İran mənbəsi ABŞ və İran arasında ilkin siyasi anlaşmanın əldə olunduğunu bildirib. Mənbənin sözlərinə görə, bu mərhələ yekun hüquqi saziş deyil və tərəflər arasında ümumi çərçivənin razılaşdırılmasını əks etdirir. Eyni zamanda ABŞ Prezidenti Donald Trampın Ağ Evin Situasiya Otağında İran məsələsi üzrə son qərarı müzakirə etməsi razılaşmanın hələ tam təsdiqlənmədiyini göstərir. Hazırda tərəflər arasında siyasi anlaşmanın mövcud olduğu, lakin yekun sənədin hazırlanması və təsdiqlənməsi prosesinin davam etdiyi bildirilir.
#Regional diplomatiya
Körfəz ölkələri arasında regional təhlükəsizlik və diplomatik proseslərlə bağlı yüksək səviyyəli təmaslar davam edir. Qətər rəsmiləri Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri və Səudiyyə Ərəbistanı nümayəndələri ilə keçirilən telefon danışığında ikitərəfli münasibətləri və ABŞ–İran arasında davam edən diplomatik təşəbbüsləri müzakirə ediblər. Görüşlər zamanı Pakistanın vasitəçiliyi ilə aparılan sülh səylərinə diqqət yetirilib və regionda gərginliyin yenidən artmasının qarşısını ala biləcək uzunmüddətli razılaşmanın əldə edilməsinin vacibliyi vurğulanıb.
ABŞ-ın Prezidenti Donald Trampın Yaxın Şərqdə “İbrahim Razılaşmaları” çərçivəsini genişləndirmək təşəbbüsü ilə bağlı yeni qiymətləndirmələr səsləndirilib. Beynəlxalq Böhran Qrupunun analitiki Əli Vaez hesab edir ki, Səudiyyə Ərəbistanı, Qətər, Misir, Türkiyə və Pakistan kimi ölkələrin İsraillə normallaşma prosesinə cəlb olunması hazırkı geosiyasi şəraitdə real görünmür. Analitikə görə, bir çox regional dövlətlər üçün İsraillə münasibətlərin normallaşdırılması məsələsi İranla deyil, Fələstin dövlətçiliyi ilə bağlı perspektivlərdən asılıdır. O, həmçinin Trampın bu mövzunu gündəmdə saxlamasının əsasən ABŞ daxili siyasəti ilə əlaqəli olduğunu bildirib.
Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan ilə İran Prezidenti Məsud Pezeşkian arasında baş tutan telefon danışığında regional vəziyyət və diplomatik proseslər müzakirə olunub. Ankara tərəfi bölgədə gərginliyin azaldılması və dialoq prosesinin davam etdirilməsi istiqamətində dəstəyini bir daha ifadə edib. Danışıq Yaxın Şərqdə davam edən qarşıdurmalar və regional sabitliklə bağlı narahatlıqların artdığı bir dövrə təsadüf edib. Türkiyə rəhbərliyi diplomatik səylərin davam etdirilməsinin vacibliyini vurğulayıb.
Qətər və Misir rəsmiləri regionda artan gərginlik fonunda diplomatik təşəbbüsləri və vasitəçilik səylərini müzakirə ediblər. Telefon danışığı zamanı ABŞ–İran qarşıdurması ətrafında yaranmış vəziyyət, Pakistanın vasitəçilik təşəbbüsləri və mümkün həll yolları diqqət mərkəzində olub. Tərəflər böhranların hərbi deyil, dialoq və siyasi həll yolları ilə aradan qaldırılmasının vacibliyini vurğulayaraq, regionda gərginliyin yenidən alovlanmasının qarşısını alacaq uzunmüddətli və dayanıqlı razılaşmanın əldə edilməsinin zəruriliyini qeyd ediblər.
Livan və Körfəz ölkələri arasında diplomatik əlaqələr yenidən diqqət mərkəzinə gəlib. Livanın xarici işlər naziri Yusif Racci ölkənin həssas siyasi və təhlükəsizlik mərhələsində Körfəz Əməkdaşlıq Şurasının Beyruta göstərdiyi dəstəyə görə təşəkkürünü bildirib. Bu açıqlama Hizbullahın Bəhreynlə bağlı mövqeyi ətrafında yaranan mübahisədən dərhal sonra səsləndirilib. Son hadisələr Livanın daxili siyasi balansı, Hizbullahın regional rolu və Körfəz dövlətləri ilə münasibətlərin gələcək istiqaməti ilə bağlı yeni müzakirələrə səbəb olub. Eyni zamanda, Körfəz Əməkdaşlıq Şurasının Livanda aparılan islahatlara dəstək verməsi regional siyasi münasibətlərdə yeni mərhələnin siqnalı kimi qiymətləndirilir.
Pakistan ordusunun rəhbəri, feldmarşal Asim Munirin yüksək səviyyəli nümayəndə heyəti ilə Tehrana səfəri regionda diqqətlə izlənilir. Səfər Pakistanın daxili işlər naziri Möhsin Nəqvinin İran rəsmiləri ilə keçirdiyi intensiv danışıqlardan sonra baş tutub. Analitiklər hesab edirlər ki, bu addım ya diplomatik prosesin yeni mərhələyə keçdiyini, ya da mümkün razılaşmanın təhlükəsizlik aspektlərinin müzakirə olunduğunu göstərə bilər.
ABŞ və İran arasında aparılan təmaslarda müəyyən irəliləyiş siqnalları fonunda Pakistanın diplomatik fəallığı diqqət çəkir. Pakistanın daxili işlər naziri Möhsin Nəqvinin Tehrandakı görüşləri, feldmarşal Asim Munirin mümkün İran səfəri və Baş nazir Şahbaz Şərifin Çinə planlaşdırılan səfəri İslamabadın regionda vasitəçi rolunu gücləndirdiyini göstərir. Tehrandakı siyasi dairələr hesab edir ki, feldmarşalın səfəri baş tutarsa, bu, danışıqlarda ciddi irəliləyişin ən güclü siqnallarından biri ola bilər.
Livan parlament spikeri Nəbih Berri müharibənin dayandırılması və Hizbullahın silahsızlaşdırılması məqsədilə Livan ilə İsrail arasında aparılan danışıqlara münasibətdə “optimist-pessimist” olduğunu bildirib.
Səudiyyə Ərəbistanının xarici işlər naziri Şahzadə Feysəl bin Fərhan bin Abdullah şənbə günü "Antalya Diplomatik Forumu 2026" çərçivəsində Əlcəzairin dövlət naziri, xarici işlər, xaricdəki milli birlik və Afrika məsələləri naziri Əhməd Attaf ilə görüşüb. Görüş zamanı nazirlər iki ölkə arasındakı mövcud ikitərəfli münasibətləri nəzərdən keçirib, həmçinin regionda baş verən ən son hadisələri və qarşılıqlı maraq doğuran məsələləri ətraflı müzakirə ediblər.
ABŞ Prezidenti Donald Tramp İsrail və Livan liderlərinin təxminən 34 ildən sonra ilk dəfə görüş keçirəcəyini açıqlayıb. Tramp özünün sosial media hesabında etdiyi paylaşımda, İsrail ilə Livan arasında "bir az nəfəs alma sahəsi" yaratmağa çalışdıqlarını qeyd edib. İki ölkə arasındakı görüşlə bağlı Tramp bu ifadələri işlədib: "İki liderin danışmasından uzun vaxt keçib, təxminən 34 il kimi."
Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan iranlı həmkarı Məsud Pezeşkian ilə telefon danışığı aparıb. Türkiyə Prezident Administrasiyasının yaydığı rəsmi məlumata görə, Ərdoğan regionda sabitliyin təmin olunması üçün diplomatik fürsətlərin vacibliyini vurğulayıb. Prezident Ərdoğan danışıq zamanı qeyd edib ki, hazırda davam edən sülh danışıqlarından regionda daimi sülh və sabitliyə nail olmaq üçün maksimum dərəcədə istifadə edilməlidir.