#Abbas Əraqçi

ABŞ-ın Yaxın Şərq üzrə xüsusi nümayəndəsi Stiv Uitkoffun İranla mümkün danışıqlar üçün İsveçrəyə yola düşdüyü iddia olunur. Məlumata əsasən, ABŞ prezidenti Donald Trampın kürəkəni Cared Kuşnerin də hazırda İsveçrədə olduğu iddia edilir. Eyni zamanda İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçinin də İsveçrəyə səfər planının olduğu, lakin bunun dəyişə biləcəyi qeyd olunub.

İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi ABŞ-nin bölgədəki münaqişələrin dayandırılması ilə bağlı məsuliyyət daşıdığını bildirib. O, bu fikirləri Pakistanın xarici işlər naziri Məhəmməd İshaq Dar ilə telefon danışığında səsləndirib. İran Xarici İşlər Nazirliyinin məlumatına görə, Əraqçi ABŞ ilə əldə edilmiş anlaşma memorandumuna riayət olunmasının vacibliyini vurğulayıb. Nazir qeyd edib ki, razılaşmanın pozulması ABŞ-yə qarşı yönəlmiş addım kimi qiymətləndiriləcək. O, belə bir halın ciddi nəticələrə səbəb ola biləcəyi barədə xəbərdarlıq edib. Əraqçinin sözlərinə görə, Livan da daxil olmaqla bütün cəbhələrdə gərginliyin azaldılması üçün razılaşmaların icrası vacibdir. Açıqlama bölgədə davam edən diplomatik proses fonunda verilib. Tehran razılaşmaların icrasını sabitliyin əsas şərtlərindən biri hesab edir.

İran Xarici İşlər Nazirliyi ABŞ ilə İsveçrədə keçirilməsi planlaşdırılan görüşün təxirə salındığını açıqlayıb. Bildirilib ki, tərəflər arasında danışıqların yaxın günlərdə baş tutması üçün hazırlıqlar davam edir. İran rəsmilərinin sözlərinə görə, yekun razılaşma anlaşma memorandumunun bəzi müddəalarının icrasından asılıdır. İsveçrə hökuməti də görüşün təxirə salındığını təsdiqləyib. Bununla yanaşı, gələcək danışıqlar üçün hazırlıq işlərinin davam etdiyi vurğulanıb. Görüşün təxirə salınması Livandakı son hərbi gərginlik fonunda baş verib. Son günlər İsrail və Hizbullah arasında qarşıdurmalar yenidən intensivləşib. Bu vəziyyət diplomatik prosesin vaxtına dair qeyri-müəyyənliyi artırıb.

İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi İsrailin milli təhlükəsizlik naziri İtamar Ben-Qvirin Livanla bağlı açıqlamalarına sərt reaksiya verib. Əraqçi bildirib ki, Livanın "yanmalı olduğu" barədə səsləndirilən fikirlər adi bir şəxsin deyil, İsrail hakimiyyətini təmsil edən yüksək vəzifəli bir rəsmisinin mövqeyidir. O vurğulayıb ki, bu cür bəyanatlar bölgədəki vəziyyəti daha da gərginləşdirir. İranlı nazir İsraili davamlı qarşıdurma siyasəti aparmaqda ittiham edib. Əraqçinin sözlərinə görə, İsrail rəhbərliyi yalnız müharibənin davam etməsində maraqlıdır. O, bu siyasətin bütün insanlıq üçün təhlükə yaratdığını bildirib. Nazir hesab edir ki, bölgədə gərginliyin artması yeni münaqişələrə səbəb ola bilər. Əraqçinin açıqlaması İran və İsrail arasında davam edən siyasi qarşıdurmanın növbəti mərhələsi kimi qiymətləndirilir.

Fransa Xarici İşlər Nazirliyi Parisdə İran müxalifət nümayişinin qadağan edilməsini təkzib edib. Nazir Jan-Noel Barrot və İranın Abbas Əraqçi arasında telefon danışığında heç bir qadağa tələb olunmayıb. Paris polisi qadağan qərarını ictimai təhlükəsizlik səbəbindən verib. Fransa hüquqi sərbəstliyi qoruyur və nümayişləri qanuni çərçivədə qiymətləndirir. Nazirlik yanlış məlumatların qarşısını almaq üçün açıqlama verib. Qadağa diplomatik çağırışla bağlı deyil. İctimai asayiş nümayişin əsas prioritetidir. Bu xəbər Fransa və İran arasındakı yanlış anlaşmaları aydınlaşdırır.

ABŞ–İran razılaşmasından sonra 59 günlük yeni mərhələ başlayır. Bu müddət ərzində yekun nəticəyə gəlmək nəzərdə tutulur. Tədbirdə Qətər və Pakistanın yüksək vəzifəli rəsmilərinin iştirakı gözlənilir. ABŞ-dan vitse-prezident Cey Di Vensin iştirakı ehtimal olunur. İran tərəfdən Qalibaf və Əraqçi adı çəkilir. Lakin rəsmi təsdiqlər hələ verilməyib. İsveçrədə yüksək təhlükəsizlik tədbirləri görülür. Bu mərhələ danışıqların əsas icra dövrü hesab olunur.

İran XİN rəhbəri Abbas Əraqçi Küveytli həmkarı ilə ABŞ–İran memorandumu barədə danışıb. Tərəflər regional vəziyyəti müzakirə ediblər. Əraqçi razılaşmanın sülhə töhfə verəcəyini bildirib. O, Körfəz ölkələri ilə dialoqun vacibliyini vurğulayıb. Məqsədin anlaşılmazlıqları aradan qaldırmaq olduğu qeyd edilib. Regional təhlükəsizlik məsələləri də gündəmdə olub. Telefon danışığı diplomatik əlaqələrin davam etdiyini göstərib. Yaxın Şərqdə dialoq prosesi aktiv qalır.

İran və Çin xarici işlər nazirləri ABŞ–İran aralıq razılaşmasını telefonla müzakirə ediblər. Abbas Əraqçi danışıqlara dəstəyə görə Çinə təşəkkür edib. Van Yi razılaşmanı müsbət qiymətləndirib və İranın diplomatik yanaşmasını alqışlayıb. Çin sənədin icrasına dəstək verməyə hazır olduğunu bildirib. Tərəflər regional əməkdaşlığın vacibliyini vurğulayıblar. BMT Təhlükəsizlik Şurasının roluna diqqət çəkilib. Razılaşmanın beynəlxalq səviyyədə dəstəklənməsi çağırışı edilib. Dialoq diplomatik prosesin davam etdiyini göstərir.

İran və Oman Hörmüz boğazında beynəlxalq hüquqa riayət edəcəklərini təsdiqləyib. Tərəflər dəniz təhlükəsizliyi və sərbəst gəmiçiliyin vacibliyini vurğulayıblar. ABŞ–İran memorandumu fonunda regional sabitlik müzakirə olunub. Diplomatik səylərin artırılması çağırışı edilib. Məqsəd regionda təhlükəsiz və sabit mühitin təmin edilməsidir.

Livan Prezidenti və Baş naziri İsraillə danışıqların yeni raunduna hazırlığı müzakirə ediblər. Danışıqların 22 iyunda başlaması planlaşdırılır. Rəhbərlik ABŞ–İran memorandumunu regionda gərginliyin azalmasına töhfə kimi qiymətləndirir. Livan daimi atəşkəs və İsrail qüvvələrinin çıxarılmasını tələb edir. Həmçinin əsirlərin qaytarılması və bərpa prosesi gündəmdədir. İran rəsmisi də İsrailin çıxmasının vacibliyini vurğulayıb. Mövzu regionda diplomatik proseslərin mərkəzində yer alır.

İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi Yaxın Şərqdəki təhlükəsizlik dinamikası ilə bağlı kəskin bəyanat yayaraq bildirib ki, Tehran İsrailin Livan ərazisini işğal etməkdə davam etməsini ABŞ ilə əldə olunmuş qarşılıqlı anlaşma memorandumunun birbaşa pozulması kimi qiymətləndirəcək.

Abbas Əraqçi Livan parlamentinin sədri Nəbih Berri ilə memorandumun Livanla bağlı müddəalarını müzakirə edib. İranlı nazir Livana qarşı hərbi əməliyyatların dayandırılması barədə öhdəliyin dərhal qüvvəyə minməli olduğunu bildirib. O qeyd edib ki, bu müddəa 60 günlük danışıqlar dövrü ərzində də tam şəkildə icra edilməlidir. Əraqçi razılaşmaya əməl olunmasına nəzarətin ABŞ və təminatçı tərəflərin məsuliyyətində olduğunu vurğulayıb. Livanın təhlükəsizliyi və suverenliyi əsas prinsiplərdən biri kimi təqdim olunub. Tərəflər bölgədəki son vəziyyəti də müzakirə ediblər. Tehran memorandumun tam icrasının vacibliyini önə çəkib. Livanla bağlı müddəalar razılaşmanın əsas elementlərindən biri hesab olunur.