#Suriya siyasi həll

Suriya Prezidenti Əhməd Əş-Şəraa bu həftə keçiriləcək Davos Dünya İqtisadi Forumu illik toplantısında iştirak planlarını ləğv edib, forumun yüksək səviyyəli nümayəndəsi bunu təsdiqləyib. Onun iştirakı Suriyalı dövlət başçısının forumda ilk dəfə iştirak etməsi olacaqdı. İştirakçılar bu qərardan məyus olduqlarını bildiriblər, çünki Əş-Şəraa Suriya iqtisadiyyatında aparılan islahatlar və investisiya imkanları barədə danışa bilərdi. Lakin ölkədəki mövcud problemlər, o cümlədən Hələb, Rəqqa və Həsəkə bölgələrində Suriya Demokratik Qüvvələrinə qarşı hərbi əməliyyatların intensivləşməsi bu qərara təsir göstərmiş ola bilər.

Dəməşq rəhbərliyi ilə YPG terror təşkilatı arasında əldə olunmuş "Atəşkəs və Tam İnteqrasiya Sazişi" çərçivəsində Suriya ordusunun Fərat çayının şərqinə doğru irəliləməsi nəticəsində yaranan hərbi gərginlik səngiyib. Ötən gün Hasekə vilayəti ətrafında və Ayn əl-Ərabın cənub hissələrində intensivləşən qarşıdurmaların bu gün səhərə yaxın dayandığı bildirilir. Hazırda Suriya ordusunun bölmələri Hasekə şəhərinin girişi də daxil olmaqla cəmi dörd strateji nöqtədə mövqe tutub. Eyni zamanda hərbi birliklər Ayn əl-Ərabın cənubundakı Sırrin qəsəbəsinin girişindəki müdafiə xəttində qərarlaşıblar.

MHP sədri Devlet Bahçeli partiyasının TBMM-dəki qrup toplantısında çıxış edərək Suriyadakı son hadisələr və daxili təhlükəsizlik məsələləri ilə bağlı mühüm bəyanatlar verib. Bahçeli Dəməşq və Ankara arasındakı təhlükəsizlik əlaqəsinin strateji əhəmiyyətini vurğulayaraq Suriya xalqının birliyinin Türkiyə üçün vacib olduğunu bildirib. MHP lideri Suriyada baş verən son siyasi və hərbi dəyişikliklərin həm bölgə ölkələri, həm də Türkiyə üçün son dərəcə əhəmiyyətli olduğunu qeyd edib. "Dəməşqin təhlükəsizliyi Ankaranın təhlükəsizliyidir. Suriya xalqının səadəti, rifahı və birliyi Türk milləti ilə birdir və eynidir" deyən Bahçeli regiondakı sabitliyin birbaşa Türkiyənin milli maraqlarına təsir etdiyini vurğulayıb.

Səudiyyə Ərəbistanı Suriya hökuməti ilə Suriya Demokratik Qüvvələri (SDQ) arasında əldə olunmuş tarixi razılaşmanı dəstəklədiyini bəyan edib. Krallığın Xarici İşlər Nazirliyi bazar ertəsi yaydığı bəyanatda Dəməşq ilə SDQ arasında əldə olunan 14 bəndlik sazişi müsbət addım kimi qiymətləndirib. Razılaşmaya əsasən, bütün SDQ qüvvələri Suriyanın Müdafiə və Daxili İşlər nazirliklərinin tərkibinə daxil ediləcək. Həmçinin kürd birləşmələrinin Fərat çayının şərqinə çəkilməsi və Deyr əz-Zor ilə Rəqqa vilayətlərinin idarəetməsinin dərhal mərkəzi hökumətə təhvil verilməsi nəzərdə tutulur. Sənədə görə, Suriya dövləti bölgədəki bütün sərhəd keçid məntəqələri, neft və qaz yataqları üzərində nəzarəti tam bərpa edəcək.

Suriya ordusu Hələbin şərq kəndlərində yerləşən Dəyr-Hafir bölgəsi üzərində tam hərbi nəzarəti təmin etdiyini elan edib. Bu uğurlu irəliləyişin ardınca ordu bölmələri Rəqqaya daxil olaraq vilayətin qərbindəki Dibsi-Afnan qəsəbəsini nəzarətə götürüb. Fərat çayının qərbində terror təşkilatı YPG/SDG-nin işğalı altında olan bölgələrə qarşı genişmiqyaslı əməliyyat başladan Suriya ordusu, Dəyr-Hafirdə terrorçuların yerləşdiyi nöqtələrin xəritəsini paylaşıb.

Suriya Prezidenti Əhməd əş-Şara gələn həftənin çərşənbə akşamı rəsmi danışıqlar aparmaq üçün Berlinə yollanacaq. Almaniya Prezidentinin Ofisi suriyalı liderin həmkarı Frank-Valter Ştaynmaer ilə görüşəcəyini təsdiqləyib. Almaniya hökuməti bu səfər çərçivəsində suriyalı qaçqınların geri qaytarılması prosesini sürətləndirməyi planlaşdırır. Kansler Fridrix Mersin rəhbərlik etdiyi koalisiya hökuməti üçün bu məsələ hazırda əsas prioritetlərdən biri hesab olunur. Qeyd edək ki, Almaniyada təxminən bir milyona yaxın suriyalı qaçqın yaşayır və kansler Mers artıq mühacirlərin sığınacaq axtarması üçün heç bir səbəbin qalmadığını bəyan edib.

Türkiyənin milli müdafiə naziri Yaşar Gülər ABŞ-ın Ankara səfiri və Suriya üzrə xüsusi nümayəndəsi Tom Barrak ilə görüşüb. Milli Müdafiə Nazirliyində baş tutan qəbulda regiondakı son təhlükəsizlik vəziyyəti və Suriya ilə bağlı qarşılıqlı maraq doğuran məsələlər müzakirə olunub. Görüşdə Türkiyə Silahlı Qüvvələrinin Baş Qərargah rəisi, ordu generalı Səlcuq Bayraktaroğlu da iştirak edib.

Suriya ordusu Hələb şəhərinin Eşrefiye, Şeyx Maksud və Beniy Zeyd məhəllələrində saat 13:30-dan etibarən SDG (Suriya Demokratik Qüvvələri) mövqelərinə qarşı dəqiq zərbə əməliyyatlarına başlayacağını açıqlayıb. Ordu mülki əhalini xəbərdar edərək, SDG-yə aid bütün mövqelərdən uzaq durmalarını xahiş edib. Heyətdən verilən açıqlamada, mülki əhalidən PKK/YPG mövqelərindən uzaq durmaları xahiş edilib. Eyni zamanda saat 13:30-dan etibarən həmin məhəllərdə PKK/YPG mövqelərinə qarşı dəqiq zərbə əməliyyatlarına başlanacağı bildirilib.

Suriya ordusu ölkədə Suriya Demokratik Qüvvələri (SDQ) adı altında fəaliyyət göstərən PKK/YPG terror təşkilatına məxsus Hələb şəhərindəki Şeyx Maksud və Əşrəfiyyə məhəllələrində yerləşən bütün mövqelərin qanuni hədəf elan edildiyini açıqlayıb. Bu qərar PKK/YPG-nin Hələb şəhərinin müxtəlif məhəllələrinə və mülki əhaliyə qarşı çoxsaylı hücumlar həyata keçirməsi səbəbilə qəbul edilib. Əməliyyatlar Komandanlığı Şeyx Maksud və Əşrəfiyyə məhəllələrində yaşayan mülki şəxslərə PKK/YPG-yə aid mövqelərdən dərhal uzaq durmaq çağırışı edib. Mülki əhalinin təhlükəsizliyini təmin etmək məqsədilə bölgədə iki humanitar təhlükəsiz keçid dəhlizinin açıldığı bildirilib.

ABŞ-ın Ankaradakı səfiri və Suriyaya xüsusi nümayəndəsi Tom Barak İsrail və Suriya rəsmiləri arasında Fransanın paytaxtı Parisdə keçirilən görüşün nəticələrini “tarixi” adlandırıb. Barak Jerusalem Post qəzetinə verdiyi müsahibədə bildirib ki, görüş hər iki ölkənin əməkdaşlığa və ortaq rifaha doğru irəliləmək istədiyini göstərir. Onun sözlərinə görə, Suriya və İsrail yeni, şəffaf və tərəfdaşlığa əsaslanan münasibət qurmağa hazırdır və bu, Tel-Əvivlə Dəməşq arasında əməkdaşlığı artıracaq.