çağırıb. Quterreş bu qərarla bağlı “dərin narahatlıq” keçirdiyini bildirib. BMT baş katibinin sözçüsü Stefan Düjarrikin yaydığı bəyanata görə, Quterreş bu tədbirin geri götürülməsini tələb edərək vurğulayıb ki, beynəlxalq qeyri-hökumət təşkilatları həyati əhəmiyyət daşıyan humanitar fəaliyyət üçün vazkeçilməzdir və onların fəaliyyətinin dayandırılması atəşkəs dövründə əldə olunan kövrək irəliləyişi risk altına qoya bilər.
Türkiyə xarici işlər naziri Hakan Fidan HƏMAS-ın Siyasi Büro üzvü Xəlil əl-Həyyənin rəhbərlik etdiyi HƏMAS nümayəndə heyəti ilə Ankarada görüşüb. Türkiyə Xarici İşlər Nazirliyindəki mənbələrin verdiyi məlumata görə, bu gün Ankarada keçirilən görüşdə Qəzzadakı mövcud vəziyyət ətraflı şəkildə müzakirə olunub. Xüsusilə Qəzza üzrə sülh planının ikinci mərhələsinə keçid prosesi ilə bağlı fikir mübadiləsi aparılıb. Nazir Hakan Fidan Türkiyənin fələstinlilərin hüquqlarını beynəlxalq platformalarda qətiyyətlə müdafiə etməyə davam etdiyini vurğulayıb. O, Qəzzada yaşanan humanitar faciənin yüngülləşdirilməsi məqsədilə Türkiyənin həyata keçirdiyi sığınacaq və humanitar yardım fəaliyyətləri barədə nümayəndə heyətinə məlumat verərək, bölgədə yaraların sarılması istiqamətində Ankaranın mövqeyinin dəyişməz olduğunu bildirib.
İsrailin xarici işlər naziri Katz nə Qəzza zolağından, nə də Suriyadan geri çəkiləcəklərini bildirib. Yaxın Şərqdəki demək olar ki, bütün gərginliklərin tərəfi olan İsrail bölgədəki zorakı siyasətindən imtina etməyəcəyinə dair siqnallar verir. Xarici işlər naziri İsrael Katz işğal altındakı İordan çayının qərb sahilində 1200 yeni yaşayış məntəqəsinin inşasını nəzərdə tutan razılaşmanın imzalanma mərasimində çıxış edərək, Qəzza və Suriyadan çəkilməyəcəklərini deyib.
İsrail ordusunun Qəzza zolağına endirdiyi hücumlar nəticəsində son 48 saat ərzində daha 12 nəfər həlak olub, ümumi ölənlərin sayı 70 min 937-yə yüksəlib. Qəzzadakı Səhiyyə Nazirliyinin yaydığı yazılı açıqlamada İsrailin hücumları nəticəsində baş verən itkilər və dağıntılar altından çıxarılan meyitlərlə bağlı son məlumatlar açıqlanıb. Bildirilib ki, son 48 saat ərzində İsrailin hücumları nəticəsində, 8-i dağıntılar altından çıxarılmaqla 12 fələstinlinin cəsədi xəstəxanalara çatdırılıb. Eyni zamanda 7 yaralının da tibbi müəssisələrə yerləşdirildiyi qeyd olunub.
Birləşmiş Millətlər Təşkilatı (BMT) və humanitar yardım qurumları çərşənbə günü bildiriblər ki, İsrailin tətbiq etdiyi məhdudiyyətlər aradan qaldırılmasa, Fələstin ərazilərində, xüsusilə Qəzza zolağında humanitar əməliyyatlar çökmə riski ilə qarşı-qarşıyadır. Yardım təşkilatları İsrailin tətbiq etdiyi qeydiyyat prosesini “qeyri-müəyyən, ixtiyari və yüksək dərəcədə siyasiləşdirilmiş” adlandırıblar. BMT və 200-dən çox yerli və beynəlxalq yardım təşkilatının birgə bəyanatında bildirilib ki, onlarla beynəlxalq qeyri-hökumət təşkilatı (INGO) dekabrın 31-dək qeydiyyatdan çıxarılmaq təhlükəsi ilə üzləşir. Bu isə onların 60 gün ərzində fəaliyyətini tam dayandırması deməkdir.
İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu Qüdsdə ABŞ Prezidenti Donald Trampın xüsusi nümayəndəsi Tom Barrak ilə görüşüb. Görüş, bu ayın sonlarında Florida ştatında keçirilməsi planlaşdırılan ABŞ–İsrail sammiti ərəfəsində Vaşinqtonun Netanyahoya ünvanladığı açıq və sərt mesajlar fonunda baş tutub. İsrail mediasının məlumatına görə, danışıqlarda əsas diqqət Qəzza zolağındakı vəziyyət, Suriyada təhlükəsizlik məsələləri və Netanyahunun Tramp ilə gözlənilən görüşünə yönəlib. ABŞ tərəfi Qəzzada atəşkəsin ikinci mərhələsinə keçidin vacibliyini vurğulayaraq, Türkiyənin mümkün beynəlxalq missiyada rolunun əhəmiyyətini ön plana çıxarıb. Bildirilib ki, Türkiyə HƏMAS üzərində təsir imkanlarına malik əsas aktorlardan biridir və prosesdən kənarda saxlanılması planın risk altına düşməsinə səbəb ola bilər.
BMT-nin məlumatına görə, Qəzzanın yenidən qurulması üçün təxminən 70 milyard dollar tələb olunur. Bu rəqəm bölgənin bərpasının miqyasını göstərən ən önəmli göstəricidir. 10 oktyabr tarixində qüvvəyə minmiş atəşkəs razılaşmasına baxmayaraq, İsrail ordusu bu gün də Qəzza bölgəsinin müxtəlif ərazilərinə hücumlar həyata keçirib. Şahidlərinin verdiyi məlumata görə, İsrail hərbi təyyarələri Cənubi Qəzzada yerləşən Rifah şəhərinə hava zərbələri endirib. Həmçinin, İsrail ordusuna aid zirehli vasit
İsrail hərbçilərinin işğal altındakı Qərb Sahilinin müxtəlif bölgələrində genişmiqyaslı reydlər həyata keçirərək təxminən 100 Fələstinlini həbs etdiyi bildirilib. Şahidlərdən əldə olunan məlumata görə, İsrail qüvvələri səhər saatlarında Nablus, Salfit şəhərləri ilə Cenin bölgəsinin bəzi qəsəbələrinə, Tulkerim, Kalkilya, Əriha və Qüdsün şərqində yerləşən Ayzariye və Ebu Dis qəsəbələrinə reydlər keçirib. Nablusda 50, Salfitdə 15, Ərihada 13, Qüdsün şərqindəki qəsəbələrdə isə təxminən 20 nəfər həbs olunub.
Cümə axşamı Tayland rəsmiləri bildiriblər ki, Qəzzadakı silahlılar tərəfindən İsrailə təhvil verilən qalıqlar 7 oktyabr 2023-cü ildə götürülən son Tayland girovuna aid olub. Tayland Xarici İşlər Nazirliyi İsrail hakimiyyətindən xəbər aldığını açıqlayıb. Bildirilib ki, çərşənbə günü geri qaytarılan girovun qalıqları Sudthisak Rinthalak-a aiddir. O, İsraildə kənd təsərrüfatı işçisi kimi çalışırdı.