#Körfəz regionu

Beynəlxalq Siyasət Araşdırmaları Mərkəzinin vitse-prezidenti Rəşid əl-Məhənədi ABŞ və İran arasında Hörmüz boğazı ilə bağlı danışıqların davam etdiyini bildirib. O, tərəflərin sərt açıqlamalarına baxmayaraq diplomatik həll imkanlarının qaldığını qeyd edib. Ekspert İranın Hörmüz boğazına nəzarəti təhlükəsizlik məsələsi və danışıqlarda təsir vasitəsi kimi gördüyünü deyib. Lakin onun sözlərinə görə, Tehranın bu təsir imkanları əvvəlki gücünü itirir. Gəmiçiliyin sərbəstliyinin məhdudlaşdırılması beynəlxalq səviyyədə qəbul edilmir. Ekspert regional mexanizm yaradılması ehtimalını mümkün variant kimi qiymətləndirib.

İranın Ali Milli Təhlükəsizlik Şurasının katibi Möhsün Rzayi Hörmüz boğazının ABŞ-nin davranışını dəyişməyənədək açılmayacağını bildirib. O, Vaşinqtonu regionda qeyri-sabitliyin əsas səbəbi olmaqda ittiham edib. Rzayi ABŞ-dən müharibəni dayandırmağı və İranın dondurulmuş vəsaitlərini azad etməyi tələb edib. İran rəsmisi İran-Oman arasında mümkün keçid razılaşmasının boğazın ümumi açılması məsələsindən ayrı olduğunu qeyd edib. O, Çinlə münasibətlərin strateji əhəmiyyət daşıdığını vurğulayıb. Tehran və Pekinin beynəlxalq platformalarda əməkdaşlığını yüksək qiymətləndirib. Hörmüz boğazının açılması ilə bağlı diplomatik müzakirələr davam edir.

Oman Sultanı Heysəm bin Tariq və Bəhreyn Kralı Həməd bin İsa Əl-Xəlifə regional və beynəlxalq məsələləri müzakirə edib. Telefon danışığında bölgədə təhlükəsizlik və sabitliyin gücləndirilməsi yolları diqqət mərkəzində olub. Liderlər Oman-Bəhreyn münasibətlərinin inkişafı barədə fikir mübadiləsi aparıblar. Tərəflər qarşılıqlı maraq doğuran məsələləri də müzakirə ediblər. Danışıq Körfəz regionunda gərginliyin davam etdiyi bir vaxtda baş tutub. İki ölkə regional sabitlik məsələlərində əməkdaşlığı davam etdirir.

UKMTO Oman körfəzində tanker və hərbi qüvvələrin iştirakı ilə insident barədə məlumat aldığını açıqlayıb. Qurum hadisənin təfərrüatlarını açıqlamayıb. Aidiyyəti orqanların vəziyyətdən xəbərdar olduğu və araşdırmaların davam etdiyi bildirilib. Oman körfəzi qlobal enerji daşımaları üçün strateji əhəmiyyət daşıyır. Bölgədə son dövrlərdə dəniz təhlükəsizliyi ilə bağlı narahatlıqlar artıb. Hadisənin səbəbi və iştirakçı tərəflər barədə rəsmi məlumat verilməyib. Araşdırmaların nəticələrinin gözlənildiyi qeyd olunub.

İtaliyanın müdafiə naziri Quido Krosetto Körfəz regionuna hərbi qüvvə göndərilməsi qərarını müdafiə edib. O bildirib ki, missiyanın hüquqi əsasları tam şəffaf şəkildə açıqlanıb. Mart ayından bəri Səudiyyə Ərəbistanı, Küveyt və Bəhreynə 400-ə yaxın italiyalı hərbçi göndərilib. Müxalifət hökuməti parlamentin razılığı olmadan hərəkət etməkdə ittiham edir. Hökumət isə Körfəz ölkələrinin hava hücumundan müdafiə və pilotsuz uçuş aparatlarına qarşı dəstək istədiyini bildirir. Missiya İranla bağlı regional gərginlik fonunda həyata keçirilir. İtaliya hökuməti qərarın qanunvericiliyə uyğun olduğunu vurğulayır.

Livanın Baş naziri Nəvvaf Salam İranın Bəhreynə qarşı hücumlarını pisləyib. O, Bəhreyn vəliəhdi ilə telefon danışığında Livanın bu ölkənin təhlükəsizliyini və suverenliyini dəstəklədiyini bildirib. Livan hökuməti dövlətlərin ərazi bütövlüyünə hörmət edilməsinin vacibliyini vurğulayıb. Açıqlama Körfəz regionunda artan gərginlik fonunda verilib. Bəhreyn son günlər hücumlara məruz qaldığını açıqlayıb. Region ölkələri təhlükəsizlik tədbirlərini gücləndirir.

BƏƏ İranın Bəhreyn, Küveyt və İordaniyaya qarşı hücumlarını pisləyib. Əbu-Dabi bu addımları region ölkələrinin suverenliyinə və təhlükəsizliyinə təhdid kimi qiymətləndirib. BƏƏ həmin ölkələrlə həmrəy olduğunu açıqlayıb. İran isə hücumların ABŞ hərbi obyektlərinə qarşı yönəldiyini bildirib. Gərginlik ABŞ və İran arasında qarşılıqlı zərbələr fonunda artır. Hörmüz boğazında da təhlükəsizlik narahatlıqları yaranıb. Körfəz ölkələri strateji obyektlərin qorunması üçün tədbirləri gücləndirir.

Küveyt İran tərəfindən enerji və su infrastrukturuna yeni hücumlar edildiyini açıqlayıb. Hücumların elektrik və duzsuzlaşdırma qurğularına ziyan vurduğu bildirilib. Küveytin məlumatına görə, bu, son dörd gün ərzində baş verən ardıcıl hücumların davamıdır. Bir neçə obyektdə yanğınlar qeydə alınıb və yanğınlar nəzarət altına alınıb. Hazırda dəymiş ziyanın qiymətləndirilməsi və bərpa işləri aparılır. Enerji və su infrastrukturu regionda artan qarşıdurmanın əsas hədəflərindən birinə çevrilib. Küveyt təhlükəsizlik tədbirlərini gücləndirib.

Qətər Husilər tərəfindən Səudiyyə Ərəbistanının cənubuna edilən hücumu pisləyib. Doha bu addımı Səudiyyə Ərəbistanının suverenliyinin pozulması və beynəlxalq hüquqa zidd hərəkət kimi qiymətləndirib. Qətər hücumun regional təhlükəsizlik və sabitliyə təhdid yaratdığını bildirib. Körfəz ölkələri regionda artan hərbi gərginlik fonunda narahatlıqlarını ifadə edirlər. Qətər bütün tərəfləri təmkinli olmağa çağırıb.

Küveyt ordusu ölkənin hava məkanında “düşmən hava hədəfləri” ilə mübarizə apardığını açıqlayıb. Ordunun məlumatında hədəflərin detalları barədə məlumat verilməyib. Küveyt regionda artan hərbi gərginlik fonunda hava müdafiə sistemlərini aktiv saxlayır. Son dövrdə Körfəz ölkələri raket və pilotsuz uçuş aparatı təhlükələrinə qarşı hazırlıq vəziyyətini artırıb. Hadisə ABŞ-İran qarşıdurmasının davam etdiyi bir vaxtda baş verib.

Tehran Universitetinin analitiki Məhəmməd Eslami İranın Hörmüz boğazındakı rolunun nəzərə alınmalı olduğunu bildirib. O, İranın bu su yolundan düşmənlərinin istifadə etməsinə icazə verməyəcəyini deyib. Analitikin sözlərinə görə, İran qonşu ölkələrdə yerləşən ABŞ hərbi bazalarından gələn təhdidlərə cavab verir. Eslami Hörmüz boğazının açıq qalmasını dəstəklədiklərini, lakin istifadə şərtlərinin müəyyən edilməsində İranın mövqeyinin vacib olduğunu bildirib. O, Tehran üçün bu su yolunun diplomatik və iqtisadi əhəmiyyət daşıdığını qeyd edib. İran və ABŞ arasında Hörmüz boğazı ilə bağlı gərginlik davam edir.

Avropa Aviasiya Təhlükəsizliyi Agentliyi aviaşirkətlərə Körfəz regionunda bir sıra hava məkanlarından istifadə etməmək barədə xəbərdarlıq edib. Tövsiyə Bəhreyn, Küveyt, Qətər, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri və Oman körfəzi yaxınlığındakı ərazilərə aiddir. Agentlik hərbi qarşıdurma riskinin mülki uçuşlar üçün təhlükə yaratdığını bildirib. Raketlər, pilotsuz uçuş aparatları və hava hücumundan müdafiə sistemlərinin istifadəsi əsas risklər arasında göstərilib. Daha əvvəl İran, İraq və Livanın hava məkanları ilə bağlı da oxşar xəbərdarlıqlar verilib. Bölgədəki gərginlik beynəlxalq aviasiya marşrutlarına təsir edir. Aviaşirkətlər təhlükəsizlik səbəbindən uçuş planlarını yenidən nəzərdən keçirirlər.