BMT-nin Qaçqınlar üzrə Ali Komissarlığı Livanda təxminən 860 min məcburi köçkünün öz yaşayış bölgələrinə qayıtdığını bildirib. Buna baxmayaraq, təxminən 360 min nəfər hələ də doğma yaşayış yerlərindən kənarda qalır. Onlardan azı 22 min nəfər kollektiv sığınacaqlarda yaşayır. Digər məcburi köçkünlər qohumlarının yanında və ya sıx məskunlaşmış kirayə mənzillərdə yerləşiblər. BMT Livanın cənubunda İsrailin yeni hava zərbələrinin növbəti köç dalğasına səbəb olduğunu bildirir. Ölkədə təhlükəsizlik vəziyyəti hələ də kövrək olaraq qiymətləndirilir. Livanın cənubunda və Bəqa vadisində hərbi fəaliyyət, hərəkət məhdudiyyətləri və partlamamış sursatlar əhali üçün təhlükə yaradır. BMT yüz minlərlə insanın humanitar yardıma ehtiyacının davam etdiyini vurğulayır.
#Məcburi köçkünlər
BMT bildirib ki, Livanda müharibə nəticəsində didərgin düşmüş 821 mindən çox insan evlərinə qayıtmağa başlayıb. Bununla belə, 360 mindən çox şəxs hələ də məcburi köçkün olaraq qalır və onların 26 minə yaxını dövlət sığınacaqlarında yaşayır. Məlumat Romada İsrail və Livan arasında ABŞ-nin vasitəçiliyi ilə keçirilən danışıqlar fonunda açıqlanıb. Livanın məlumatına görə, münaqişə nəticəsində 4 300-dən çox insan həlak olub.
BMT-nin İnsan Hüquqları üzrə Ali Komissarı Folker Türk Livanda humanitar vəziyyətlə bağlı narahatlığını ifadə edib. O bildirib ki, bir çox insan İsrail bombardmanları nəticəsində dəfələrlə məcburi köçkün olub. Türk insanların yorğunluq, ümidsizlik və gələcəklə bağlı narahatlıq hiss etdiyini deyib. O, görüşdüyü bir şəxsin kəndinə qayıda bilmədiyini və yaşayış məntəqəsinin dağıdıldığını gördüyünü qeyd edib. BMT rəsmisi atəşkəsin qorunmasının vacibliyini vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, insanlar normal həyatlarına qayıtmalı və sülh şəraitində yaşamalıdırlar. İsrail tərəfi açıqlamalara hələlik münasibət bildirməyib.
İsrail ordusu Livanın cənubundakı Qunin qəsəbəsində yaşayış evlərini bombalayıb. Məlumatı Livanın Milli Xəbər Agentliyi yayıb. Bildirilir ki, hücumlar mülki əhaliyə məxsus evləri hədəfə alıb. Yerli mənbələr bunun sakinlərin öz evlərinə qayıtmasının qarşısını almağa yönəlmiş addım olduğunu qeyd edirlər. İsrailin martın 2-də başladığı hərbi əməliyyatlardan sonra 1,6 milyondan çox insan evlərini tərk etmək məcburiyyətində qalıb. Son aylarda yüz minlərlə insan geri qayıtmağa çalışsa da, bölgədə təhlükəsizlik vəziyyəti buna imkan vermir. Hücumlar nəticəsində humanitar vəziyyət ağır olaraq qalır. Livanın cənubunda gərginlik davam edir.
Beynəlxalq Miqrasiya Təşkilatı Livanda məcburi köçkünlərin geri dönüşü ilə bağlı yeni rəqəmlər açıqlayıb. Təşkilatın məlumatına görə, 640 mindən çox insan evinə qayıdıb. Buna baxmayaraq, təxminən 500 min nəfər hələ də məcburi köçkün olaraq qalır. Livanın cənubundakı bir sıra yaşayış məntəqələrinə qayıdış mümkün deyil. Bunun əsas səbəbi həmin ərazilərdə genişmiqyaslı dağıntıların olmasıdır. Atəşkəsə baxmayaraq, İsrail qüvvələri təhlükəsizlik zonasındakı mövqelərini saxlayırlar. Humanitar vəziyyət bölgədə diqqət mərkəzində qalır.
Livanın cənubunda yerləşən Qana qəsəbəsi və ətraf yaşayış məntəqələrinə sakinlərin qayıdışı davam edir. Qana əhalisinin təxminən 90 faizi doğma evlərinə dönsə də, onları böyük dağıntılar qarşılayır. Yolların, evlərin və digər infrastrukturun əhəmiyyətli hissəsi yararsız vəziyyətdədir. Birləşmiş Millətlər Təşkilatının məlumatına görə, ölkədə məcburi köçkün düşmüş insanların təxminən 40 faizi geri qayıdıb. Buna baxmayaraq, bir çox yaşayış məntəqəsində normal həyat hələ bərpa olunmayıb. Sakinlər əsas xidmətlərin yenidən qurulmasını gözləyirlər. Bölgədə yenidənqurma işlərinə ehtiyacın böyük olduğu bildirilir.
Qəzza şəhərində yaşayan məcburi köçkün Mərəm Sərsavi bölgədə elan olunan atəşkəsin insanların həyatında ciddi dəyişiklik yaratmadığını bildirib. Onun sözlərinə görə, müharibədən sonra vəziyyət daha da ağırlaşıb. Sərsavi beynəlxalq diqqətin Qəzzadan uzaqlaşmasının sakinlər arasında narahatlığı artırdığını deyib. Qəzza Səhiyyə Nazirliyinin məlumatına əsasən, atəşkəs razılaşmasından sonra da bölgədə 1 053 nəfər həlak olub, 3 406 nəfər yaralanıb. O bildirib ki, əsas xidmətlərə çıxışın məhdud qalması insanların gələcəyə dair narahatlığını artırır. Buna baxmayaraq, təhsilini davam etdirdiyini və gələcəyə ümid etdiyini söyləyib. Bölgədə humanitar vəziyyət ağır olaraq qalır.
Qəzza zolağında davam edən hərbi əməliyyatlar insanların gündəlik həyatına və əsas hüquqlarına ağır təsir göstərir. Qəzza şəhərindəki Yərmuk düşərgəsində yüzlərlə ailə çətin şəraitdə yaşayır. Məcburi köçkünlər şəxsi həyatlarının qorunması imkanını demək olar ki, itiriblər. Müharibə zamanı sənədlərini itirən minlərlə insan şəxsiyyətini təsdiqləmək və müxtəlif xidmətlərdən istifadə etməkdə çətinlik çəkir. Hərbi əməliyyatlar qəbiristanlıqlara da ziyan vurub və dəfn üçün yerlərin sayı azalıb. Bu vəziyyət insanların həm yaşayışına, həm də ən əsas humanitar hüquqlarına mənfi təsir göstərir. Qəzzada humanitar böhran dərinləşməkdə davam edir.
Livanda münaqişə nəticəsində didərgin düşmüş 400 mindən çox insan evlərinə qayıdıb. Bu barədə ölkənin sosial məsələlər naziri Hənin Əs-Səyyid məlumat verib. Onun sözlərinə görə, müvəqqəti sığınacaqlarda qalan insanların sayı 37 mindən 13 min nəfərə qədər azalıb. Nazir bildirib ki, hökumət ölkənin yenidən qurulması üçün genişmiqyaslı proqram hazırlayır. Lakin həmin proqramın məzmunu barədə hələlik ətraflı məlumat açıqlanmayıb. Rəsmi qurumlar köçkünlərin geri dönüş prosesinin davam etdiyini bildirirlər. Livanda bərpa və yenidənqurma işlərinin yaxın dövrdə əsas prioritetlərdən biri olacağı gözlənilir.
Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyi Ümumdünya Qaçqınlar Günü münasibətilə bəyanat yayıb. Sənəddə dünyanın müxtəlif bölgələrində yaşayan qaçqın və məcburi köçkünlərlə həmrəylik ifadə olunub. XİN məcburi köçkünlük probleminin Azərbaycan üçün xüsusi əhəmiyyət daşıdığını vurğulayıb. Bildirilib ki, Ermənistanın işğalçılıq siyasəti nəticəsində bir milyondan çox azərbaycanlı doğma yurdlarından didərgin düşüb. Nazirlik işğaldan azad edilmiş ərazilərdə geniş bərpa işlərinin aparıldığını qeyd edib. "Böyük Qayıdış" proqramı çərçivəsində keçmiş məcburi köçkünlərin geri dönüşü davam edir. Azərbaycan qaçqınlarla bağlı beynəlxalq təşəbbüsləri dəstəklədiyini bəyan edib. Bəyanatda bütün məcburi köçkünlərin evlərinə qayıtmaq hüququna dəstək ifadə olunub.
Konqo Demokratik Respublikasında məcburi köçkünlərin yaşadığı düşərgədə may ayından bəri azı 30 nəfər ölüb. Ölənlərdən bəzilərində Ebola virusu təsdiqlənib. Hadisə ölkənin Ebola epidemiyasının mərkəzi sayılan Buniya şəhərindəki Kiqonze düşərgəsində qeydə alınıb. Düşərgə rəhbərliyi ölüm sayının görünməmiş həddə çatdığını bildirir. Bütün halların səbəbini müəyyənləşdirmək mümkün olmayıb. Xəstələr və onların yaxınları uzun müddət testdən keçməkdən imtina ediblər. Humanitar təşkilatlar vəziyyətin ciddi olduğunu vurğulayırlar. Virusun daha geniş yayılmasından ehtiyat edilir.
Qəzzanın cənubundakı əl-Məvasi bölgəsində məcburi köçkün ailələrin qaldığı çadıra hava zərbəsi endirilib. Məlumata görə, hadisə nəticəsində azı beş nəfər yaralanıb. Hücum Xan Yunis şəhərinin qərbində yerləşən ərazidə baş verib. Fələstin səhiyyə qurumları Qəzzada insan itkiləri ilə bağlı yeni statistika da açıqlayıblar. Bildirilir ki, 2023-cü il oktyabrın 7-dən bəri 73 min 18 nəfər həlak olub, 173 min 273 nəfər yaralanıb. Atəşkəs dövründə isə 1007 nəfərin öldüyü, 3165 nəfərin yaralandığı qeyd edilir. Bundan başqa, daha əvvəl çatmaq mümkün olmayan ərazilərdən yüzlərlə meyit çıxarılıb. Qəzzada humanitar vəziyyət ağır olaraq qalır.