Media araşdırmaları üzrə professor Məhəmməd Əlmasri Donald Trampın Qəzza planını siyasi məqsədlərlə açıqladığını iddia edib. Onun fikrincə, bu addım noyabrda keçiriləcək aralıq seçkiləri öncəsi Trampın mövqeyini gücləndirməyə hesablanıb. Analitik Respublikaçılar Partiyasının seçkilərdəki nəticələrinin xarici siyasətdən təsirlənə biləcəyini bildirib. Əlmasri Benyamin Netanyahunun da mürəkkəb siyasi vəziyyətdə olduğunu qeyd edib. Onun sözlərinə görə, İsrail həm ABŞ-la münasibətləri qorumağa, həm də daxili siyasi təzyiqləri nəzərə almağa çalışır. Professor İsrailin yeni beynəlxalq tərəfdaşlar axtardığını da vurğulayıb. Bu fikirlər analitikin şəxsi qiymətləndirməsidir.
#Qəzza
Media araşdırmaları üzrə professor Məhəmməd Əlmasri Donald Trampın Qəzza ilə bağlı açıqlamasına ehtiyatla yanaşdığını bildirib. O, İsrailin Qəzzadan geri çəkiləcəyinə dair şübhələrini ifadə edib. Analitikin sözlərinə görə, İsrail əvvəllər də diplomatik təşəbbüsləri zəiflədən addımlar atıb. Əlmasri Livan və İranla bağlı əvvəlki prosesləri buna nümunə göstərib. O, Qəzzada ağır bombalardan istifadənin siyasi mesaj daşıdığını iddia edib. Analitik hesab edir ki, bununla İsrail bölgədə nəzarətin öz əlində olduğunu göstərməyə çalışır. Bu fikirlər müəllifin şəxsi təhlilidir.
Qəzza Səhiyyə Nazirliyi son 48 saat ərzində İsrailin hücumları nəticəsində 7 nəfərin öldüyünü, 76 nəfərin yaralandığını bildirib. Əvvəlki hücum zamanı yaralanan daha bir nəfərin də öldüyü açıqlanıb. Nazirliyin məlumatına görə, atəşkəs qüvvəyə mindikdən sonra 1 222 nəfər həlak olub, 4 053 nəfər yaralanıb. Həmçinin dağıntılar altından 804 meyit çıxarılıb. 2023-cü il oktyabrın 7-dən bəri ümumi ölənlərin sayı 73 349, yaralananların sayı isə 174 162 nəfər olub. Binanın uçması nəticəsində ölənlərin sayı 33 nəfərə çatıb. Bu rəqəmlər müstəqil şəkildə təsdiqlənməyib.
Səudiyyə Ərəbistanı Qəzzada silahların təhvil verilməsinə (desilahlaşdırma) dair əldə olunduğu bildirilən razılaşmanı dəstəklədiyini açıqlayıb. Bəyanatda, həmçinin Misir, Qətər, Türkiyə, ABŞ və prosesə töhfə verən digər beynəlxalq tərəfdaşların səyləri yüksək qiymətləndirilib.
BMT-nin Baş katibi Antonio Quterreş HƏMAS-la bağlı əldə olunmuş razılaşmanı müsbət qiymətləndirib. O, bunu son günlərin yeganə müsbət xəbəri adlandırıb. Quterreş bölgədə bütün cəbhələrdə hərbi əməliyyatların dayandırılmasının vacibliyini vurğulayıb. Baş katib bildirib ki, Körfəz bölgəsində hərbi gərginlik artıq altı aydır davam edir. Onun sözlərinə görə, bu qarşıdurma artıq qlobal sabitlik üçün təhlükəyə çevrilməkdədir. Antonio Quterreş diplomatik səylərin gücləndirilməsinə çağırış edib. O, gərginliyin daha da genişlənməsinin qarşısının alınmasının vacibliyini qeyd edib.
İsrailin pilotsuz uçuş aparatının Deyr əl-Bələhə endirdiyi zərbə nəticəsində bir neçə nəfər yaralanıb. Yaralananlardan bəzilərinin vəziyyəti ağırdır. Gün ərzində Qəzzanın mərkəzində yerləşən Salahəddin küçəsinə endirilən hava zərbəsində bir nəfər ölüb, bir neçə nəfər yaralanıb. Qəzza şəhərinin şimal-qərbində daha bir pilotsuz uçuş aparatı zərbəsi qeydə alınıb. Həmin hücum zamanı yaralananlar arasında bir qadın və bir uşaq da var. İsrail tərəfi hələlik hadisələrlə bağlı açıqlama verməyib. Məlumat müstəqil mənbələr tərəfindən tam təsdiqlənməyib.
İsrailin keçmiş Baş Qərargah rəisi Qadi Eyzenkot Baş nazir Benyamin Netanyahunu sülh sazişi layihəsi ilə bağlı sərt tənqid edib. O bildirib ki, Netanyahu müharibənin məqsədlərinə nail olmadan geri çəkilib. Eyzenkot HƏMAS-ın Qəzzada hakimiyyətdə qalmasının ciddi təhlükə yaratdığını vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, HƏMAS-ın yenidən silahlanmasına imkan verilməməlidir. Keçmiş hərbi rəhbər İsrailin güclü və məqsədyönlü rəhbərliyə ehtiyac duyduğunu bildirib. Netanyahu hökuməti hələlik bu ittihamlara cavab verməyib. Açıqlama Qəzza ilə bağlı sülh sazişi layihəsinin müzakirə olunduğu dövrdə səsləndirilib.
ABŞ Prezidenti Donald Tramp HƏMAS-ın silahsızlanması planı ilə bağlı İsraillə anlaşmanın olduğunu bildirib. O, İsrailin bu prosesə müsbət yanaşdığını vurğulayıb. Tramp qeyd edib ki, əvvəllər belə bir razılaşmanın mümkün olacağına çoxları inanmırdı. Prezident prosesin mürəkkəb olduğunu və müəyyən çətinliklərin yaşana biləcəyini deyib. O, əldə olunan irəliləyişi Yaxın Şərq üçün mühüm addım kimi qiymətləndirib. Tramp bu vəziyyəti ABŞ-ın İran siyasəti ilə əlaqələndirib. İsrail və HƏMAS hələlik bu açıqlamalara münasibət bildirməyiblər.
İsrail ordusu və Şin Bet təhlükəsizlik xidməti HƏMAS komandirinin müavini olduğunu iddia etdikləri Əbdürrəhim Əbdülhəy Yusif Kərdinin öldürüldüyünü açıqlayıb. İsrail onun 2023-cü il oktyabrın 7-də İsrail ərazisinə daxil olan silahlılar arasında olduğunu iddia edir. Əməliyyatın keçirildiyi yer və vaxt barədə məlumat verilməyib. HƏMAS hələlik bu açıqlamaya münasibət bildirməyib. Məlumat müstəqil şəkildə təsdiqini tapmayıb. Hadisə ilə bağlı əlavə rəsmi açıqlamaların verilməsi gözlənilir. İsrailin bəyanatı yalnız öz rəsmi mövqeyini əks etdirir.
Böyük Britaniyanın xarici işlər naziri Devid Miliband HƏMAS-ın silahsızlanma ilə bağlı açıqlamasını alqışlayıb. O bildirib ki, əsas məqsəd Qəzza ilə bağlı 20 bəndlik planın tam icrasını təmin etməkdir. Plan İsrail ordusunun Qəzzadan çıxmasını və atəşkəsə riayət olunmasını nəzərdə tutur. Miliband Qəzzada humanitar vəziyyətin ağır olaraq qaldığını vurğulayıb. O, İsraili humanitar yardımların qarşısındakı məhdudiyyətləri dərhal aradan qaldırmağa çağırıb. Nazir daha çox ərzaq, dərman və yardımın ehtiyacı olan insanlara çatdırılmasının vacibliyini qeyd edib. Böyük Britaniya Qəzzada atəşkəsin tam həyata keçirilməsinə dəstəyini ifadə edib.
Avropa İttifaqının ali nümayəndəsi Kaya Kallas Qəzza ilə bağlı sülh sazişi layihəsini alqışlayıb. O bildirib ki, razılaşmanın uğuru bütün tərəflərin öhdəliklərə əməl etməsindən asılıdır. Kallas HƏMAS-ın razılaşmaya riayət etməsinin yoxlanılmasını əsas çətinliklərdən biri adlandırıb. O, həmçinin İsrailin gələcəkdə Qəzza zolağından qoşunlarını çıxarmalı olacağını qeyd edib. Aİ rəsmisi bunun davamlı sülh üçün vacib şərt olduğunu vurğulayıb. Tərəflər hələlik bu açıqlamaya münasibət bildirməyiblər. Sülh sazişi layihəsi Qəzzada müharibənin tam dayandırılmasını nəzərdə tutur.
HƏMAS Qəzzada atəşkəs razılaşmasının ikinci mərhələsi ilə bağlı mövqeyini açıqlayıb. Təşkilat İsrail qoşunlarının Qəzzadan tam çıxarılmasını və hücumların dayandırılmasını əsas şərt kimi irəli sürüb. HƏMAS silahsızlanma məsələsinin bu öhdəliklər yerinə yetirildikdən sonra müzakirə oluna biləcəyini bildirib. Bəyanatda Qəzzanın İdarə Olunması üzrə Milli Komitənin fəaliyyətə başlaması və beynəlxalq sabitləşdirmə qüvvələrinin yerləşdirilməsi də tələb edilib. HƏMAS İsrailin dəstəklədiyini iddia etdiyi silahlı qrupların ləğvini də şərtlər sırasında göstərib. İsrail tərəfi hələlik bu açıqlamaya münasibət bildirməyib. Hadisə Qəzzada atəşkəs danışıqlarının davam etdiyi bir vaxtda baş verib.