ABŞ-ın Virciniya ştatında yerləşən İran İnsan Haqları Aktivistləri Xəbər Agentliyi (HRANA) İranda 2025-ci il 28 dekabr tarixində başlayan etiraz aksiyalarında həlak olanların sayının 7 min 2 nəfərə çatdığını açıqlayıb. Məlumata görə, ölkənin müxtəlif bölgələrində keçirilən aksiyalar zamanı 52 min 941 nəfər saxlanılıb. Ölənlər arasında 214 təhlükəsizlik əməkdaşının da olduğu bildirilir. HRANA əlavə 11 min 730 hadisənin araşdırıldığını qeyd edib. Agentlik daha əvvəl ölənlərin sayını 6 min 984 nəfər olaraq açıqlamışdı.

ABŞ mərkəzli İran İnsan Haqları Aktivistləri Xəbər Agentliyi (HRANA) xəbər verib ki, iqtisadi problemlər səbəbindən başlayan etirazlarda həyatını itirənlərin sayı 5 min 137-ə yüksəlib. HRANA-nın məlumatına görə, ölkənin müxtəlif bölgələrində baş verən hadisələr nəticəsində 27 min 797 nəfər saxlanılıb. Etirazlar zamanı baş verən toqquşmalarda 208 təhlükəsizlik işçisi daxil olmaqla 5 min 137 nəfər həyatını itirib.

Avropa İttifaqı İranda davam edən etiraz aksiyalarına qarşı güc tətbiqini və insan hüquqlarının kobud pozulmasını pisləyən qətnamə layihəsini böyük səs çoxluğu ilə təsdiqləyib. səsvermədə 562 deputat lehinə, 9 deputat isə əleyhinə səs verib. Qətnamədə minlərlə etirazçının öldürülməsindən ciddi narahatlıq ifadə olunub və bu yanaşma müxalifəti boğmaq üsulunda “strateji məhvə” doğru təhlükəli keçid kimi qiymətləndirilib. Sənəddə həbsdə olan bütün etirazçıların, hüquq müdafiəçilərinin və jurnalistlərin dərhal və qeyd-şərtsiz azad edilməsi tələb olunur.

İranda iqtisadi çətinliklər və yerli valyutanın dəyər itirməsi səbəbindən başlayan etiraz aksiyalarında həyatını itirənlərin sayı 3 min 919 nəfərə yüksəlib. ABŞ-da yerləşən İnsan Haqları Fəalları Xəbər Agentliyi (HRANA) etirazlarla bağlı son hesabatını açıqlayıb. Məlumata görə, ölkənin müxtəlif şəhərlərində baş verən hadisələr zamanı indiyədək 24 min 669 nəfər saxlanılıb. Agentlik qeyd edib ki, yalnız son bir gündə təsdiqlənmiş ölüm hallarının sayı 3 min 308-dən sürətlə artaraq hazırkı həddə çatıb. Xatırladaq ki, etirazlar 2025-ci ilin dekabrında Tehranda başlayaraq qısa müddətdə ölkə boyu genişlənib və yanvarın 8-də paytaxtda toqquşmaların şiddətlənməsi ilə nəticələnib.

İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqayi ABŞ Prezidenti Donald Trampın İran hakimiyyətinin 800-dən çox edam qərarını ləğv etməsi barədəki açıqlamalarına reaksiya verib. Bəqayi həftəlik mətbuat konfransında çıxış edərək bu ifadələri məsuliyyətsiz və həqiqətdən uzaq adlandırıb. O qeyd edib ki, məhkəmə prosesləri müəyyən zaman tələb edir və bu qədər əhəmiyyətli məsələ barədə belə sürətli qərar verilməsi hüquqi baxımdan mümkün deyil.

İranda iqtisadi böhran fonunda genişlənən etiraz aksiyaları səbəbindən Almaniya, İtaliya, İspaniya, Portuqaliya və Polonya daxil olmaqla bir çox Avropa İttifaqı (Aİ) ölkəsi vətəndaşlarına təcili xəbərdarlıq edib. Ölkələrin xarici işlər nazirlikləri yanvarın 8-dən etibarən Tehranda şiddətlənən hadisələri nəzərə alaraq vətəndaşlarını mövcud imkanlarla İranı tərk etməyə və bu ölkəyə səfərlərdən çəkinməyə çağırıb. İspaniyanın xarici işlər naziri Jose Manuel Albares bölgədəki vəziyyəti "çox mürəkkəb" adlandıraraq birtərəfli xarici müdaxilənin İrana sabitlik gətirməyəcəyini və ölkənin dinc yolla demokratik gələcəyə addımlamasının vacibliyini vurğulayıb.

MHP sədri Devlet Bahçeli partiyasının Türkiyə Böyük Millət Məclisindəki qrup toplantısında çıxış edərək İrandakı hadisələrin və ölkənin ərazi bütövlüyünün əhəmiyyətinə toxunub. Devlet Bahçeli İranın ərazi bütövlüyünün bölgə üçün həyati önəm daşıdığını vurğulayıb. O bildirib ki, İranda baş verən hər hansı bir narahatlıq və sabitliyin pozulması həm Türkiyəni, həm də bütün regionu birbaşa təhdid edir. MHP lideri İrana müdaxilə etmək istəyənlərin niyyətlərinin bəlli olduğunu və bu təhdidlərin Türkiyə üçün tanış ssenarilər olduğunu qeyd edib.

İranda iqtisadi problemlər səbəbindən başlayan və 16 gündür davam edən nümayişlərdə ölənlərin sayı kəskin şəkildə artaraq 646 nəfərə yüksəlib. ABŞ-da fəaliyyət göstərən İran İnsan Haqları Aktivistləri Xəbər Agentliyinin (HRANA) yaydığı son hesabatda ölkənin 31 əyalətinə yayılan etirazların ağır nəticələri açıqlanıb. Hesabata əsasən, həyatını itirənlər arasında 505 aksiya iştirakçısı, 133 təhlükəsizlik əməkdaşı və bir prokuror var. Ölənlərdən 9 nəfərinin 18 yaşından kiçik olduğu bildirilir.

İran ordusu ölkədə artan zorakılıq hadisələri fonunda “milli maraqları qoruyacağıq” mesajını verib. İran dövlət televiziyasının məlumatına görə, İran ordusu ölkədə baş verən etiraz aksiyaları və son dövrdə artan zorakılıq halları ilə bağlı açıqlama yayıb. Açıqlamada İran xalqının birlik və həmrəylik içində hərəkət etməsinin vacibliyi vurğulanıb, İran ordusunun digər silahlı qüvvələrlə birlikdə “milli maraqları, strateji infrastrukturu və dövlət əmlakını qətiyyətlə qoruyacağı” bildirilib.

İranda artan inflyasiya və iqtisadi çətinliklərə etiraz olaraq keçirilən aksiyalar zamanı son bir həftədə azı 16 nəfər həlak olub, yüzlərlə insan saxlanılıb. Etirazlar ölkənin müxtəlif bölgələrində təhlükəsizlik qüvvələri ilə nümayişçilər arasında toqquşmalarla müşayiət olunur. Hüquq müdafiə təşkilatlarının məlumatına görə, etirazlar qərb vilayətləri ilə yanaşı paytaxt Tehran və cənub-şərqdə yerləşən Bəlucistan əyalətinə də yayılıb. Polis aksiyaların təşkilində rol oynadığı iddia edilən şəxslərin, xüsusilə sosial şəbəkələrdə fəal olanların saxlanıldığını açıqlayıb.