Van İ Türkmən xalqının Milli Lideri, Xalq Məsləhətinin sədri Qurbanqulu Berdiməhəmmədovun Çin xalqının köhnə dostu olduğunu vurğulayaraq, iki ölkə liderləri arasında formalaşmış qarşılıqlı etimadın və dostluğun strateji tərəfdaşlığın inkişafında mühüm rol oynadığını bildirib.
#Çin
"Astara" dövlət sərhədindən buraxılış məntəqəsi vasitəsilə xarici ölkə vətəndaşlarının təxliyəsi davam edir.
2026-cı ilin yanvar – fevral aylarında Türkiyədən Çinə kimyəvi maddə məhsulları ixracı 2025-ci ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 35,3 faiz artaraq, 129 milyon 571 min 47 dollara bərabər olub. Türkiyə 2026-cı ilin fevral ayında Çinə kimyəvi maddə məhsulları ixracını 2025-ci ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 5,4 faiz azalaraq, 45 milyon 2 min 67 dollara çatdırıb. Qeyd edək ki, 2026-cı ilin fevral ayında Türkiyənin kimyəvi maddə məhsulları ixracı ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 6,6 faiz azalaraq, 2 milyard 322 milyon 496 min dollara bərabər olub.
İran və Hörmüz boğazı ətrafında alovlanan böhran artıq Yaxın Şərqdə növbəti gərginlik dalğası deyil. Bu, Birləşmiş Ştatların onilliklər boyu Fars körfəzində qurduğu güc arxitekturası üçün real stress-testə çevrildi: hərbi bazalar, təhlükəsizlik zəmanətləri, silah ixracı, dollar hesablaşmaları, siyasi loyallıq və müttəfiq ölkələrin suveren kapitallarının Amerika maliyyə sisteminə bağlanması.
Yaxın Şərqdə artan hərbi gərginliyə və Hörmüz boğazındakı yüksək təhlükəsizlik risklərinə baxmayaraq, İranın xam neft ixracı kəsilmədən davam edir. Qlobal neft və mayeləşdirilmiş təbii qaz (LNG) ticarətinin təxminən beşdə birinin keçdiyi Hörmüz boğazı hazırda enerji bazarlarının diqqət mərkəzindədir. "Kpler" və "TankerTrackers" kimi real vaxt məlumat analitika şirkətlərinin məlumatlarına görə, Çin İranın xam neft ixracının 80 faizindən çoxunu qəbul edərək ölkənin ən böyük müştərisi mövqeyini qoruyur. Gərginlik artmazdan əvvəl Çin emal zavodları gündəlik 1,3–1,4 milyon barel İran nefti idxal edirdisə, davam edən münaqişələrə rəğmən fevralın 28-dən bəri ən azı 11–12 milyon barel neftin bu boğaz vasitəsilə daşındığı qeydə alınıb.
Belə ki, 529 Çin, 309 Azərbaycan, 282 Rusiya, 173 Tacikistan, 123 Pakistan, 57 Oman, 44 İtaliya, 32 İndoneziya, 25 İran, 26 İspaniya, 18 Səudiyyə Ərəbistanı, 17 Yaponiya,16 Fransa, 14 Almaniya, 13 Gürcüstan, 12 Özbəkistan, 10 Bolqarıstan, 10 Konqo, 10 Nigeriya, 8 Braziliya, 8 Böyük Britaniya, 7 Belarus, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri, Slovakiya və Kanadanın hər birinin 6, Serbiya, Qazaxıstan, Əfqanıstan, Avstriya, İsveçrə və Çexiyanın hər birinin 5, Bəhreyn, İordaniya, Şri-Lanka, Ukrayna, Türkiyə, Macarıstan, Belçika Küveyt və Banqladeşin hər birinin 4 vətəndaşı təxliyə edilib.
Çin hakimiyyəti beynəlxalq münasibətlərdə heç bir ölkənin təkbaşına hakimlik etmək və dünyaya öz istəklərini qəbul etdirmək hüququnun olmadığı barədə kəskin mesaj verib. Bu bəyanat ABŞ-ın İsrail ilə birlikdə İrana hücumları, Venesuelaya hərbi müdaxiləsi və Qrenlandiyanı ilhaq etmə tələbi kimi addımlarla qlobal siyasəti yenidən formalaşdırmağa çalışdığı bir dövrdə səslənib.
2026-ci ilin yanvar ayında Türkiyədən Çinə hazır geyim ixracı 2025-ci ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 19,5 faiz azalaraq, 4 milyon 139 min 15 dollara bərabər olub. 2026-ci ilin yanvar ayında Türkiyənin hazır geyim ixracı ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 4,9 faiz azalaraq, 1 milyard 340 milyon 771 min dollara bərabər olub. Nazirlikdən onu da bildiriblər ki, son 12 ay ərzində (yanvar 2026 - yanvar 2025) Türkiyə 16 milyard 699 milyon 252 min dollar məbləğində hazır geyim ixrac edib.
Peskov Rusiya, ABŞ və Ukrayna arasında böhranın həlli ilə bağlı Cenevrə şəhərində aparılan üçtərəfli məsləhətləşmələrə də toxunaraq bildirib ki, müzakirə olunan məsələlərin açıqlanması düzgün olmaz. Onun sözlərinə görə, danışıqların aralıq nəticələrini qiymətləndirmək hələ tezdir və Rusiya Prezidenti Vladimir Putinə birbaşa məlumat verilir.
2026-ci ilin yanvar ayında Türkiyədən Çinə xalça ixracı 2025-ci ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 6,1 faiz azalaraq, 847 min 67 dollara bərabər olub. Qeyd edək ki, 2026-ci ilin yanvar ayında Türkiyənin xalça ixracı ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 10 faiz azalaraq, 206 milyon 372 min dollara bərabər olub. Nazirlikdən onu da bildiriblər ki, son 12 ay ərzində (yanvar 2026 - yanvar 2025) Türkiyə 2 milyard 815 milyon 252 min dollar məbləğində xalça ixrac edib.
Çin Xarici İşlər naziri Van İ Münhen Təhlükəsizlik Konfransı çərçivəsində Fransa, Almaniya və Britaniyalı həmkarları ilə görüşərək Pekini etibarlı tərəfdaş kimi təqdim edib. Nazir vurğulayıb ki, Çinin inkişafı Avropa üçün təhdid deyil, əksinə bir fürsətdir və tərəflər rəqib yox, tərəfdaş kimi hərəkət etməlidir. Görüşlər Avropa İttifaqının Çindən strateji asılılığı azaltmaq cəhdləri və elektrikli avtomobil ixracı ilə bağlı yaranan rüsum mübahisələri fonunda baş tutub. Van İ Avropanı "rasional və praqmatik" siyasət yürütməyə çağıraraq, birtərəfli addımların və proteksionizmin qlobal sabitliyə zərər verdiyini bildirib. O, iqtisadi əlaqələri "təməl daşı" adlandırıb və qarşılıqlı asılılığın təhlükəsizliyə risk yaratmadığını qeyd edib.
Çin neft emalı zavodları Venesueladan xam neft idxalını yenidən bərpa edib. Bu barədə ABŞ-ın energetika naziri Kris Rayt Karakasa səfəri zamanı açıqlama verib. Məlumata əsasən, yanvar ayında baş verən hadisələrdən əvvəl Çin Venesuela neftinin əsas alıcısı idi və sanksiyalara baxmayaraq xammalı endirimli qiymətlərlə əldə edirdi. Sonrakı dövrdə isə Çin emalçıları tədarük müqavilələrini müvəqqəti dayandıraraq alternativ bazarlara yönəlmişdi.