Həməd bin Xəlifə Universitetinin ictimai siyasət üzrə professoru Sultan Bərakətin fikrincə, İran ABŞ-la danışıqlarda getdikcə daha inamlı mövqe nümayiş etdirir. Ekspert hesab edir ki, zaman artıq Vaşinqtonun deyil, Tehranın xeyrinə işləyir. Onun sözlərinə görə, danışıqlarda maliyyə məsələləri, xüsusilə İranın xaricdə dondurulmuş aktivləri hələ də gündəmdədir. Bununla belə, Bərakət qeyd edir ki, İran hazırda bu vəsaitlərə dərhal çıxışı həyati məsələ kimi görmür və Vaşinqtonun əvvəlki sərt tələblərindən tədricən geri çəkildiyini düşünür.

Doha Ali Təhsil İnstitutunun tədqiqatçısı Mühənnəd Səllum hesab edir ki, Vaşinqton və Tehran arasında aparılan danışıqlarda ən mürəkkəb məsələlərdən biri ABŞ-da saxlanılan milyardlarla dollarlıq İran aktivləridir. Ekspertin fikrincə, İran yüksək səviyyədə zənginləşdirilmiş uran ehtiyatları ilə bağlı güzəştlərə gedəcəyi təqdirdə, bunun qarşılığında konkret iqtisadi fayda əldə etmək istəyir. Səllum qeyd edir ki, ABŞ Prezidenti Donald Tramp hərbi qarşıdurmadan daha çox təzyiq yolu ilə razılaşmaya nail olmağa üstünlük verir. Bununla yanaşı, ekspert Tehranın ABŞ administrasiyasına tam etibar etməməsinin müəyyən tarixi səbəblərinin olduğunu da vurğulayıb.

İran hökuməti ABŞ ilə aparılan danışıqlarda müəyyən irəliləyişlərin əldə olunmasına baxmayaraq, yekun razılaşma üçün əsas maneənin sanksiyalar məsələsi olaraq qaldığını açıqlayıb. Tehran tərəfi hələlik hər hansı saziş üçün konkret vaxt çərçivəsinin müəyyən edilmədiyini və tələsik qərar qəbul etmək niyyətində olmadığını vurğulayıb. İran rəsmilərinin sözlərinə görə, ölkənin milli maraqlarını və hüquqlarını təmin etməyən heç bir razılaşma qəbul olunmayacaq. Eyni zamanda bildirilib ki, etimad quruculuğu istiqamətində ilkin addımlar atılmadan nüvə proqramı ilə bağlı daha geniş müzakirələrə keçid mümkün deyil.

Avropa İttifaqı HƏMAS və Fələstin İslami Cihadına qarşı sanksiyaların əhatə dairəsini genişləndirərək HƏMAS-ın siyasi bürosunun 10 üzvünü də sanksiya siyahısına daxil edib. Aİ həmin şəxsləri zorakı fəaliyyətləri təşviq etməkdə və dəstəkləməkdə ittiham edir. Yeni məhdudiyyətlər onların Avropa ərazisindəki aktivlərinə və maliyyə fəaliyyətlərinə təsir göstərəcək. Qərar Brüsselin bir gün əvvəl bəzi israilli məskunlaşanlara qarşı sanksiyalar tətbiq etməsindən sonra qəbul olunub və Yaxın Şərqdə artan gərginlik fonunda diqqət çəkən diplomatik addım hesab edilir.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranla bağlı aparılan danışıqların taleyini müəyyən edə biləcək mühüm qərar ərəfəsindədir. Tramp Ağ Evin Situasiya Otağında komandasının üzvləri ilə görüş keçirərək İran məsələsində necə irəlilənəcəyinə dair son qərarı verəcəyini açıqlayıb. Müzakirələrin əsas mövzuları arasında müvəqqəti atəşkəsin uzadılması, Hörmüz boğazında vəziyyət, İranın yüksək zənginləşdirilmiş uran ehtiyatları və sanksiyalar rejimi yer alır. Analitiklər hesab edirlər ki, Vaşinqtonun qarşıdakı qərarı ya diplomatik razılaşmanın təsdiqlənməsi, ya da tərəflər arasında gərginliyin yeni mərhələyə keçməsi ilə nəticələnə bilər.

ABŞ Xəzinədarlıq naziri Skott Bessent bildirib ki, Hörmüz boğazı tam açılmadan və İran yüksək zənginləşdirilmiş uranı təhvil verməyə razılaşmadan Vaşinqton sanksiyaların yumşaldılmasını müzakirə etməyəcək. Ekspertlər hesab edirlər ki, ABŞ bu mövqe ilə həm enerji təhlükəsizliyi, həm də İranın nüvə proqramı məsələsində təzyiq imkanlarını qorumağa çalışır.

ABŞ Xəzinədarlıq naziri Skott Bessent Vaşinqton və Tehran arasında danışıqların davam etdiyini, lakin prosesin hələ yekun mərhələyə çatmadığını bildirib. O qeyd edib ki, tərəflər “qarşılıqlı addımlar” formasında danışıqları davam etdirirlər və Prezident Donald Tramp “pis bir razılaşmanı qəbul etməyəcək”. Analitiklər hesab edirlər ki, ABŞ həm diplomatik kanalları açıq saxlayır, həm də iqtisadi təzyiqlərlə İran üzərində təsirini artırmağa çalışır.

Ağ Ev ABŞ və İran arasında əldə olunmuş memorandum of understanding (MoU) razılaşmasının mövcudluğunu təsdiqləyib, lakin sənədin hələ Prezident Donald Tramp tərəfindən imzalanmadığını açıqlayıb. Razılaşma 60 günlük atəşkəs, Hörmüz boğazının açılması, İranın nüvə silahı istehsal etməməsi və ABŞ sanksiyalarının mərhələli yumşaldılması kimi mühüm maddələri əhatə edir. Analitiklər hesab edirlər ki, bu sənəd təsdiqlənərsə, regionda gərginliyin azalması və diplomatik prosesin davamı üçün mühüm addım ola bilər.

Avropa İttifaqı Qərb sahilində fələstinlilərə qarşı ciddi insan hüquqları pozuntularında iştirak etdiyi bildirilən israilli məskunlaşmaçı təşkilatlara və şəxslərə qarşı sanksiyalar tətbiq edib. Sanksiya siyahısına “Nachala” hərəkatı, Regavim QHT-si və digər təşkilatlar daxil edilib. Aİ həmin qurumları fələstinlilərin zorla köçürülməsi, yaşayış məntəqələrinin genişləndirilməsi və bölgədə gərginliyin artırılmasında ittiham edir. Analitiklər hesab edirlər ki, qərar Qərb sahilində artan zorakılıq və insan hüquqları narahatlıqları fonunda Avropanın İsrailə təzyiqini artırmaq məqsədi daşıyır.

ABŞ Maliyyə naziri Skott Bessent Hörmüz boğazında mümkün “rüsum sistemi”nin yaradılmasına qarşı sərt xəbərdarlıq edərək Vaşinqtonun belə addımlara dözməyəcəyini bildirib. ABŞ administrasiyası bu prosesdə iştirak edən tərəflərə qarşı “aqressiv sanksiyalar” tətbiq etməyə hazır olduğunu açıqlayıb. Ekspertlər hesab edirlər ki, Hörmüz boğazı ətrafında yaranan gərginlik qlobal enerji bazarları və beynəlxalq ticarət üçün ciddi risklər yarada bilər.

ABŞ Maliyyə Nazirliyi İranın “Fars Körfəzi Boğazı İdarəsi” adlı qurumuna qarşı sanksiyalar tətbiq etdiyini və İran aviaşirkətlərinin beynəlxalq fəaliyyət imkanlarını məhdudlaşdıracağını açıqlayıb. Vaşinqton həm hava limanlarına eniş və yanacaq doldurma imkanlarını, həm də beynəlxalq bilet satışını hədəf almağa hazırlaşır. Ekspertlər bu addımı ABŞ–İran qarşıdurmasının iqtisadi və nəqliyyat sahələrinə daha dərindən yayılmasının göstəricisi kimi qiymətləndirirlər.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp Hörmüz boğazı ilə bağlı yeni açıqlamasında Vaşinqtonun bu strateji dəniz keçidinə yanaşmasını izah edib. Tramp bildirib ki, ABŞ bölgədəki vəziyyəti izləməyə davam edəcək, lakin boğazın hər hansı bir tərəfin tam nəzarəti altına keçməsini qəbul etməyəcək. Açıqlama ABŞ–İran danışıqlarının davam etdiyi və Hörmüz boğazının gələcək statusu ilə bağlı müxtəlif iddiaların gündəmdə olduğu bir vaxta təsadüf edir. Analitiklər hesab edirlər ki, Hörmüz boğazı məsələsi hazırda ABŞ–İran danışıqlarında enerji təhlükəsizliyi, beynəlxalq ticarət marşrutları və regional sabitlik baxımından əsas mövzulardan biri olaraq qalır.