#Neft qiyməti

Donald Tramp İrana qarşı razılaşma əldə etmək üçün təzyiq altındadır. Təzyiqin əsas səbəbi neftin qiymətindəki dəyişikliklərdir. Qiymətlərin artması ABŞ-da benzin və malların qiymətinə təsir edir. Tramp isə inflyasiyanı aşağı salmağa söz vermişdi. Onun qarşısında həm seçiciləri məmnun etmək, həm də maliyyə bazarlarını stabilləşdirmək vəzifəsi durur. Politik baxımdan müharibə tərəfdarlarını da məmnun etməlidir. Tramp 2025 JCPOA razılaşmasından çıxmışdı. İranın nüvə proqramını məhdudlaşdırmaq hələ də çətin məsələdir. Noyabr ara seçkiləri yaxınlaşır və bu məsələlər onun üçün əsas problem olacaq.

Azərbaycanın "Azeri Light" markalı neftinin qiyməti İtaliyanın Augusta limanında CIF bazasında əvvəlki göstəricidən 11,06 ABŞ dolları və ya 9,6% ucuzlaşaraq 104,49 ABŞ dollarına enib. "URALS" markalı xam neftin qiyməti əvvəlki göstərici ilə müqayisədə 11,22 dollar və ya 13,3% azalaraq 73,20 dollar/barelə bərabər olub.

Səudiyyə Ərəbistanının hava hücumundan müdafiə qüvvələri cümə günü gecə saatlarında ölkənin mərkəzi və şərq bölgələrini, o cümlədən paytaxt Riyaddakı Diplomatik Məhəlləni və strateji əhəmiyyətli Şeybah neft yatağını hədəf alan pilotsuz uçuş aparatlarını (PUA) zərərsizləşdirib. Müdafiə Nazirliyinin rəsmi "X" platformasında verdiyi məlumata görə, Riyadın diplomatik korpusunun yerləşdiyi zonaya yaxınlaşmağa cəhd edən bir PUA vurulub, daha iki pilotsuz aparat isə Əl-Xarc bölgəsində aşkar edilərək məhv edilib.

ABŞ Prezidenti Donald Trampın Yaxın Şərqdə müharibənin tezliklə başa çata biləcəyinə dair açıqlamasından sonra qlobal fond bazarlarında yüksəliş qeydə alınıb, neft qiymətləri isə kəskin ucuzlaşıb. Eyni zamanda dünya bazarında Brent markalı neftin qiyməti bir ara 11 faiz ucuzlaşaraq bir barel üçün 88 dollardan aşağı düşüb, sonradan isə itkilərin bir hissəsi bərpa olunaraq təxminən 9 faiz azalma ilə ticarət olunub.

İtaliyanın Auqusta limanında Azərbaycanın "Azeri Light" markalı neftinin CIF bazisi üzrə qiyməti əvvəlki göstərici ilə müqayisədə 1,18 ABŞ dolları və ya 1,74% azalaraq, 66,51 dollar təşkil edib. Bildirilib ki, Türkiyənin Ceyhan limanında FOB bazasında “Azeri Light” markalı neftin bir barelinin qiyməti 1,17 dollar və ya 1,78% ucuzlaşaraq 64,43 dollar təşkil edib.

“QatarEnergy” şirkəti çərşənbə günü Surinam sahillərində yerləşən 9 və 10 nömrəli dəniz bloklarında hasilatın pay bölgüsü üzrə iki yeni müqavilə imzalayıb. Şirkət bu sahələrdə kəşfiyyat hüquqlarını iyun ayında keçirilən tender mərhələsində qazanmışdı. Müqavilələrə əsasən, 9-cu blokda “QatarEnergy” 20% paya sahib olacaq. Blokun operatoru olan “Petronas Suriname” 30%, “Chevron” 20%, Surinamın milli neft şirkəti “Staatsolie”nin törəməsi Paradise Oil isə 30% paya malikdir.

Neft İxrac Edən Ölkələr Təşkilatı (OPEC) və OPEC-ə daxil olmayan bəzi istehsalçı ölkələrdən ibarət olan OPEC+ qrupunun üzvü olan 8 ölkə, dekabr ayında gündəlik neft hasilatını 137 min barel artırmaq qərarına gəlib. OPEC tərəfindən verilən açıqlamaya əsasən, Səudiyyə Ərəbistanı, Rusiya, İraq, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri, Küveyt, Qazaxıstan, Əlcəzair və Oman qlobal bazar şərtlərini və perspektivlərini qiymətləndirmək üçün onlayn toplantı keçirib.

QatarEnergy şirkəti İtaliyanın Eni şirkəti ilə “farm-in” sazişini yekunlaşdıraraq, Misir Ərəb Respublikasının sahillərində yerləşən North Rafah dəniz kəşfiyyat blokunda 40 faiz iştirak payı əldə edib. Misir hökuməti tərəfindən yaxın günlərdə təsdiqlənən bu razılaşmaya əsasən, QatarEnergy-nin payı 40 faiz, blokun operatoru olan Eni şirkətinin payı isə 60 faiz olaraq qalacaq. Energetika məsələləri üzrə dövlət naziri, QatarEnergy şirkətinin prezidenti və baş icraçı direktoru Səad Şeridə əl-Kaabi sazişlə bağlı bildirib:

Neft gələcək onilliklərdə də həyati əhəmiyyətini qoruyacaq və OPEC-in proqnozuna görə, 2050-ci ilə qədər ona olan tələbat sutkada 123 milyon barelə çata bilər. Bu artım əsasən qlobal iqtisadi inkişaf və əhali sayının çoxalması ilə əlaqələndirilir. AzerVoice xəbər verir ki, bu barədə OPEC-in baş katibi Heysəm əl-Qays təşkilatın 65 illiyinə həsr olunmuş məqaləsində yazıb. Əl-Qays bildirib ki, “Gələcəyə baxdıqda, neftin həyati vacibliyini qoruyacağına əminliklə demək olar. OPEC-in “World Oil Outlook 2025” hesabatına görə, 2050-ci ildə neftə tələbat sutkada təxminən 123 milyon barelə çata bilər. Bu, iqtisadiyyatların genişlənməsi və artan əhali fonunda daha çox enerjiyə ehtiyac duyulması ilə bağlıdır. Enerji təhlükəsizliyi isə hələ də hər kəs üçün kritikdir və neft olmadan mümkün deyil.”

İyul ayında Türkiyədə ümumi neft hasilatı 4 milyon barel, təbii qaz hasilatı isə 288 milyon kubmetr təşkil edib. Bu barədə Türkiyənin Enerji və Təbii Sərvətlər Nazirliyi məlumat yayıb. Nazirlik bildirib ki, həm neft, həm də qaz hasilatı fasiləsiz davam etdirilir. Bu dövrdə neft ekvivalenti ilə birlikdə ümumi hasilat 5,7 milyon barelə çatıb.