#BMT-nin Qəzza hesabatı

Avropa İttifaqının ali nümayəndəsi Kaya Kallas, Aİ Xarici İşlər Nazirləri Toplantısı öncəsi verdiyi bəqlanatlarda Qəzza zolağında sülh prosesinin mühüm tərəfdaşı olmaq istədiklərini bəyan edib. Kallas vurğulayıb ki, Fələstin polisinin təlim keçməsi və bölgədə asayişin təmin olunması üçün İsrail tərəfinin rəsmi icazəsi lazımdır. O, həmçinin İordaniya və Misirlə bu mövzuda razılıqların əldə olunduğunu diqqətə çatdırıb.

Fələstin Prezidenti Mahmud Abbasın müşaviri Dr. Mahmud əl-Həbbaş Qəzza zolağındakı mövcud vəziyyəti və yeni yaradılan Sülh Şurasını Fələstin tərəfinin seçimi olmadığını bəyan edib. Əl-Həbbaş "Asharq Al-Awsat" qəzetinə verdiyi açıqlamada bu mexanizmin BMT Təhlükəsizlik Şurası tərəfindən müəyyən edilmiş müvəqqəti bir tənzimləmə olduğunu bildirib. O qeyd edib ki, Fələstin rəhbərliyi bu planı qəti şəkildə rədd etsə də, hazırkı şəraitdə bunu "iki şərdən daha az olanı" kimi qəbul etmək məcburiyyətində qalıblar. Müşavirin sözlərinə görə, bu qərar qətliamları dayandırmaq və Fələstin dövlətinin qurulmasına aparan potensial bir yol açmaq məqsədilə verilib.

Birləşmiş Millətlər Təşkilatının baş katibi Antonio Quterreş cümə günü İsraili Qəzzada humanitar yardım göstərən qurumlara tətbiq olunan qadağanı dayandırmağa çağırıb. Quterreş bu qərarla bağlı “dərin narahatlıq” keçirdiyini bildirib. BMT baş katibinin sözçüsü Stefan Düjarrikin yaydığı bəyanata görə, Quterreş bu tədbirin geri götürülməsini tələb edərək vurğulayıb ki, beynəlxalq qeyri-hökumət təşkilatları həyati əhəmiyyət daşıyan humanitar fəaliyyət üçün vazkeçilməzdir və onların fəaliyyətinin dayandırılması atəşkəs dövründə əldə olunan kövrək irəliləyişi risk altına qoya bilər.

Birləşmiş Millətlər Təşkilatı (BMT) və humanitar yardım qurumları çərşənbə günü bildiriblər ki, İsrailin tətbiq etdiyi məhdudiyyətlər aradan qaldırılmasa, Fələstin ərazilərində, xüsusilə Qəzza zolağında humanitar əməliyyatlar çökmə riski ilə qarşı-qarşıyadır. Yardım təşkilatları İsrailin tətbiq etdiyi qeydiyyat prosesini “qeyri-müəyyən, ixtiyari və yüksək dərəcədə siyasiləşdirilmiş” adlandırıblar. BMT və 200-dən çox yerli və beynəlxalq yardım təşkilatının birgə bəyanatında bildirilib ki, onlarla beynəlxalq qeyri-hökumət təşkilatı (INGO) dekabrın 31-dək qeydiyyatdan çıxarılmaq təhlükəsi ilə üzləşir. Bu isə onların 60 gün ərzində fəaliyyətini tam dayandırması deməkdir.

İsrail ordusunun Qəzza zolağına son 24 saatda endirdiyi hücumlar nəticəsində xəstəxanalara 4 fələstinlinin cəsədinin və 10 yaralının gətirildiyi Qəzza Səhiyyə Nazirliyi tərəfindən bildirilib. Açıqlamada qeyd olunub ki, 10 oktyabrda qüvvəyə minmiş atəşkəs razılaşması dövründə həyata keçirilən hücumlarda ümumilikdə 383 nəfər öldürülüb, 1002 nəfər yaralanıb və 627 nəfərin cəsədi dağıntılar altından çıxarılıb.

İsrail ordusu atəşkəsə baxmayaraq Qəzza Zolağının bir neçə bölgəsinə hücum edərkən 3-ü uşaq olmaqla 5 Fələstinlini həlak olub. Səhiyyə mənbələrindən əldə edilən məlumatlara görə, İsrail ordusu Qəzzanın cənub və şimal bölgələrinə hücumlar həyata keçirərkən hadisələrdə 3-ü uşaq olmaqla 5 Fələstinli həlak olub, 5 nəfər yaralanıb.

İsrail ordusu Qəzza Zolağının şimal və cənub bölgələrini havadan və artilleriya atəşləri ilə hədəf alıb, binaları partlatıb. Yerli şahidlərdən əldə edilən məlumata görə, İsrail ordusuna məxsus döyüş təyyarələri cənubdakı Rifah və Xan Yunis şəhərlərinin şərq bölgələrini bombalayıb. Bundan əlavə, şimaldakı Beyt Lahiya qəsəbəsi də hava hücumu ilə hədəfə alınıb. Bu hücumlarla eyni vaxtda Xan Yunisin şimal və şərq bölgələri də artilleriya atəşləri ilə vuruldu, helikopterdən atəş açıldı.

BMT-nin Beynəlxalq Uşaqlara Yardım Fondu (UNICEF) sözçüsü Rikardo Pires bildirib ki, 11 oktyabrda atəşkəsin qüvvəyə minməsinə baxmayaraq, İsrailin hücumlarında Qəzzada hər gün ortalama 2 uşaq həyatını itirib. Pires Cenevrədəki BMT ofisində keçirilən həftəlik mətbuat konfransında açıqlama verib. O, dünən Qəzza şəhərinin cənubundakı Xan Yunus bölgəsində İsrailin hava hücumunda bir qız uşağının, əvvəlki gün isə Qəzza şəhərində 7 uşağın öldüyünü xatırladıb.

İstanbulda 21 iyun 2024-cü il tarixində “Türkiye Cumhuriyeti Hökuməti ilə Birləşmiş Millətlər Təşkilatı Yaxın Şərqdə Fələstin Qaçqınları üçün Yardım və İnkişaf Agentliyi (UNRWA) arasında Ankara şəhərində UNRWA ofisinin yaradılmasına dair anlaşma” imzalanıb. Bu barədə qərar Türkiye Resmi Gazete-də çap olunub. Anlaşmaya əsasən, Ankara şəhərində UNRWA-nın ofisi fəaliyyət göstərəcək və regional proqramların koordinasiyasını təmin edəcək. Bu addım həm Türkiyə ilə BMT arasındakı əməkdaşlığın güclənməsinə, həm də Fələstin qaçqınlarına göstərilən dəstəyin genişləndirilməsinə xidmət edəcək.

İndoneziya müdafiə naziri bildirib ki, ölkə Qəzzada planlaşdırılan sülhməramlı əməliyyat üçün səhiyyə və tikinti tapşırıqları üzrə maksimum 20 min əsgər hazırlayıb. Hazırlıqlar ABŞ-ın təşəbbüsü ilə çoxmillətli sabitləşdirmə qüvvəsi yaradılması planları çərçivəsində həyata keçirilir. Qoşunların nə zaman yerləşdiriləcəyi və hansı mandatla fəaliyyət göstərəcəyi hələ qərara bağlanmayıb.

Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) Baş katibi Antonio Quterreş Qəzzadaki kövrək atəşkəsin dəfələrlə pozulmasına baxmayaraq, hələ də qüvvədə olduğunu bildirərək ikinci mərhələ danışıqları üçün yolun açılmasına çağırış edib. Quterreş bu fikirləri Nyu-Yorkdakı BMT Baş Qərargahında Afrika İttifaqı ilə BMT arasında keçirilən yüksək səviyyəli görüşdən sonra Afrika İttifaqı Komissiyasının sədri Mahmud Ali Yussuf ilə birgə mətbuat konfransında səsləndirib.