HƏMAS ABŞ-nin vasitəçiliyi ilə hazırlanan Qəzza sülh planına sadiq olduğunu açıqlayıb. Hərəkatın sözçüsü Hazim Qasım İsrailin yol xəritəsinə hələ aydın razılıq vermədiyini bildirib. Onun sözlərinə görə, razılaşmanın icrası üçün müəyyən müddətlər və mərhələlər dəqiqləşdirilməlidir. Plan HƏMAS-ın silahlarını təhvil verməsini də nəzərdə tutur. ABŞ nümayəndəsi Cared Kuşner məsələ ilə bağlı Benyamin Netanyahu ilə görüşüb. İsrail isə HƏMAS tərksilah edilmədən Qəzzadan geri çəkilmək niyyətində olmadığını bildirir. Təl-Əviv həmçinin tərksilah prosesi başa çatmadan Qəzzanın yenidən qurulmasına razılıq verməyəcəyini bəyan edir. Tərəflərin mövqeləri arasındakı fərqlər sülh planının həyata keçirilməsini çətinləşdirən əsas məsələlərdən biri olaraq qalır.
#HƏMAS
Cared Kuşner və Benyamin Netanyahu Qəzza münaqişəsi ilə bağlı görüş keçiriblər. Görüşün uzun və ətraflı olduğu bildirilib. “Sülh Şurası”nın rəsmisi görüşün çox məhsuldar keçdiyini açıqlayıb. Tərəflərin Qəzza ilə bağlı bundan sonrakı yol xəritəsi üzrə razılığa gəldiyi bildirilib.Kuşner görüşdən əvvəl Misirdə HƏMAS rəhbərliyi ilə də danışıqlar aparıb.Müzakirələrdə HƏMAS-ın silahsızlaşdırılması və İsrail qüvvələrinin Qəzzadan çıxarılması məsələləri əsas yer tutur. Netanyahu İsrail qüvvələrinin çıxarılmasından əvvəl HƏMAS-ın tamamilə silahsızlaşdırılmasını tələb edir. Razılaşmanın konkret detalları hələ açıqlanmayıb.
ABŞ Prezidenti Donald Trampın xüsusi nümayəndəsi Stiv Uitkoff və Ağ Ev rəhbərinin kürəkəni Cared Kuşner avqustun 16-da Misirdə Fələstin HƏMAS hərəkatının lideri Xəlil əl-Hayya ilə danışıqlar aparıblar. Danışıqlarda Misir, Qətər və Türkiyənin vasitəçi nümayəndələri də iştirak ediblər. Görüşün iki saatdan çox davam etdiyi və əsas diqqətin Vaşinqtonun təklif etdiyi yol xəritəsinin HƏMAS tərəfindən qəbul edilməsinə hazırlığın qiymətləndirilməsinə yönəldiyi bildirilib.
HƏMAS hərəkatının nümayəndə heyəti Qəzza zolağı üçün müharibədən sonrakı planın icrasını irəlilətmək yollarını müzakirə etmək məqsədilə bazar günü Misirin kəşfiyyat rəhbəri Həsən Rəşad ilə görüşüb. HƏMAS lideri Xəlil əl-Həyyanın rəhbərlik etdiyi nümayəndə heyəti ABŞ Prezidenti Donald Trampın planının tamamlanmasına sadiqliyini bir daha təsdiqləyib.
HƏMAS-ın seçkilərdə səs qazanacaq imkanları az deyil
İsrailin müdafiə naziri İsrael Kats ordunun Livanın cənubunda uzun müddət qalmağa hazırlaşdığını bildirib. Onun sözlərinə görə, “Hizbullah” tərksilah edilmədən İsrail qüvvələri nəzarət etdikləri ərazilərdən geri çəkilməyəcək. Kats ordunun bölgədə uzunmüddətli mövcudluğa hazırlaşması barədə göstəriş verdiyini açıqlayıb. İsrail hökuməti “Hizbullah”ın yaratdığı təhlükənin bütün Livan ərazisində aradan qaldırılmasını tələb edir. Oxşar mövqeyi Baş nazir Benyamin Netanyahu Qəzza zolağı ilə bağlı da nümayiş etdirir. Netanyahu HƏMAS tam tərksilah olunmadan İsrail qüvvələrinin Qəzzadan geri çəkilməsinə qarşı çıxır. ABŞ-nin təklif etdiyi plan isə tərksilah və İsrail qüvvələrinin geri çəkilməsinin mərhələli şəkildə həyata keçirilməsini nəzərdə tutur. İsrail rəhbərliyinin bu açıqlamaları ölkədə keçiriləcək seçkilər ərəfəsində təhlükəsizlik məsələlərinin siyasi gündəmdə ön plana çıxdığı bir vaxtda səsləndirilir.
HƏMAS İsrailin Cenin yaxınlığında əvvəllər boşaldılmış qanunsuz məskunlaşmaları yenidən bərpa etmək qərarını pisləyib. Hərəkat fələstinliləri öz torpaqlarına bağlılıqlarını gücləndirməyə çağırıb. İsrailin maliyyə naziri Betsalel Smotrix Cenin bölgəsində 26 fələstinliyə məxsus binanın söküldüyünü açıqlayıb. Onun sözlərinə görə, məqsəd Qanım və Kadim məskunlaşmalarını yenidən qurmaqdır. Həmin məskunlaşmalar 2005-ci ildə boşaldılmışdı. Hadisələr Qərb sahilində məskunların zorakılığı və məskunlaşmaların genişləndirilməsi fonunda baş verir.
Qəzza üzrə Sülh Şurası 400 milyon dollarlıq borc yardımının HƏMAS vasitəsilə ötürülməyəcəyini açıqlayıb. Şuranın rəhbəri Nikolay Mladenov bildirib ki, HƏMAS razılaşmanın ikinci mərhələsində nəzərdə tutulan maliyyə axınlarından yararlanmayacaq. O, məqsədin HƏMAS-ın iştirak etmədiyi yeni idarəetmə sisteminin qurulması olduğunu qeyd edib. Vəsaitlərin dövlət qulluqçuları və xidmət göstərən təchizatçılar qarşısında qanuni öhdəliklərin ödənilməsinə yönəldiləcəyi bildirilib. Şura bu maliyyənin terror fəaliyyəti və ya korrupsiya ilə əlaqəli olmadığını vurğulayıb.
Böyük Britaniyanın xarici işlər naziri Devid Miliband İsrailin xarici işlər naziri Gideon Saarla ilk telefon danışığını keçirib. O, görüş zamanı Qərb sahilində məskunlaşanların zorakılığı və yaşayış məntəqələrinin genişlənməsi məsələlərini qaldırıb. Miliband İsrailin bu hallara qarşı tədbir görməli olduğunu bildirib. O, həmçinin Qəzzadakı humanitar vəziyyətlə bağlı narahatlığını ifadə edib. Britaniya rəsmisi HƏMAS-ın silahsızlaşdırılmasının vacibliyini vurğulayıb. O, İsrail ordusunun Qəzzadan çıxarılmasına və sülh planı üzrə irəliləyişə çağırıb. Miliband iki dövlətli həll prinsipinə sadiqliyi bir daha təsdiqləyib.
Qətər İsraili Qəzza sülh planının həyata keçirilməsini gecikdirməkdə ittiham edib. Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Macid əl-Ənsari beynəlxalq ictimaiyyətin razılaşmanın ikinci mərhələsinin icrası üçün təzyiq göstərməli olduğunu bildirib. O, HƏMAS-ın plana hazır olduğunu açıqlamasını irəliləyiş kimi qiymətləndirib. Qətər rəsmisi İsrailin öhdəliklərini yerinə yetirməli olduğunu vurğulayıb. Doha atəşkəs razılaşmasının davam etdirilməsi üçün beynəlxalq tərəfdaşlarla əməkdaşlığı davam etdirəcəyini bildirib. Qəzza ilə bağlı diplomatik səylər davam edir.
Qətər İran və Oman arasında Hörmüz boğazı ilə bağlı danışıqların kritik mərhələdə olduğunu açıqlayıb. Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Macid əl-Ənsari su yolunun tezliklə açılmasının vacib olduğunu bildirib. Doha Hörmüz boğazının siyasi təzyiq vasitəsinə çevrilməməli olduğunu vurğulayıb. Qətər həmçinin Səudiyyə Ərəbistanı, Türkiyə və Pakistan arasındakı müdafiə əməkdaşlığına müsbət yanaşdığını açıqlayıb. Qəzza məsələsinə toxunan əl-Ənsari HƏMAS-ın son addımlarından sonra irəliləyiş olduğunu bildirib. O, razılaşmanın həyata keçirilməsi üçün İsrail tərəfinə beynəlxalq təzyiq göstərilməsinə çağırıb. Qətər regional sabitlik üçün diplomatik səylərin davam etdirilməsinin vacibliyini qeyd edib.
HƏMAS İsrailin İordan çayının qərb sahilində fələstinlilərin evlərini dağıtmasını pisləyib. Təşkilatın rəsmisi Əbdül Rəhman Şədid bu addımı kollektiv cəza kimi qiymətləndirib. O, Nablus yaxınlığındakı Təl kəndində Faruq Ramazanın evinin dağıdılmasını tənqid edib. Şədid fələstinliləri birlik göstərməyə və zərər çəkən ailələrə dəstək verməyə çağırıb. Faruq Ramazanın iyulun 24-də baş verən qarşıdurmada iştirak etdiyi bildirilib. Həmin hadisədən sonra İsrail ordusunun Qərb sahilində əməliyyata başladığı qeyd olunub. Qarşıdurmada dörd fələstinli və iki israillinin öldüyü açıqlanıb. Ev dağıntıları ilə bağlı siyasət beynəlxalq səviyyədə mübahisəli məsələlərdən biri olaraq qalır.