#Abbas Əraqçi

İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi ABŞ-nin təhdid dilini qəbul etməyəcəklərini bəyan edib. O, bu açıqlamanı Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatının Qırğızıstandakı iclası zamanı verib. Əraqçi İranın Rusiya və Çinlə məsləhətləşmələrinin davam etdiyini bildirib. Onun sözlərinə görə, sülh danışıqlarının qarşısındakı əsas maneə ABŞ-nin mövqeyidir. Nazir Hörmüz boğazında İranın maraqlarının qorunmasının prinsipial məsələ olduğunu vurğulayıb. O, İran xalqının tələbləri təmin olunana qədər bu istiqamətdə fəaliyyətin davam edəcəyini deyib. Tehran öz maraqlarından geri çəkilməyəcəyini bəyan edib.

İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi ABŞ-ın İrana münasibətdə yanaşmasını tənqid edib. O bildirib ki, əsas problem vasitəçilərin olmaması və ya mesaj mübadiləsi deyil. Əraqçi ABŞ-ın siyasətini qeyri-məntiqli, həddindən artıq və hegemon xarakterli adlandırıb. İranın bu siyasətə qətiyyətli cavab verdiyini vurğulayıb. Nazir Vaşinqtonun İran xalqının maraqlarına hörmət etməsinin vacibliyini qeyd edib. O, bu dəyişiklik baş verməyincə münasibətlərdə irəliləyiş gözləmədiyini bildirib. Açıqlama Tehranda İran və İraq rəhbərlərinin görüşü fonunda səsləndirilib.

İran Xarici İşlər naziri Abbas Əraqçi Fransa diplomatlarını “qeyri-peşəkar” davranışda ittiham edib. O, iki diplomatın hərəkətlərinin qəbuledilməz olduğunu bildirib. İran tərəfi konkret hadisə barədə açıqlama verməyib. Fransa isə diplomatlarının İran təhlükəsizlik qüvvələri tərəfindən saxlanıldığını və sorğu-sual edildiyini açıqlayıb. Paris hadisəni diplomatik normaların pozulması kimi qiymətləndirib. İki ölkə arasında diplomatik gərginlik davam edir.

İran Qətərdə yerləşən Əl-Üdeyd Hərbi Hava Bazasını vurduğunu iddia edib. Bununla belə, ABŞ və Qətər rəsmiləri bu məlumatı hələlik təsdiqləməyiblər. Əl-Üdeyd bazası ABŞ-ın Yaxın Şərqdəki ən böyük hərbi obyektlərindən biri hesab olunur və burada minlərlə hərbçi xidmət edir. Qətər daha əvvəl də bazanın İrana qarşı hərbi əməliyyatlar üçün istifadə edilmədiyini bəyan edib. Bildirilir ki, Qətərə səhər saatlarında iki dalğa şəklində hücum olub. Hücumların vaxtı bölgədə baş verən son hadisələr fonunda diqqət çəkir. Hadisədən iki gün əvvəl İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi Dohada rəsmi səfərdə olmuşdu. Hazırda hadisə ilə bağlı rəsmi açıqlamaların verilməsi gözlənilir.

İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi İsraili ABŞ siyasətinə təsir göstərməyə çalışmaqda ittiham edib. O, X sosial şəbəkəsində paylaşım edərək İsrailin Vaşinqtonu müharibəyə sövq etdiyini iddia edib. Əraqçi fikirlərini Time jurnalında dərc olunmuş məqaləyə istinadla əsaslandırıb. Məqalədə Donald Trampın keçmiş kampaniya rəhbəri Bred Parskeylin İsrailin təsir kampaniyasında iştirak etdiyi iddia olunur. İranlı nazir həmçinin İsrailin ABŞ vergi ödəyicilərinin vəsaitindən amerikalı tənqidçiləri susdurmaq üçün istifadə etdiyini irəli sürüb. İsrail və ABŞ tərəfi bu iddialara hələlik cavab verməyib. İttihamlar müstəqil şəkildə təsdiqlənməyib. Mövzu Vaşinqton və Tehran arasında informasiya müharibəsinin yeni epizodu kimi qiymətləndirilir.

İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi ABŞ-ı İrana qarşı hücumlarda beynəlxalq hüququ pozmaqda ittiham edib. O bildirib ki, həyati əhəmiyyətli infrastrukturun hədəfə alınması və yeni hücumlarla bağlı bəyanatlar ağır cinayət niyyətini göstərir. Əraqçinin sözlərinə görə, bu addımlar Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Nizamnaməsinə və beynəlxalq hüquqa ziddir. Nazir hücumların 1949-cu il Cenevrə Konvensiyalarının müddəalarını pozduğunu iddia edib. O, bütün dövlətləri bu əməllərə görə məsul şəxslərin cəzalandırılması istiqamətində öhdəliklərini yerinə yetirməyə çağırıb. Əraqçi ABŞ rəsmilərini İran xalqına qarşı hədələr səsləndirməkdə də ittiham edib. ABŞ tərəfi bu açıqlamalara hələlik cavab verməyib. Məlumatlar tərəflərin rəsmi bəyanatlarına əsaslanır.

İranın xarici işlər naziri Seyid Abbas Əraqçi Qətərin mərhum keçmiş əmiri Şeyx Həməd bin Xəlifə Al Saninin vəfatı ilə əlaqədar başsağlığı vermək və Qətər rəsmiləri ilə yüksək səviyyəli görüşlər keçirmək üçün Dohaya yola düşüb. Səfərdən əvvəl Seyid Abbas Əraqçi Qətər hökumətinə və xalqına ünvanladığı başsağlığı mesajında mərhum Şeyx Həməd bin Xəlifə Al Saninin vəfatından dərin kədər hissi keçirdiyini bildirib.

İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi ölkəsinin Hörmüz boğazının qoruyucusu olduğunu bildirib. O qeyd edib ki, İran bu mövqeyini daim qoruyacaq. Açıqlama ABŞ Prezidenti Donald Trampın boğazdan keçən gəmilərə ödəniş tətbiqi barədə bəyanatından sonra verilib. Əraqçi təhlükəsiz keçidi təmin edən tərəfin kompensasiya ala biləcəyini bildirib. Lakin o, 20 faizlik ödənişin yüksək olduğunu və daha ədalətli yanaşmaya ehtiyac olduğunu qeyd edib. Hörmüz boğazı qlobal enerji daşımaları üçün strateji əhəmiyyət daşıyır. Keçid ödənişləri məsələsi beynəlxalq müzakirələrə səbəb olub.

İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi Məsqətdə Omanın xarici işlər naziri Bədr əl-Busaidi ilə görüşüb. Görüşdə ikitərəfli münasibətlər və regional vəziyyət müzakirə olunub. Əsas diqqət Hörmüz boğazında gəmiçiliyin təhlükəsizliyinə yönəlib. Tərəflər təhlükəsiz keçidin təmin olunması üçün mümkün mexanizmləri nəzərdən keçiriblər. Müzakirələrin ABŞ-İran anlaşma memorandumuna uyğun aparıldığı bildirilib. Nazirlər diplomatik dialoqun davam etdirilməsinin vacibliyini vurğulayıblar. Görüşdə regional sabitlik məsələlərinə də toxunulub. İran və Oman təmaslarını davam etdirmək niyyətində olduqlarını bildiriblər.

ABŞ Omanın paytaxtı Məsqətdə keçirilən danışıqları mühüm diplomatik mərhələ hesab edir. Görüşlər İran və Oman rəsmilərinin iştirakı ilə baş tutur. İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçı böhranın diplomatik yolla həlli məqsədilə Omana səfər edib. ABŞ rəsmiləri bu görüşlərin gələcək danışıqlar üçün həlledici ola biləcəyini bildirirlər. Tərəflər gərginliyin azaldılması yollarını müzakirə edirlər. Oman uzun illərdir regionda vasitəçi rolunu oynayır. Vaşinqton diplomatik həll imkanlarının hələ də mövcud olduğunu hesab edir. Danışıqların nəticəsi bölgədəki vəziyyətə təsir göstərə bilər.

Keçmiş britaniyalı səfir Nikolas Hopton Omanın ABŞ ilə İran arasında vasitəçi ola biləcəyini bildirib. O, İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçının Omana səfərini mühüm diplomatik hadisə kimi qiymətləndirib. Hoptonun sözlərinə görə, Oman həm İran, həm də Qərb ölkələri ilə yaxşı münasibətlərə malikdir. O hesab edir ki, bu xüsusiyyət ölkəyə vasitəçilik üçün üstünlük verir. Keçmiş səfir Hörmüz boğazı ilə bağlı yeni reallıqların danışıqlarda nəzərə alınmasını təklif edib. Bununla yanaşı, o vurğulayıb ki, beynəlxalq dəniz hüququna riayət olunmalıdır. Hopton İranın boğazda gəmilərin hərəkətini çətinləşdirmək imkanına malik olduğunu qeyd edib. Onun fikrincə, diplomatik həll yolu hələ də mümkündür.

İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi Türkiyənin xarici işlər naziri Hakan Fidanla telefon danışığı aparıb. Söhbət zamanı ABŞ ilə İran arasında mövcud atəşkəs vəziyyəti və Yaxın Şərqdəki son gərginlik müzakirə olunub. Türkiyə tərəfi regionda sabitliyin qorunması və diplomatik yolların açıq saxlanılmasının vacibliyini qeyd edir. Ankara ABŞ-İran qarşıdurmasının daha geniş regional böhrana çevrilməməsi üçün tərəflərlə əlaqələri davam etdirir.