BAKI, Azervoice, Nərmin Ağayeva
Qızardılmış kartof istehlakı 2-ci tip diabet riskini əhəmiyyətli dərəcədə artırır.
Azervoice xəbər verir ki, yeni aparılan və British Medical Journal jurnalında dərc edilən genişmiqyaslı araşdırma qızardılmış kartofun 2-ci tip diabet riskini əhəmiyyətli dərəcədə yüksəltdiyini göstərib. Həftədə üç dəfə qızardılmış kartof yemək bu riski 20 faiz, beş dəfə yemək isə 27 faiz artırır. Eyni zamanda, qaynadılmış, bişmiş və ya kartof püresi kimi variantlar eyni tezlikdə istehlak edildikdə risk cəmi 5 faiz yüksəlir.
Tədqiqata Harvard Universitetinin ictimai səhiyyə üzrə eksperti Seyid Məhəmməd Musəvi rəhbərlik edib. 1984–2021-ci illər arasında hər dörd ildən bir 205 min tibb işçisinin doldurduğu pəhriz sorğuları əsasında aparılan araşdırma, qızardılmış kartofun tərkibindəki nişastanın artması, qida dəyərinin azalması və istifadə edilən yağların şəkər riski baxımından təhlükəli olduğunu üzə çıxarıb.
Alimlər qeyd edir ki, kartofun təbii formada istifadəsi zərərli deyil, əsas təhlükə onun necə bişirilməsindədir. Qızartma zamanı əlavə olunan duz və yağlar da glisemik yükü artıraraq diabet riskini yüksəldir.
Tədqiqat göstərib ki, kartofun tam taxıllarla əvəz edilməsi bu riski 8 faiz, cips əvəzinə tam taxıl istehlakı isə 19 faiz azalda bilər. Lakin ağ düyü ilə əvəz edilməsi əks təsir göstərir və riskin artmasına səbəb ola bilər.
Mütəxəssis Dr. Kawther Hashem-in fikrincə, “Kartof düşmən deyil, bişirmə üsulu önəmlidir.” Onun sözlərinə görə, qaynadılmış və ya sobada bişmiş kartof lif, C vitamini və kalium baxımından faydalı ola bilər. Alternativ olaraq şirin kartof, bulqur, tam buğdalı makaron və qəhvəyi düyü kimi qidalar uzunmüddətli sağlam seçimlər hesab olunur.
Qeyd edək ki, araşdırma müşahidə xarakteri daşıyır və birbaşa səbəb-nəticə əlaqəsi yaratmır. Lakin nəticələr, xüsusilə də qızardılmış qidaların diabetlə əlaqəsi barədə mövcud elmi fikirlərlə üst-üstə düşür. İngiltərədəki diabet xəstələrinin təxminən 90 faizi 2-ci tip diabetdən əziyyət çəkir və bu, əsasən həyat tərzi və pəhrizlə bağlıdır.