#Trampın fərmanları

ABŞ Prezidenti Donald Tramp, həyata keçirdikləri hava hücumlarından sonra İranın nüvə proqramını yenidən başlatmaq təşəbbüsündə bulunduğunu iddia edib. Tramp, İran ilə cümə günü Omanın paytaxtı Maskatda keçirilməsi gözlənilən görüşlər ərəfəsində "NBC News"a gündəmlə bağlı açıqlamalar verib. İranın ABŞ ordusunun vurduğu nüvə obyektlərinə qayıda bilmədiyini, lakin ölkənin başqa bir nöqtəsində yeni bir nüvə obyekti qurmağı düşündüyünü irəli sürən Tramp: "Bunu öyrəndik və 'Bunu etsəniz, çox ağır nəticələri olar' dedim," — ifadəsini işlədib.

Kuba hökuməti bazar ertəsi AFP-yə verdiyi açıqlamada ABŞ Prezidenti Donald Tramp administrasiyası ilə "ünsiyyətdə" olduqlarını, lakin rəsmi danışıqların hələ başlamadığını bildirib. Xarici işlər nazirinin müavini Karlos Fernandez de Kossio müsahibəsində qeyd edib ki, hazırda tərəflər arasında tammiqyaslı dialoqdan söz açmaq mümkün olmasa da, iki hökumət arasında müəyyən əlaqə kanalları mövcuddur. Bu açıqlama Donald Trampın bazar günü verdiyi bəyanatdan sonraya təsadüf edir. Tramp ABŞ-ın Kubanın "ən yüksək səviyyəli rəsmiləri" ilə danışıqlar apardığını və tezliklə bir razılaşma əldə olunacağını gözlədiyini iddia etmişdi. De Kossio isə ölkəsinin humanitar böhranın qarşısını almaq üçün dialoqa hər zaman açıq olduğunu təkrar vurğulayıb.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp "Air Force One" təyyarəsinin göyərtəsində jurnalistlərə verdiyi bəyanatda regional münaqişələr, iqtisadi sanksiyalar və qlobal ticarət əlaqələri ilə bağlı silsilə mühüm açıqlamalar verib. Prezident Tramp "böyük bir hərbi qüvvənin" İrana doğru irəlilədiyini və ölkədəki vəziyyəti yaxından izlədiklərini bildirib. O, "İranla bağlı hər hansı bir hadisənin baş verməməsinə üstünlük verərdim" desə də, rəsmi Tehranla ticarət aparan ölkələrə qarşı elan edilmiş ikinci dərəcəli gömrük rüsumlarının tezliklə tətbiq olunacağını aydınlaşdırıb. Tramp vurğulayıb ki, əgər İran hökuməti nümayişçilərin planlaşdırılan edamlarını həyata keçirərsə, ABŞ-ın hərbi cavabı əvvəlki nüvə obyektlərinə endirilən zərbələri "heç nə" kimi göstərəcək qədər şiddətli olacaq.

ABŞ Səhiyyə və Sosial Xidmətlər Nazirliyi (HHS), Prezident Donald Trampın uzunmüddətli hədəflərindən birini tamamlayaraq Amerika Birləşmiş Ştatlarının Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatından (ÜST) ayrılma prosesinin rəsmən yekunlaşdığını açıqlayıb. Prezident Tramp ilk dövründə başlatdığı ÜST-dən ayrılma təşəbbüsünü, ikinci dövrünün ilk günündə imzaladığı fərmanla qətiləşdirmişdi. ABŞ qanunlarına görə, təşkilatdan ayrılmaq üçün bir il öncədən bildiriş verilməli və bütün ödənilməmiş borclar bağlanmalıdır. Hazırkı vaxt etibarilə ABŞ-ın ÜST-yə təxminən 260 milyon dollar borcu var, lakin hüquq ekspertləri ABŞ-ın bu ödənişi etməsinin az ehtimal olunduğunu və ÜST-nin bu vəsaiti toplamaq üçün əlində məhdud hüquqi vasitələrin olduğunu bildirirlər.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp Davos Dünya İqtisadi Forumu çərçivəsində mübahisəli "Sülh Şurası" layihəsini təqdim etməyə və Ukrayna lideri Volodimir Zelenski ilə görüşməyə hazırlaşır. Tramp bir müddət əvvəl Danimarkaya məxsus Qrenlandiyanı hərbi güclə almaq təhdidlərindən geri çəkildiyini və Avropaya qarşı gömrük tariflərini ləğv etdiyini açıqlayaraq gərginliyi qismən azaldıb. İsveçrənin xizək kurortunda keçirilən forumun ikinci günündə ABŞ lideri beynəlxalq münaqişələrin həlli üçün nəzərdə tutulan Sülh Şurasının nizamnaməsinin imzalanma mərasimini keçirəcək. Daimi üzvlük üçün 1 milyard dollar ödəniş tələb edən bu quruma Rusiya, İsrail, Macarıstan və Misir kimi ölkələrin liderləri artıq dəvət olunublar. Tramp Misir Prezidenti Əbdülfəttah əs-Sisi ilə görüşündə bu şuranın tarixdəki ən güclü platforma olacağını iddia edib.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp fəaliyyətinin ilk ildönümü münasibətilə "News Nation" kanalına verdiyi müsahibədə İranın ona qarşı sui-qəsd təhdidləri və ölkə daxilindəki etirazlarla bağlı sərt bəyanatlar səsləndirib. İranın sui-qəsd planlarını həyata keçirmə ehtimalını şərh edən Tramp, belə bir addım atılacağı təqdirdə cavabın qəti olacağını bildirib. O, hərbi rəhbərliyə çox ciddi göstərişlər verdiyini vurğulayaraq, "Hər hansı bir hadisə baş verərsə, bütün ölkə havaya uçacaq. Onları yer üzündən siləcəklər," – deyə xəbərdarlıq edib. Tramp həmçinin sələfi Co Baydeni bu təhdidlərə qarşı kifayət qədər sərt reaksiya verməməkdə ittiham edib.

Avropa Komissiyasının sədri Ursula fon der Lyayen Davosda keçirilən Dünya İqtisadi Forumunda (WEF) çıxışı zamanı ABŞ-ın Avropa ölkələrinə qarşı tətbiq etməyi planlaşdırdığı əlavə gömrük rüsumlarını "səhv" adlandırıb. O bildirib ki, Aİ və ABŞ ötən ilin iyulunda ticarət sazişi üzrə razılığa gəliblər və bu razılaşmaya sadiq qalmaq müttəfiqlik borcudur. Fon der Lyayen ABŞ-ın atdığı qeyri-ədalətli addımların yalnız rəqiblərin maraqlarına xidmət edəcəyini vurğulayaraq, Avropanın bu cür addımlara cavabının vahid və mütənasib olacağını qeyd edib.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp Fransa Prezidenti Emmanuel Makronun Qəzzada atəşkəs prosesi çərçivəsində yaradılan "Sülh Şurası"na qatılmaqdan imtina edəcəyi təqdirdə rəsmi Parisə qarşı sərt iqtisadi sanksiyalar tətbiq edəcəyini bəyan edib. Tramp Makronun bu dəvətə müsbət yanaşmadığı barədə iddialara cavab olaraq Fransadan idxal edilən şərab və şampanlara 200 faiz gömrük rüsumu tətbiq edə biləcəyini bildirib.

Qazaxıstan Prezidenti Kasım-Jomart Tokayev ABŞ Prezidenti Donald Trampın təklif etdiyi "Sülh Şurası"na daxil olmaq barədə dəvəti qəbul edib. Bu barədə bazar ertəsi dövlət başçısının mətbuat katibi Ruslan Jeldibay məlumat yayıb. Məlumata görə Tokayev Yaxın Şərqdə sabit sülhün bərqərar olmasına töhfə vermək niyyətindədir. Qazaxıstan lideri Donald Trampa ünvanladığı cavab məktubunda yeni birliyə qoşulmağa razılıq verdiyini və ölkəsinin qlobal sabitliyin gücləndirilməsi istiqamətində üzərinə düşən öhdəliyi yerinə yetirəcəyini təsdiqləyib. Qeyd olunub ki Tokayev bu təklifi alan ilk dünya liderlərindən biri olub.

Misir Prezidenti Əbdülfəttah əs-Sisi ABŞ Prezidenti Donald Trampın Misir və Efiopiya arasında Nil çayı suları ilə bağlı yaranmış mübahisəni həll etmək üçün təqdim etdiyi vasitəçilik təklifini yüksək qiymətləndirdiyini bildirib. Şənbə günü sosial media hesabı vasitəsilə açıqlama verən Sisi, Trampın məktubuna cavab olaraq Misirin mövqeyini və Efiopiyanın "Böyük Efiopiya İntibah Bəndi" (GERD) layihəsi ilə bağlı su təhlükəsizliyi qayğılarını bir daha təsdiqlədiyini qeyd edib.

ABŞ Prezidenti Donald Trampa etiraz aksiyalarının davam etdiyi İrana qarşı ənənəvi hava hücumları ilə yanaşı, kiber və psixoloji əməliyyat variantlarını ehtiva edən geniş hesabat təqdim edilib. CBS News kanalına danışan ABŞ Müdafiə Nazirliyinin rəsmiləri Prezident Trampın İrana qarşı istifadə edilə biləcək hərbi və gizli vasitələr barədə ətraflı məlumatlandırıldığını bildiriblər. Məlumata görə, mümkün hərbi müdaxilə zamanı hava qüvvələri və uzaqmənzilli raketlər əsas rolunu qoruyub saxlasa da, kiber əməliyyatlar və psixoloji fəaliyyətlər də masadakı variantlar arasındadır.