ABŞ Maliyyə Nazirliyi İranın silah əldə etməsinə yardım göstərdiyi iddia olunan beynəlxalq şəbəkəyə qarşı yeni sanksiyalar tətbiq edib. Məhdudiyyətlər İran və Rusiya vətəndaşlarını, həmçinin İran, Rusiya və Nigeriyada yerləşən şirkət və qurumları əhatə edir. Vaşinqton həmin şəxslərin və qurumların İran İnqilab Keşikçiləri Korpusunun tədarük fəaliyyətindəki rolunu gizlətməyə çalışdığını bildirir. ABŞ tərəfinin iddiasına görə, bu məqsədlə hava nəqliyyatı, yükdaşıma, maliyyə və səfər təşkilatçılığı sahələrində fəaliyyət göstərən vasitəçilərdən istifadə olunub. Şəbəkənin material və şəxslərin müxtəlif ölkələr arasında daşınmasına yardım etdiyi qeyd olunur. Yeni qərar ABŞ-ın may və iyun aylarında tətbiq etdiyi oxşar sanksiyaların davamıdır. Həmin tədbirlər Çin və Honqkonqda yerləşən bəzi şəxsləri və şirkətləri də əhatə etmişdi. İran son sanksiyalarla bağlı hələlik rəsmi açıqlama verməyib.
#sanksiyalar
ABŞ Maliyyə Nazirliyi İrana qarşı yeni sanksiyalar tətbiq edib. Yeni məhdudiyyətlər terrorçuluqla mübarizə tədbirləri çərçivəsində həyata keçirilib. Sanksiyalar siyahısına Bəhruz Nəmazi daxil edilib. ABŞ onun İran İnqilab Keşikçiləri Korpusu ilə əlaqəli olduğunu iddia edir. Nəmazinin rəhbərlik etdiyi bildirilən Nika Cet şirkəti də sanksiyalara məruz qalıb. Bu addım Vaşinqtonun İrana qarşı iqtisadi təzyiq siyasətinin davamı kimi təqdim olunur. İran hələlik məsələ ilə bağlı rəsmi mövqe açıqlamayıb. Yeni sanksiyaların maliyyə və kommersiya fəaliyyətinə təsir göstərəcəyi gözlənilir.
Corctaun Universitetinin professoru Mehran Kəmrəva hesab edir ki, İran hökuməti həlak olan hərbçilər barədə məlumatları ictimai dəstəyi gücləndirmək məqsədilə açıqlayır. Onun sözlərinə görə, bu addım ölkədə milli həmrəyliyi qorumağa xidmət edir. Professor bildirib ki, İran yüksək inflyasiya, işsizlik və böyük iqtisadi itkilərlə üzləşir. O qeyd edib ki, Tehran ABŞ ilə birbaşa hərbi rəqabətin mümkün olmadığını nəzərə alaraq qarşıdurmanı iqtisadi müstəviyə keçirməyə çalışır. Dəniz daşımalarına qarşı hücumlar da bu strategiyanın tərkib hissəsi kimi qiymətləndirilir. Kəmrəva hesab edir ki, ABŞ da iqtisadi təzyiq vasitələrindən daha geniş istifadə edə bilər. Onun fikrincə, iqtisadi çətinliklər cəmiyyət daxilində narazılığı artıran əsas amillərdən biridir. Ekspert bu qiymətləndirmələri şəxsi təhlili kimi təqdim edib.
İran xarici işlər nazirinin müavini Qəribabadi ABŞ-ı Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinin üzvlərinə təzyiq göstərməkdə ittiham edib. O bildirib ki, Vaşinqton sanksiyalar və siyasi vasitələrdən istifadə edərək ölkələrin məhkəmə ilə əməkdaşlığını məhdudlaşdırmağa çalışır. İran rəsmisi bunun ABŞ və İsrailin İrana qarşı hücumlarının araşdırılmasının qarşısını almaq məqsədi daşıdığını deyib. ABŞ isə BCM-yə qarşı tədbirlər görəcəyini açıqlayıb. Məhkəmənin bir sıra rəsmiləri artıq ABŞ sanksiyalarına məruz qalıb. Hadisə beynəlxalq hüquq və məhkəmənin səlahiyyətləri ilə bağlı mübahisələri yenidən gündəmə gətirib.
Donald Tramp ABŞ-ın İranın hərbi imkanlarının böyük hissəsini məhv etdiyini iddia edib. ABŞ Prezidenti bu barədə Ağ Evdə keçirdiyi brifinqdə danışıb. O, İran və Hizbullahın Rusiyaya qarşı sanksiyalar qanun layihəsinə əlavə edilə biləcəyini bildirib. Tramp yeni məhdudlaşdırıcı tədbirlərin mümkünlüyünə diqqət çəkib. ABŞ-İran qarşıdurması fonunda hərbi və iqtisadi təzyiq siyasəti davam edir. Regionda gərginliyin diplomatik və təhlükəsizlik nəticələri izlənilir.
Britaniyanın Baş naziri Kir Starmer SEPAH-ın terror təşkilatı kimi tanınması prosesini sürətləndirməyə çalışır. Bu məsələ ilə bağlı əvvəlki hökumətlər də təşəbbüslər irəli sürüb, lakin hüquqi maneələr səbəbindən qərar qəbul edilməyib. Əsas çətinlik SEPAH-ın İran dövlətinin rəsmi strukturlarından biri olması ilə bağlıdır. Starmer aprel ayında bununla bağlı qanun layihəsini parlamentə təqdim edib. Britaniya hökuməti yeni qərarın İranın ölkə daxilində fəaliyyətinin artması ilə bağlı olduğunu bildirir. Rəsmi şəxslər yəhudi və İsraillə əlaqəli obyektlərə qarşı hücumları nümunə göstərirlər. SEPAH-la bağlı qərarın Britaniyanın Tehran siyasətinə təsir göstərə biləcəyi qeyd olunur.
Böyük Britaniya İranın İslam İnqilab Keşikçiləri Korpusunu milli təhlükəsizlik üçün təhdid kimi tanımağa hazırlaşır. Yeni qərara əsasən, təşkilatla əlaqəli şəxslər ağır cəzalara məruz qala bilərlər. London İranla əlaqəli daha bir qrupun da siyahıya daxil ediləcəyini açıqlayıb. Hökumət həmin qrupun yəhudi və İsrail icmalarına qarşı hücumlarla əlaqəli olduğunu bildirib. Yeni qanun xarici dövlətlərin dəstəklədiyi təhlükələrə qarşı mübarizəni gücləndirmək məqsədi daşıyır. Siyahıya alınmış təşkilatlara dəstək vermək və onlardan fayda əldə etmək cinayət sayılacaq. Qərar Böyük Britaniyanın milli təhlükəsizlik siyasətində yeni addım kimi qiymətləndirilir.
ABŞ senatorları Donald Tramp administrasiyası ilə Rusiyaya qarşı yeni sanksiyalar qanun layihəsinin irəlilədilməsi barədə razılıq əldə etdiklərini açıqlayıblar. Sənəd Rusiyanın enerji ixracından gəlir əldə edən ölkələrə qarşı əlavə məhdudiyyətlər tətbiq etməyi nəzərdə tutur. Senatorlar bildiriblər ki, məqsəd Moskvanın hərbi imkanlarına iqtisadi təzyiq göstərməkdir. Qanun layihəsi Rusiya ilə bağlı siyasətdə Konqres və Ağ Ev arasında koordinasiyanın gücləndirilməsi kimi qiymətləndirilir. Sənədin yaxın zamanda təqdim ediləcəyi gözlənilir.
Çin BMT Təhlükəsizlik Şurasında ABŞ və İranı hərbi qarşıdurmaya son qoymağa və əldə olunan razılaşmaya əməl etməyə çağırıb. Çinin BMT-dəki nümayəndə müavini Sun Ley bildirib ki, tərəflər arasında atəşkəsin qorunması vacibdir. O qeyd edib ki, ABŞ və İran memorandum çərçivəsində bir-birinin suverenliyinə və ərazi bütövlüyünə hörmət etməyi öhdələrinə götürüblər. Çin diplomatı İranın nüvə silahı hazırlamamaq öhdəliyini davam etdirməli olduğunu, lakin dinc nüvə enerjisindən istifadə hüququnun tanınmalı olduğunu vurğulayıb. Pekin həmçinin İran əleyhinə sanksiyaların ləğvinə çağırıb. Çin ABŞ-İran böhranının diplomatik yolla həlli üçün konstruktiv rol oynamağa hazır olduğunu bildirib.
Böyük Britaniyanın Labour Partiyasının aparıcı siyasətçilərindən Endi Börnham partiyanın İsrail-Qəzza münaqişəsinin başlanğıcında mövqeyinin kifayət qədər güclü olmadığını etiraf edib. O, atəşkəs çağırışında gecikdiklərini bildirib və gələcək hökumət dövründə zorakılıqlara görə məsul şəxslərə qarşı əlavə sanksiyaların, eləcə də qanunsuz İsrail yaşayış məntəqələrindən gələn məhsullara məhdudiyyətlərin nəzərdən keçiriləcəyini açıqlayıb.
İranın mümkün ABŞ dəniz blokadası öncəsi bir gecə ərzində 10 milyon barreldən çox xam neft və yanacaq daşıdığı bildirilir. Məlumata görə, bu addım ABŞ-nin İran neftinə tətbiq edilən müvəqqəti sanksiya güzəştini ləğv etməsindən sonra atılıb. TankerTrackers.com yanacaq daşınmasının sürətləndirildiyini açıqlayıb. ABŞ qərarını İranın Hörmüz boğazında kommersiya gəmilərinə qarşı hücumları ilə əlaqələndirib. Vaşinqton son günlər İranın hərbi obyektlərinə zərbələr endirib. Enerji daşımaları ilə bağlı vəziyyət qlobal bazarlarda diqqətlə izlənilir.
ABŞ Prezidenti Donald Tramp Suriyanın terrorçuluğa dəstək verən dövlətlər siyahısından çıxarıla biləcəyini bildirib. O, bu açıqlamanı Suriya Prezidenti Əhməd əl-Şaraa ilə görüş zamanı səsləndirib. Vaşinqton daha əvvəl də Suriyanın bu statusuna yenidən baxıldığını açıqlamışdı. Mövcud status ABŞ tərəfindən maliyyə yardımı, müdafiə sahəsində ixrac və maliyyə əməliyyatlarına müxtəlif məhdudiyyətlər tətbiq edilməsini nəzərdə tutur. Donald Tramp ötən ay Suriyaya qarşı sanksiyalar proqramını dayandıran sərəncam da imzalayıb. Bu addım Suriyanın beynəlxalq maliyyə sisteminə inteqrasiyasını sürətləndirməyə hesablanıb. Eyni zamanda, qərarın ölkənin müharibədən sonrakı bərpa prosesinə dəstək verəcəyi bildirilir.