ABŞ Xəstəliklərə Nəzarət və Qarşısının Alınması Mərkəzlərinin (CDC) yeni məlumatlarına görə, 12-17 yaş arası yeniyetmələrin təxminən 32,7 faizi (təqribən 8,4 milyon nəfər) prediabetdən əziyyət çəkir. Prediabet qan şəkərinin normadan yüksək olduğu, lakin 2-ci tip şəkərli diabet diaqnozu qoyulacaq qədər yüksək olmadığı vəziyyətdir. ABŞ-da şəkərli diabet 7-ci ölüm səbəbidir və prediyabet olan şəxslərdə həm 2-ci tip diabet, həm də ürək xəstəliyi və insult riski artır. CDC-nin diabetin qarşısının alınması üzrə baş mütəxəssisi Dr. Kristofer Hollidey bu vəziyyəti “oyanış zəngi” adlandıraraq, sağlam qidalanma və fiziki aktivliyin 2-ci tip diabetin qarşısının alınmasında böyük əhəmiyyət kəsb etdiyini vurğulayıb.

Maxan vurğulayıb ki, əksər dietoloqlar yuxudan əvvəl karbohidrat qəbulunu məsləhət görmür. Lakin bəzi araşdırmalar göstərir ki, karbohidratla zəngin axşam yeməkləri insanın daha tez yuxuya getməsinə kömək edə bilər. Yağlı qidalarla bağlı da ziddiyyətli nəticələr var: bir tərəfdən yağlı yemək daha doydurucu olduğu üçün sakit yuxunu dəstəkləyə bilər, digər tərəfdən isə yüksək yağlı pəhrizlər yuxunun müddətini azalda bilər.

Tədqiqatın nəticələrinə görə, suyun əmələ gəlməsi üçün şərait kainatın yaranmasından cəmi 100 milyon il sonra mövcud olub. Böyük Partlayışdan sonra hidrogen, helium və litiumun birləşməsi ilk ulduzları meydana gətirmiş, bu ulduzların partlayışı isə oksigen kimi ağır elementləri kainata yaymışdır. Simulyasiyalar göstərir ki, fövqəlnova partlayışlarının ilk saniyələrində temperatur və təzyiq ulduz qazlarının oksigenə çevrilməsi üçün kifayət qədər yüksək olub, nəticədə ayrılan qazlar soyuyaraq su molekullarının əmələ gəlməsinə şərait yaradıb. Tədqiqatçılar qeyd edirlər ki, fövqəlnova partlayışlarının qalıqları sıx metal diskləri əmələ gətirərək yeni ulduzlar və qayalı planetlərin meydana gəlməsinə imkan yarada bilər. Eyni zamanda, bir bölgədə bir neçə belə partlayışın baş verməsi suyun əmələ gəlməsi və kondensasiyasını artırır.

İngiltərənin Nottingem Universitetinin alimləri aparılan araşdırmalar nəticəsində şokoladın dad və aromasına birbaşa təsir edən əsas faktorun kakao paxlasının fermentasiyası olduğunu açıqlayıblar. Kakao meyvəsi açıldıqdan sonra lobya və pulpa birlikdə mayalanır, bu zaman lobyanın rəngi dəyişir və acılığı azalır. Tədqiqatda iştirak edən doktor David Gopaulchan qeyd edib ki, fermentasiya zamanı baş verən dəyişkənlik məhsulun keyfiyyətinə təsir göstərir və bu, təsərrüfatdan təsərrüfata, bölgədən bölgəyə fərqlənir.

Yeni elmi araşdırmaya görə, başqalarına mütəmadi şəkildə yardım edən orta yaş və yaşlı insanlar, bunu etməyənlərlə müqayisədə daha yavaş zehni (bilişsel) geriləmə yaşayır. Nəticələr beynin sağlam qalması üçün sosial fəaliyyətlərin mühüm rol oynadığını ortaya qoyub.

Son tədqiqatlar göstərir ki, şokoladda olan teobromin və arakizinozin birləşməsi ilə hazırlanan yeni dərman kombinasiyası quş qripi və donuz qripi də daxil olmaqla müxtəlif qrip növlərinə qarşı müalicədə Tamiflu-dan daha üstün nəticələr verir. PNAS jurnalında dərc olunan araşdırmaya görə, bu qarışıq qrip virusunun təkrarlanması və yayılması üçün istifadə etdiyi M2 ion kanalını effektiv şəkildə bloklayır. Bu yolla virusun yaşamaq qabiliyyəti ciddi şəkildə pozulur.

Yeni araşdırmalar göstərir ki, yaxınını itirən və uzun müddət dərin kədər yaşayan insanların ölmə ehtimalı daha yüksəkdir. ​Danimarkalı tədqiqatçılar yaslı şəxslər üçün beş fərqli "kədər trayektoriyası" müəyyən edib və ən çox zərər görənlərin 10 il ərzində ölüm riskinin digər qruplara nisbətən 88% daha çox olduğunu ortaya qoyublar.

Yeni araşdırmalar dünyanın ən böyük tropik meşəsi və biomüxtəliflik baxımından ən zəngin bölgəsi olan Amazonun sürətlə kritik dönüş nöqtəsinə yaxınlaşdığını göstərir. Elm adamlarının fikrincə, iqlim dəyişikliyi və meşələrin qırılmasının təsiri nəticəsində Amazon sulu yağış meşəsindən quru savannaya çevrilə bilər. Bu proses bir əsr ərzində baş verə və bölgədəki ekosistemi köklü şəkildə dəyişdirə bilər.

London Universitet Kollecinin tədqiqatçısı Liam Wright bildirib ki, bu təsir birbaşa ötürülən genlərlə yanaşı, hamiləlik dövründəki şərait və valideynlik vərdişləri kimi dolayı faktorlarla da əlaqəlidir. Araşdırmada 2600-dən çox britaniyalı ailənin 17 ilə qədər izlənilməsi nəticəsində məlum olub ki, həm ana, həm də atanın BKİ uşağın çəkisinə təsir edir. Lakin ataların təsiri əsasən birbaşa genetik ötürmələrlə məhdudlaşır, anaların təsiri isə həm genetik, həm də ətraf mühit amilləri ilə genişlənir.

Tədqiqatçılar litiumun orqanizmdə təbii olaraq çox az miqdarda olduğunu və C vitamini və ya dəmir kimi hüceyrə funksiyalarında mühüm rol oynadığını sübut ediblər. Normal siçanların pəhrizindən litium çıxarıldıqda onların beyinlərində Alzheimerə bənzər iltihab, neyron zədələnməsi və yaddaş itkisi müşahidə olunub. Genetik olaraq Alzheimerə meylli siçanlarda isə bu proses daha da sürətlənib.

“The American Journal of Clinical Nutrition” jurnalında dərc olunan tədqiqatda Norveçdə 1974–1988-ci illər arasında aparılmış üç böyük ürək-damar sağlamlığı müayinəsinin nəticələri təhlil edilib. 33 il ərzində izlənilən 73 min 860 nəfərin məlumatlarına əsasən, tam süd içənlərdə hər hansı səbəbdən ölüm riski 22 faiz, ürək-damar xəstəliklərindən ölüm riski isə 12 faiz çox olub.

Yeni aparılan və British Medical Journal jurnalında dərc edilən genişmiqyaslı araşdırma qızardılmış kartofun 2-ci tip diabet riskini əhəmiyyətli dərəcədə yüksəltdiyini göstərib. Həftədə üç dəfə qızardılmış kartof yemək bu riski 20 faiz, beş dəfə yemək isə 27 faiz artırır. Eyni zamanda, qaynadılmış, bişmiş və ya kartof püresi kimi variantlar eyni tezlikdə istehlak edildikdə risk cəmi 5 faiz yüksəlir.