Birləşmiş Millətlər Təşkilatı (BMT) Sudanda ordu ilə Sürətli Dəstək Qüvvələri (RSF) arasında üç ilə yaxın davam edən gərgin vəziyyət nəticəsində 21,2 milyon insanın qida təminatı baxımından çətinliklərlə üzləşdiyini açıqlayıb. BMT bildirib ki, xüsusilə iki bölgədə ciddi qida çatışmazlığı müşahidə olunub. Ancaq vəziyyətin nisbətən sabit olduğu bölgələrdə Dünya Qida Proqramı (WFP) yardımları genişləndirilib və insanların ehtiyacları müəyyən qədər ödənilib.

Sudan ordusu ilə Sürətli Dəstək Qüvvələri (RSF) arasında davam edən münaqişə artıq yalnız döyüş meydanlarında və dağıdılmış şəhərlərdə deyil, həm də beynəlxalq məhkəmələrdə davam edir. Hər iki tərəf 2023-cü ilin aprelində başlayan müharibədən bəri törədilən cinayət və insan hüquqları pozuntularına görə bir-birini ittiham edir. Bu dönüşüm – silahlı qarşıdurmadan hüquqi və diplomatik müstəviyə keçid – münaqişənin hərbi aspektləri ilə yanaşı, hüquqi və siyasi mübarizənin də sərtləşdiyini göstərir və gələcək güc balansını müəyyən edə bilər.

Sudanın suverenlik şurasının rəhbəri və ordu baş komandanı Abdel Fattah əl-Burhan ölkədəki müharibənin dayandırılması üçün ABŞ və Səudiyyə Ərəbistanı ilə əməkdaşlığa hazır olduğunu bildirib.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp Səudiyyə Ərəbistanının Vəliəhd Şahzadəsi Məhəmməd bin Salmanın xahişindən sonra Sudandakı müharibə ilə bağlı səylərə başlamağa hazır olduğunu bildirib.

Sudanın Maliyyə məsələləri üzrə dövlət naziri Məhəmməd Nur Əbdud-Dəim Əbdürrahim ölkəsinin yenidən qurulması prosesində Türkiyənin əsas tərəfdaşlardan biri olduğunu bildirib. Nazir Ankarada keçirdiyi görüşlər zamanı ölkəsinin əməkdaşlıq imkanları və prioritet istiqamətləri barədə məlumat verib.

Türkiyə bölgədə baş verən prosesləri diqqətlə izləyir, mümkün dəstək variantları dəyərləndirilir. Bu barədə Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan Sudandakı hazırkı vəziyyəti şərh edərkən deyib. Ekspertlərə görə, Türkiyə ilkin mərhələdə neytral diplomatiya yürüdüb, humanitar kanalları açıq saxlayıb və səfirliyin fəaliyyətini Port Sudanda davam etdirib. Həmçinin son dövrdə Ankaranın siyasi mövqeyinin Sudan ordusuna daha yaxın olduğu qeyd olunur.

Sudanın Humanitar Yardım Komissiyasının Komissarı Selva Adem bildirib ki, Türkiyə heç bir şəxsi maraq daşımır, yalnız Sudandakı qardaşlarına humanitar yardım göstərdiyini bilirlər. Selva Adem, Sürətli Dəstək Qüvvələrinin (RSF) hücumları və toqquşmalar səbəbilə Şimali Darfur və Şimali Kordofan bölgələrindən əl-Dəbbe və əl-Ubeyd şəhərlərinə sığınan on minlərlə insanın təcili yardıma ehtiyacı olduğunu qeyd edib.

Sudanda bir ildən artıq davam edən müharibə milyonlarla insanın həyatını dağıdıb. Dünya susur, xəbərlər unudulur, amma Sudan yanmağa davam edir. Ölkə “səssiz fəlakət zonasına” çevrilib - uşaqlar aclıqdan ölür, analar körpələrinə süd tapmır, xəstəxanalar dərmansızdır. Bu acı reallığa biganə qalmayan Al Baraka Azerbaijan könüllüləri 760 nömrəli təcili humanitar yardım layihəsinə başlayıblar. Məqsəd Allahın izni ilə bölgəyə qida, dərman və süd məhsulları çatdırmaq, həyatla ölüm arasındakı körpünü qoparmaq deyil, möhkəmləndirməkdir.

Birləşmiş Millətlər Təşkilatı (BMT) Sudanın Darfur bölgəsinin ən böyük şəhəri Faşirin Sürətli Dəstək Qüvvələri (RSF) tərəfindən ələ keçirilməsindən sonra qadınlar və uşaqlar da daxil olmaqla mülki şəxslərə qarşı zorakılığın davam etdiyi barədə xəbərdarlıq edib. BMT Baş Katibinin sözçü müavini Farhan Haq gündəlik mətbuat konfransında Sudandakı vəziyyəti şərh edib. O bildirib ki, Faşir şəhərində və ətrafında qadınlar, uşaqlar və digər dinc sakinlər hələ də zorakılığa məruz qalır.

Sudan Həkimlər Birliyi ölkənin qərbində yerləşən Şimali Darfur əyalətinin paytaxtı Faşir şəhərində 177 min nəfərin hələ də mühasirədə qaldığını və ölənlərin sayının minlərlə olduğunu bildirib. Birlikdən yayılan açıqlamada, Sürətli Dəstək Qüvvələrinin (RSF) şəhəri ələ keçirməsindən sonra Faşirdə baş verən “vəhşi qırğın və humanitar fəlakət” kəskin şəkildə pislənib. Bəyanatda vurğulanıb ki, Faşirdə baş verənlər “soyqırım, sistematik etnik təmizləmə və tammiqyaslı müharibə cinayətidir.”

Sudan ordusu Darfur bölgəsində sürətlə genişlənən döyüşlər fonunda ön Cəbhə xəttində yerləşən qüvvələrinə dəstək məqsədi ilə yeni hərbi qüvvələr və texnika göndərib. Yeni kolonun hərəkət etdiyi anlar sosial şəbəkələrdə yayılan videolarda əks olunub. Kadrlarda canlı qüvvə və ağır silah-sursatla yüklənmiş zirehli nəqliyyat vasitələrinin döyüş zonasına doğru irəlilədiyi görünür.

Sudanda davam edən vətəndaş müharibəsində mühüm dönüş nöqtəsi baş verib. “Sürətli Dəstək Qüvvələri”nin (SDQ) iki illik mühasirədən sonra Şimali Darfur vilayətinin paytaxtı Əl-Faşiri tam nəzarətə götürməsi, ölkədə 2023-cü ilin aprelindən bəri davam edən qarşıdurmanın istiqamətini dəyişə bilər.