ABŞ ordusunun Yaponiyada yerləşən Fuci hərbi düşərgəsində keçirdiyi son canlı atəş təlimləri cəmi bir neçə dəqiqə davam etsə də, Vaşinqtonun Sakit okean bölgəsində dəyişən hərbi strategiyasının mühüm nümayişi kimi qiymətləndirilir. Təlimlərin əsas məqsədi Çinin Tayvana qarşı mümkün hərbi əməliyyatlarına qarşı yeni çəkindirmə modelini nümayiş etdirmək olub.
#Çin
Bildirilib ki, prokurorluq cütlüyün Çin kəşfiyyat qurumları ilə əməkdaşlıq etdiyini və hərbi məqsədlərlə istifadə edilə biləcək qabaqcıl texnologiyalar barədə məlumat toplamağa çalışdığını iddia edir. İstintaq materiallarına əsasən, şübhəlilər Almaniyanın müxtəlif universitet və tədqiqat mərkəzlərində, xüsusilə aerokosmik mühəndislik, kompüter elmləri və süni intellekt sahəsində çalışan alimlərlə əlaqələr qurublar.
Açıqlamada həmçinin bildirilib ki, liderlər “2026-2027 Rusiya və Çin Təhsil İlləri” adlı tədbirin açılış mərasimində iştirak edəcəklər. Görüşlərdən sonra yüksək səviyyəli ortaq bəyanatın, eləcə də hökumətlərarası və qurumlararası bir sıra sənədlərin imzalanması planlaşdırılır.
Çin xarici işlər naziri Van Yi bildirib ki, Hörmüz boğazı böhranının həlli Vaşinqton və Tehran arasında daimi və hərtərəfli atəşkəs əldə olunmasından keçir. Prezident Si Cinpin vurğulayıb ki, güc yolu ilə problemlər həll olunmaz, yeganə düzgün yol dialoqdur. Çin sülh danışıqlarını təşviq etməyə və Yaxın Şərqdə sabitlik yaratmağa hazırdır.
ABŞ Energetika Naziri Kris Rayt bildirib ki, Çin İran neftini ABŞ-dan daha çox ala bilər və qlobal bazarlar üçün əsas məsələ Fars körfəzinin açıq qalmasıdır. Vəziyyətin normallaşması İran qərarlarından asılıdır, eyni zamanda nüvə proqram dayandırılacaq və Hörmüz boğazı vasitəsilə ticarət axını sərbəst davam edəcək.
ABŞ Prezidenti Donald Tramp Çinlə aparılan danışıqlarda müharibənin dayandırılması və Hörmüz boğazının açılması məsələlərində razılığa gəldiklərini bildirib. Lakin danışıqların təfərrüatları açıqlanmamış və hazırkı mərhələdə rəsmi öhdəlik alınmadığı bildirilir.
ABŞ Mərkəzi Komandanlığı (CENTCOM) bildirib ki, Hörmüz boğazına tətbiq edilən blokada çərçivəsində indiyədək hərbi-dəniz qüvvələri 70 kommersiya gəmisini “yenidən istiqamətləndirib”, daha 4 gəmini isə “fəaliyyətdən kənarlaşdırıb”.
ABŞ Dövlət katibi Marko Rubio bildirib ki, Vaşinqton İran məsələsində Çinin köməyinə ehtiyac duymur və Pekindən bu istiqamətdə yardım istəmir. Rubio, NBC-yə verdiyi müsahibədə, ABŞ və Çin liderlərinin Hörmüz boğazı ilə bağlı ortaq mövqe müəyyənləşdirdiklərini qeyd edib. O, həmçinin İranın nüvə silahı sahəsindəki fəaliyyətinə qarşı olduqlarını və boğazın hərbiləşdirilməsini qəbul etmədiklərini vurğulayıb.
İran rəsmiləri, Hörmüz boğazından keçən gəmiçilik hərəkətini nəzarətdə saxlamaq üçün yeni prosedurlarını rəsmiləşdirməyə çalışdıqlarını bildiriblər. İranın İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun Hərbi Dəniz Qüvvələri, boğazdan təxminən 30 gəminin keçdiyini açıqlayıb.
İranın dövlət televiziyası IRIB-in məlumatına görə, çərşənbə axşamı axşam saatlarından etibarən, İranın icazəsi ilə təxminən 30 gəmi Hörmüz boğazından keçib. Bu açıqlama İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun (İİKK) Hərbi Dəniz Qüvvələrinə istinadən verilib. Çin gəmiləri, İranın "idarəetmə protokolları" çərçivəsində boğazdan keçməyə başlayıb.
İranın Fars xəbər agentliyinin məlumatına görə, İran Çin gəmilərinin Hörmüz boğazından keçidinə icazə verməyə başlayıb. Razılaşma, iki ölkə arasındakı "dərin münasibətlər" və "strateji tərəfdaşlıq" əsasında əldə edilib. Məlumatda, Çinlə əlaqəli bir neçə yük və tanker gəmisinin, o cümlədən Yuan Hua Hu xam neft daşıyan tankerinin çərşənbə günü Hörmüz boğazından keçdiyi bildirilir.
Çin və Qloballaşma Mərkəzinin prezidenti Henri Vanq bildirib ki, Pekin ABŞ-İran münaqişəsinin sona çatdırılmasına kömək etmək üçün vasitəçi rolunu oynaya bilər. O, Çin tərəfindən Hörmüz boğazındakı ciddi məhdudiyyətlərin aradan qaldırılması təklifini dəstəkləyərək, müharibənin dayandırılmasının və ədalətli nəticə əldə edilməsinin vacibliyini vurğulayıb.