İsrail hökumətinin Qəzza zolağındakı işğalı davam etdirmək qərarı humanitar vəziyyətin daha da ağırlaşmasına və hərbi gərginliyin artmasına səbəb olur. Bu barədə İtaliyanın baş naziri Corca Meloni açıqlama verib.

Böyük Britaniya və 21 beynəlxalq tərəfdaş İsrailin Fələstin torpaqlarındakı işğalı dərinləşdirəcək “E1 layihəsi”nə verdiyi təsdiqi kəskin şəkildə pisləyib və bu qərarın dərhal ləğv edilməsinə çağırış edib. Bu barədə Böyük Britaniya, Kanada və Avropa İttifaqının da daxil olduğu 22 tərəfdaş ölkə birgə bəyanat yayıb.

Məlumata görə, təşkilata üzv ölkələrin xarici işlər nazirləri İsrailin hücumlarını və Qəzzanı tam işğal etməyə dair planlarını müzakirə edəcəklər. İclasda İsrailin həyata keçirdiyi işğal, kütləvi qətl, blokada, aclıq təhlükəsi və əhalinin məcburi köçürülməsi kimi beynəlxalq hüquqa zidd addımlarına qarşı ortaq mövqenin müəyyənləşdirilməsi nəzərdə tutulur.

İsrailin baş naziri Benyamin Netanyahu bildirib ki, hətta HƏMAS razılaşmaya razılıq versə belə, İsrail ordusu Qəzzaya nəzarəti ələ alacaq. “Biz bunu hər halda edəcəyik, bunda heç bir şübhə yoxdur. HƏMAS Qəzzada qalmayacaq. Müharibənin sonuna yaxınlaşırıq. Bu, İran və onun vasitəçilərini də əhatə edən yeddi cəbhədə aparılan müharibədir” – deyə Netanyahu qeyd edib.

Qəzza hökumətinin media ofisi son üç gündə gözlənilən 1800 yardım maşınından cəmi 250-nin bölgəyə buraxıldığını bildirib. Rəsmi açıqlamada bu vəziyyətin İsrailin “aclıq və xaos yaratmaq” siyasətinin tərkib hissəsi olduğu vurğulanıb. Məlumata görə, son 25 gündə Qəzzaya 2187 yardım maşını daxil olub, halbuki bu müddətdə 18 min yük maşınının daxil olması lazım idi. Həmçinin, İsrail qüvvələrinin sərhəd keçidlərini bağlaması və müxtəlif maneələr yaratması səbəbindən humanitar təşkilatların fəaliyyəti xeyli məhdudlaşdırılıb.

Təşkilatın açıqlamasında bildirilib ki, İsrailin müdafiə naziri Yisrael Katz tərəfindən təsdiqlənən plan 22 aydan çoxdur davam edən hərbi əməliyyatları dərinləşdirəcək və vasitəçilərin atəşkəs və əsir mübadiləsinə dair təşəbbüslərinə əhəmiyyət verilməyəcək. HƏMAS həmçinin İsrail hökumətini günahsız mülki şəxslərə qarşı amansız müharibəni davam etdirməkdə ittiham edib. Açıqlamada Baş nazir Benyamin Netanyahunun vasitəçilərin atəşkəs təklifinə cavab verməməsi də tənqid olunub. HƏMAS bunun İsrailin əsirlərin qaytarılması məsələsində ciddi olmadığını göstərdiyini bildirib. Xatırladaq ki, İsrail Təhlükəsizlik Kabineti avqustun 8-də Qəzza şəhərinin işğalı planını təsdiqləyib. Müdafiə naziri Yisrael Katz və Baş nazir Netanyahu plana əsasən əvvəlcə bir milyonadək fələstinlinin cənuba köçürüləcəyini, şəhərin mühasirəyə alınacağını və daha sonra intensiv hücumlarla işğal ediləcəyini açıqlayıblar.

Son günlərdə Misir–Qətər vasitəçiliyi ilə təklif olunan 60 günlük atəşkəs, İsrailin qismən imtinası və siyasi manevrləri, bu yanaşmanın klassik təzahürüdür: elan olunan razılaşmaların boşaldılması və mülki əhalinin artan əzabları.

Misir ordusu İsrailin Qəzzanı işğal etmə planlarına qarşı Sina səhrasında misilsiz hərbi hazırlıq keçirib. Yüksək rütbəli hərbi mənbənin sözlərinə görə, prezident Əbdülfəttah əs-Sisinin birbaşa tapşırığı ilə Qəzza sərhədinə əlavə 40 min əsgər yerləşdirilib. Bu rəqəm 1979-cu il Misir–İsrail Sülh Müqaviləsi ilə icazə verilən həddən demək olar ki, iki dəfə çoxdur.

İsrail ordusu Qəzza şəhərinə hücumun ilkin mərhələsinə başlayıb. Bu barədə İsrail ordusunun sözçüsü Efi Dferin yerli mediaya açıqlama verib. “Qəzza şəhərində HƏMAS-a qarşı zərbələrimizi daha da gücləndirəcəyik. Hazırlıq əməliyyatlarına start vermişik. Girovların azad olunması üçün siyasi rəhbərliyin göstərişlərinə uyğun şərait yaradacağıq”, – deyə o bildirib.

Rusiya xarici işlər naziri Sergey Lavrov Qərbin Fələstini tanımaqla bağlı mövqeyini sərt tənqid edib. O bildirib ki, bəzi Qərb ölkələri sentyabrda BMT Baş Assambleyasında Fələstini dövlət kimi tanıyacaqlarını bəyan etsələr də, həmin vaxta qədər tanınacaq Fələstin dövləti mövcud olmaya bilər. Lavrov Fransa prezidenti Emmanuel Makron, Böyük Britaniya baş naziri Key Starmer və Kanada baş naziri Mark Karninin verdiyi açıqlamaları xatırladaraq, “Əgər həqiqətən də bu qədər faciələr fonunda Fələstini tanımaq niyyətindəsinizsə, niyə bunu indi etmirsiniz, niyə aylarla gözləyirsiniz?” - deyə sual edib. Onun sözlərinə görə, Avropa Yaxın Şərqdə də, Ukraynada da ciddi diplomatik təşəbbüs göstərmir. Eyni zamanda Lavrov Ukrayna məsələsinə də toxunaraq bildirib ki, Rusiya etibarlı təhlükəsizlik təminatlarının hazırlanmasını dəstəkləyir, lakin prosesdə iştirak etmədiyi hər hansı mexanizmi qəbuledilməz hesab edir. O, Ukrayna ilə danışıqlarda nümayəndə heyətlərinin səviyyəsinin artırılması təklifini irəli sürdüklərini də açıqlayıb.

Ictimai rəy sorğusu şirkəti YouGov tərəfindən keçirilən sorğuya əsasən, almanların 65 faizi hökumətin Qəzza zolağında istifadə oluna biləcək silahların İsrailə ixracını dayandırmasını düzgün addım hesab edir. Məlumata görə, respondentlərin 19 faizi bu qərarı yanlış qiymətləndirib, 16 faizi isə mövzu ilə bağlı rəy bildirmək istəməyib. Sorğu həmçinin Almaniya hökumətinin Avropa İttifaqı–İsrail Assosiasiya Sazişinin dayandırılmasına qarşı mövqeyi ilə bağlı cəmiyyətin baxışlarını da üzə çıxarıb. Belə ki, iştirakçıların 45 faizi bunu doğru addım, 32 faizi isə yanlış qərar hesab edib, 23 faizi isə şərh verməyib.

Livanın baş naziri Navaf Salam İsrailin baş naziri Benyamin Netanyahunun qondarma “Böyük İsrail” bəyanatlarını rədd edib və bu açıqlamaların ərəb ölkələrinin milli təhlükəsizliyinə birbaşa təhdid olduğunu bildirib. Əmmanda İordaniya kralı II Abdullah və hökumət rəsmiləri ilə görüşən Salam qeyd edib ki, Livan digər ərəb və islam ölkələri ilə birlikdə Netanyahunun “Böyük İsrail” planını qətiyyətlə rədd edir. Onun sözlərinə görə, İsrailin bəyanatları beynəlxalq hüququn açıq şəkildə pozulmasıdır. Baş nazir həmçinin Qəzzada davam edən zorakılıqları, məcburi köçkün siyasətini və fələstinlilərə qarşı qətliamları pisləyərək, beynəlxalq ictimaiyyəti Fələstin xalqını qorumağa çağırıb. İordaniya kralı II Abdullah isə görüş zamanı Livanın təhlükəsizliyi və suverenliyinin qorunmasında dəstəyini ifadə edib, iqtisadi və siyasi əməkdaşlığın genişləndirilməsinin zəruriliyini vurğulayıb.