#Yaxın Şərq siyasəti

Misir Prezidenti Əbdülfəttah əs-Sisi çərşənbə günü bildirib ki, Fələstin məsələsi Yaxın Şərqdə hələ də “prioritetlərin önündə” dayanır. Davos Dünya İqtisadi Forumu çərçivəsində keçirilən panel müzakirəsində çıxış edən Misir lideri vurğulayıb ki, Fələstin məsələsinin həlli regional sabitliyin əsas şərti və ədalətli, hərtərəfli sülhün əldə olunması üçün mühüm təməl hesab olunur. Əs-Sisi ABŞ Prezidenti Donald Trampın Qəzzada İsrail–HƏMAS müharibəsini dayandıran atəşkəsin əldə olunması istiqamətində göstərdiyi səyləri də yüksək qiymətləndirib. Qeyd edək ki, sözügedən atəşkəs ötən ilin oktyabr ayında əldə olunub.

Türkiyə Xarici İşlər naziri Hakan Fidan, Qətər Xarici İşlər Nazirliyinin ev sahibliyi edəcəyi 23-cü Doha Forumuna qatılmaq üçün Qətərə səfər edəcək. Türkiyə Xarici İşlər Nazirliyindən əldə edilən məlumata görə, Fidan 6-7 dekabr tarixlərində 23-cü Doha Forumunda iştirak edəcək. Nazir Fidanın forum çərçivəsində 6 dekabrda “Bölünmə Dövründə Vasitəçilik” başlıqlı açılış sessiyasında və “Yaxın Şərqdə Təhlükəsizlik Arxitekturasının Formalaşması və Azərbaycanın Bölgədə Sabitlik Yaratmağa Yönəlmiş Fəaliyyətləri” mövzusunda müsahibə formatlı “newsmaker” sessiyasında çıxış etməsi nəzərdə tutulur.

İstanbulda 21 iyun 2024-cü il tarixində “Türkiye Cumhuriyeti Hökuməti ilə Birləşmiş Millətlər Təşkilatı Yaxın Şərqdə Fələstin Qaçqınları üçün Yardım və İnkişaf Agentliyi (UNRWA) arasında Ankara şəhərində UNRWA ofisinin yaradılmasına dair anlaşma” imzalanıb. Bu barədə qərar Türkiye Resmi Gazete-də çap olunub. Anlaşmaya əsasən, Ankara şəhərində UNRWA-nın ofisi fəaliyyət göstərəcək və regional proqramların koordinasiyasını təmin edəcək. Bu addım həm Türkiyə ilə BMT arasındakı əməkdaşlığın güclənməsinə, həm də Fələstin qaçqınlarına göstərilən dəstəyin genişləndirilməsinə xidmət edəcək.

Pakistan hazırkı dövrdə beynəlxalq ictimaiyyəti Suriyaya dəstəyi davam etdirməyə çağıraraq, sanksiyaların yüngülləşdirilməsinin və bərpa səylərinin davam etdirilməsinin vacibliyini vurğulayıb. BMT-də Pakistanın daimi nümayəndəsinin vəzifəsini icra edən Osman Cadun, Yaxın Şərqdəki vəziyyətlə bağlı Təhlükəsizlik Şurasının iclasında çıxış edərək, Suriyada keçirilən Xalq Məclisi seçkilərini alqışlayıb və bu seçkiləri “idarəetmə strukturlarının mərhələli şəkildə bərpası istiqamətində mühüm addım” adlandırıb.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp bildirib ki, Qəzza məsələsi onun təşəbbüsü ilə hazırlanmış Yaxın Şərq sülh planının yalnız bir hissəsidir və əsas məqsəd bölgədə davamlı sülhə nail olmaqdır. Tramp bu fikirləri İsrailə səfəri və Misirin Şarm əl-Şeyx şəhərində keçirilən Sülh Sammitində iştirakından sonra “Truth Social” platformasında paylaşdığı bəyanatda səsləndirib. “Qəzza yalnız missiyanın bir hissəsidir. Əsas məsələ Yaxın Şərqdə sülhü təmin etməkdir. İndi bölgə uğrunda çox çalışmış ölkələr birləşərək bu işi tamamlamaq məcburiyyətindədirlər,” – deyə Tramp qeyd edib.

HƏMAS hərəkatı hərbi qanadı olan İzzəddin əl-Qəssam Briqadalarının atəşkəs razılaşmasının birinci mərhələsi çərçivəsində 20 israilli girovu azad edəcəyini açıqlayıb. Hərəkatın yazılı bəyanatında, vasitəçi ölkələrin İsraili atəşkəs razılaşmasına riayət etməyə məcbur etməsinin vacibliyinə diqqət çəkilərək, girovların azad olunması addımı təsdiqlənib. Bəyanata görə, Qəssam Briqadaları Qəzzədə atəşkəs və girov mübadiləsi razılaşmasının birinci mərhələsi çərçivəsində əlində saxladığı 20 israilli girovu azad edəcək.

Türkiyənin Xarici İşlər naziri Hakan Fidan, 1 oktyabr 2025-ci il tarixində Səudiyyə Ərəbistanına səfər edəcək. nazir Fidan, El-Ula şəhərində keçiriləcək beynəlxalq konfransda iştirak edəcək. Nazir Hakan Fidanın səfəri çərçivəsində konfrans iştirakçıları ilə ikitərəfli görüşlər keçirməsi, regional və beynəlxalq gündəmdə olan məsələlərlə bağlı fikir mübadiləsi aparması da planlaşdırılır. Qeyd edək ki, El-Ula şəhəri, Səudiyyə Ərəbistanının tarixi və mədəni baxımdan əhəmiyyətli bölgələrindən biri olmaqla yanaşı, son illərdə beynəlxalq tədbirlərə ev sahibliyi edən mühüm mərkəzə çevrilib. Konfransda regional əməkdaşlıq, enerji təhlükəsizliyi, iqtisadi inkişaf və Yaxın Şərqdəki siyasi proseslərin müzakirə olunacağı gözlənilir

Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin (BƏƏ) Prezidenti Şeyx Məhəmməd bin Zayed Al Nəhyanın Azərbaycana səfəri yalnız protokol xarakterli bir addım deyil. Bu səfər iki ölkə arasında son illərdə dərinləşən əlaqələrin və strateji əməkdaşlığın daha da gücləndirilməsinə xidmət edən mühüm hadisədir. Səfərin təsadüfi olmadığını göstərən bir sıra amillər mövcuddur ki, bunlar həm tarixi, həm də müasir mərhələdə Azərbaycan-BƏƏ münasibətlərinin məzmununu formalaşdırır.