İranın BMT-dəki səfiri Əmir Səid İrəvani ABŞ-ın hücumları davam edərsə, Tehran ABŞ-la imzalanmış MoU üzrə öhdəliklərini yerinə yetirməyəcəyini bildirib. Diplomatik açıqlamada ABŞ-ın 7-8 iyul tarixlərində İran adaları və cənub şəhərlərinə qarşı hücumları BMT Nizamnaməsinin kobud pozuntusu kimi qiymətləndirilib. İrəvani deyib ki, Tehran yalnız ABŞ öz öhdəliklərini tam və səmimi şəkildə yerinə yetirdiyi halda MoU-ya sadiq qalacaq. Bu xəbər, gərginliyin artdığı bölgədə diplomatik münasibətlərin nə qədər həssas olduğunu göstərir.

İran parlamentinin sədri Məhəmməd Bagir Qalibaf ABŞ-la davam edən qarşıdurmanın İranın təslim olması ilə bitməyəcəyini bildirib. O qeyd edib ki, Vaşinqton əldə olunan anlaşmadan geri çəkilərsə, Tehran özünü müdafiə etmək üçün bütün imkanlardan istifadə edəcək. Qalibaf müharibənin sona çatmasının beynəlxalq ictimaiyyət üçün prioritet olduğunu vurğulasa da, İranın mövqeyindən geri çəkilməyəcəyini bildirib. O, müsəlman ölkələrini ABŞ və İsrailə qarşı birlik nümayiş etdirməyə çağırıb. Açıqlama ABŞ-İran arasında gərginliyin davam etdiyi və diplomatik danışıqların taleyi ilə bağlı qeyri-müəyyənliyin qaldığı bir vaxtda səslənib. Tehran tərəfi həm hərbi hazırlığını, həm də siyasi mövqeyini qoruduğunu açıqlayır.

ABŞ və İran arasında əldə olunan anlaşma memorandumunun yenidən bərpa olunması mümkün hesab edilir, lakin bunun üçün ciddi diplomatik səylər tələb olunur. RUSI eksperti Maykl Stivens bildirib ki, əsas maneə tərəflərin bir-birinin mövqeyini qəbul etməməsidir. Onun sözlərinə görə, danışıqların davam etməsi üçün tərəflərdən biri mövcud gərginliyi azaltmağa yönəlmiş addım atmalıdır. Ekspert memorandumun bəzi müddəalarının yenidən hərbi qarşıdurma riskini artırdığını qeyd edib. O bildirib ki, tərəflər arasında fikir ayrılıqlarına baxmayaraq, neft qiymətlərinin kəskin yüksəlməməsi bazarların diplomatik həll ehtimalına inandığını göstərir. Stivens hesab edir ki, ABŞ və İran arasında uzunmüddətli qarşıdurmanın qarşısını almaq üçün danışıqlar kanalı açıq saxlanmalıdır.

İsveçrə ABŞ və İran arasında mümkün Memorandum imzalanması üçün ev sahibliyi təklif edib. Bu yalnız tərəflər razılaşarsa mümkün olacaq. İsveçrə Xarici İşlər Nazirliyi AFP agentliyinə açıqlama verib. Nazirlik bildirib ki, prosesə tam şəkildə cəlb olunublar. ABŞ və İranla yaxından əlaqə saxlanılır. İsveçrə Memorandumun imzalanmasını dəstəkləyir. Məqsəd atəşkəsi möhkəmləndirməkdir. Eyni zamanda münaqişənin de-eskalasiya olunmasına yardım edilir.

ABŞ-ın yüksək səviyyəli rəsmisi İranla razılaşmaya çox yaxın olduqlarını bildirib. Danışıqlar qrupu tərəfləri yaxşı vəziyyətə gətirib. Hələ yekun xəttə çatılmayıb, lakin proses sürətlə gedir. İran tərəfi sadəcə imza və ya danışıqlar üçün vəsait almayacaq. Razılaşmadakı öhdəlikləri yerinə yetirdikcə iqtisadi faydalar əldə edəcək. Nüvə materialının təhvil verilməsi və proqramın dağıdılması əlavə fayda təmin edəcək. ABŞ rəsmisi İran Ali Rəhbəri Müctəba Xameneinin danışıqlardan razı olduğunu qeyd edib. Razılaşma region üçün mühüm nəticələr doğura bilər.

İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai Memorandum üzrə son qərarın daxildə veriləcəyini açıqlayıb. Əlaqədar qurumlar razılaşmanın mətnini yekunlaşdırmaq üçün görüşlər aparırlar. Bəqai mümkün imzalanma vaxtı və yer haqqında şərh verə bilməyib. Son qərar hələ verilmir və daxildə gözlənilir. Memorandumun mətninə dair yayılan spekulyasiyalar təsdiqlənməyib. Diplomatik prosesin detalları ictimaiyyətlə müzakirə edilmir. Lakin xalq bu prosesdən xəbərsiz deyil. Proses region üçün mühüm diplomatik əhəmiyyət daşıyır.

İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi Memorandumun imzalanmasının heç vaxt bu qədər yaxın olmadığını açıqlayıb. Bu açıqlama Trampın İranı razılaşmanın şərtlərini yaydığı üçün tənqid etməsindən sonra verilib. Əraqçi medianın spekulyasiyadan çəkinməsini tövsiyə edib. Memorandumun yekunlaşdırılması prosesində diqqətli yanaşma vacibdir. İranın yanaşması məsuliyyətli və şəffafdır. Bütün detallar zamanı ictimaiyyətə açıqlanacaq. Bu razılaşma ABŞ-İran münasibətlərinə təsir göstərəcək. Hər iki tərəf danışıqların nəticəsini gözləyir.

Ağ Ev ABŞ və İran arasında əldə olunmuş memorandum of understanding (MoU) razılaşmasının mövcudluğunu təsdiqləyib, lakin sənədin hələ Prezident Donald Tramp tərəfindən imzalanmadığını açıqlayıb. Razılaşma 60 günlük atəşkəs, Hörmüz boğazının açılması, İranın nüvə silahı istehsal etməməsi və ABŞ sanksiyalarının mərhələli yumşaldılması kimi mühüm maddələri əhatə edir. Analitiklər hesab edirlər ki, bu sənəd təsdiqlənərsə, regionda gərginliyin azalması və diplomatik prosesin davamı üçün mühüm addım ola bilər.

ABŞ və İran nümayəndələrinin 60 günlük atəşkəsin uzadılması və sülh prosesinin davam etdirilməsi üçün çərçivə memorandumuna (MoU) ilkin razılıq əldə etdiyi bildirilir. Razılaşma nüvə proqramı ilə bağlı daha geniş danışıqları da əhatə edir, lakin sənədin qüvvəyə minməsi üçün ABŞ Prezidenti Donald Trampın yekun təsdiqi tələb olunur. Analitiklər hesab edirlər ki, bu inkişaf tərəflər arasında diplomatik kanalların hələ də açıq qaldığını göstərir.