İsrailin iki ilə yaxın davam edən hərbi əməliyyatlarından sonra minlərlə fələstinli öz evlərinə qayıtmağa başlayıb. Lakin BMT-nin Fələstinli Qaçqınlara Yardım və İş Agentliyi (UNRWA) bu gün açıqlayıb ki, Qəzza zolağında binaların 80 faizi ya tamamilə dağıdılıb, ya da ağır zərər görüb, əhalinin isə demək olar ki, hamısı məcburi köçkünə çevrilib. Agentliyin hesabatına görə, 2023-cü ilin oktyabrında başlayan müharibədən bəri səhiyyə müəssisələrinə və tibb işçilərinə qarşı 790-dan çox hücum qeydə alınıb.
#Qəzzanın yenidən qurulması
İsrail ordusunun Qəzza zolağından qismən geri çəkilməsi və atəşkəsin qüvvəyə minməsindən sonra yüz minlərlə fələstinli Qəzzənin mərkəzi və cənub bölgələrindən şimal istiqamətinə qayıtmağa davam edir. İsrailin hücumları zamanı evlərini tərk etmək məcburiyyətində qalan minlərlə fələstinli, sığındıqları mərkəzləri tərk edərək, Qəzza şəhəri və şimal bölgələrdə yerləşən evlərinə doğru yola çıxıblar.
Fələstin Səhiyyə mənbələrinin məlumatına görə, son 24 saat ərzində Qəzza zolağındakı xəstəxanalara 155 şəhidin cəsədi çatdırılıb, onlardan 135 nəfərin cəsədi dağıntılar altından çıxarılıb. Bu barədə WAFA Fələstin Xəbər Agentliyi məlumat yayıb. Mənbələrə əsasən, cümə günü İsrail ordusunun atəşi nəticəsində 19 fələstinli həlak olub, daha bir nəfər isə əvvəlki yaralanmalarından dünyasını dəyişib.
Son dövrlərdə Netanyahu özünü dünyaya qarşı tək vəziyyətdə gördü; BMT-dəki səhnə hər şeyi əks etdirdi: dünya bir tərəfdə, Netanyahu isə digər tərəfdə təcrid olunmuş və kənarda qalmış vəziyyətdə idi.Bu, bir neçə əlamətdən başladı: bir neçə gün öncə BMT-yə gedərkən onun təyyarəsinin Avropa hava məkanından keçməməsi, məhz Məhkəmə qarşısında çıxarılacaq həbs qərarından qorxma səbəbi ilə idi; BMT-dəki çıxışı zamanı salonun boş və soyuq görünməsi, səfir və nümayəndələrin çıxıb getməsi onun görünüşünü solğunlaşdırdı.
Qəzzada atəşkəsin təmin olunması, girov və məhbusların azad edilməsi, humanitar yardımın Qəzzaya maneəsiz şəkildə çatdırılması və yenidənqurma işlərinin aparılması istiqamətində əldə edilmiş razılaşmanı alqışlayırıq. Bu barədə Xarici İşlər Nazirliyi "X" sosial şəbəkəsində yazıb.
BMT-nin Uşaqlara Yardım Fondu (UNICEF) sözçüsü Rikardo Pires bildirib ki, İsrail ordusunun Qəzza zolağında həyata keçirdiyi hücumlar nəticəsində 64 mindən çox uşaq ya həyatını itirib, ya da yaralanıb. Cenevrədə BMT Ofisinin həftəlik brifinqində çıxış edən Pires, bu gün başlayan atəşkəsin, Qəzzadaki uşaqlar üçün ümid işığı olduğunu bildirib.
ABŞ-ın prezidenti Donald Tramp, İsraillə HƏMAS arasında əldə olunan atəşkəs razılaşmasının pozulmasına icazə verməyəcəyini vəd edib. Adı açıqlanmayan amerikalı rəsmilərə istinadən yayımlanan xəbərdə, İsrailin mart ayında əldə olunan əvvəlki atəşkəs razılaşmasını pozduğu xatırladılıb. Bu səbəbdən Həmas tərəfi yenidən oxşar nəticənin ortaya çıxacağından narahat olduğunu bildirib.
İsrail hökumətinin sözçüsü Şuş Bədrisyan cümə axşamı bildirib ki, Qəzza zolağında əldə olunan atəşkəs və girov-məhbus mübadiləsi razılaşması Fəth hərəkatının tanınmış lideri Mərvan Bərqutini əhatə etməyəcək. Bu haqda Bədrisyan mətbuat konfransında Bərqutinin taleyi ilə bağlı suala cavab verən deyib. “Bu mərhələdə o, mübadiləyə daxil olmayacaq.”-deyə o qeyd edib.
İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu cümə günü bəyan edib ki, İsrail ordusu Qəzzanı tərk etməyəcək və Həmas hərəkatına silahı yerə qoymağa məcbur etmək üçün təzyiqi davam etdirəcək. Netanyahu bildirib ki, bütün israilli girovlar yaxın günlərdə azad ediləcək.
Türkiyə Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Öncü Keçeli, İsrail tərəfindən ələ keçirilən Əzm Donanmasına aid qayıqlarda olan 18 Türk vətəndaşının bu gün günortadan sonra xüsusi təyyarə reysi ilə ölkəyə gətiriləcəyini açıqlayıb. Keçeli sosial media hesabında paylaşdığı məlumatda qeyd edib. “İsrail tərəfindən ələ keçirilən Əzm Donanmasına aid texnikalarda olan 18 vətəndaşımız, təşkil olunan xüsusi təyyarə reysi ilə bu gün günortadan sonra ölkəmizə gəlir. Həmin reys vasitəsilə ümumilikdə 21 ölkədən 94 fəal təxliyə olunur.”
İsrail ordusu atəşkəsin qüvvəyə minməsinə baxmayaraq, Qəzza zolağının müxtəlif bölgələrinə hücumlarını davam etdirir. Hadisə şahidlərindən əldə edilən məlumata görə, İsrail ordusuna məxsus qırıcı təyyarələr və artilleriya birlikləri bu gecə atəşkəs razılaşması təsdiqləndikdən sonra səhər saatlarında Qəzza zolağının şimalında yerləşən Qəzza şəhərinin şərq hissəsini hədəfə alıblar.
Türkiyə Milli Müdafiə Nazirliyi (MSB) mənbələri, Türkiyənin Qəzzada yaradılacaq beynəlxalq müşahidə qüvvəsində yer alıb-almayacağı ilə bağlı açıqlama verib. Nazirlik, Türk Silahlı Qüvvələrinin barışın bərqərar olunması və qorunmasında böyük təcrübəyə sahib olduğunu və üzərinə düşəcək hər cür vəzifəyə hazır olduğunu bildirib. Prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğanın, HƏMAS ilə İsrail arasında əldə edilən atəşkəs razılaşmasının yerində tətbiqini izləyəcək beynəlxalq qüvvədə Türkiyənin də iştirak edəcəyini açıqlamasının ardından, Ankara hökumətinin bu prosesə necə töhfə verəcəyi diqqət mərkəzinə çevrilib.