Şəxsi avtomobilinizə heç vaxt dizel yanacağı doldurmamış olsanız belə, bu yanacaq növünün qiymət dinamikası hər bir istehlakçının gündəlik həyatına birbaşa təsir göstərir. Qlobal logistika, yükdaşıma və kənd təsərrüfatı infrastrukturu məhz dizel yanacağından asılıdır. Hazırda ABŞ üzrə dizelin orta satış qiyməti qallon üçün 5.62 dollar kimi olduqca yüksək həddə çatıb. Mövcud qiymətlər hələlik bütün dövrlərin mütləq rekordunu yeniləməsə də, yaxın günlərdə tarixi pik nöqtənin keçiləcəyini göstərən ciddi siqnallar müşahidə olunur.

Qlobal bazarda neftin ucuzlaşması ABŞ-da yanacaq qiymətlərinə hələlik təsir göstərməyib. Ekspertlər bildirirlər ki, beynəlxalq qiymət dəyişikliklərinin pərakəndə satış qiymətlərinə əks olunması adətən bir həftə və ya daha uzun çəkir. Yüksək aviabilet qiymətlərinə görə yay tətilinə avtomobillə gedən amerikalılar bahalı yanacaqla üzləşirlər. Donald Tramp isə yanacaq qiymətlərinin enməsinin inflyasiyanı azaltmaq və seçkilər öncəsi iqtisadi vəziyyəti yaxşılaşdırmaq baxımından mühüm əhəmiyyət daşıdığını hesab edir.

Donald Tramp ABŞ neft şirkətlərini yanacaq qiymətlərini aşağı salmağa çağırıb. O, Chevron şirkətinin rəhbərini administrasiyasının neft sənayesinə dəstəyini lazımi şəkildə qiymətləndirməməkdə ittiham edib. Tramp bildirib ki, pərakəndə yanacaq qiymətləri dərhal endirilməlidir. Onun açıqlaması qlobal neft qiymətlərinin enməsi fonunda verilib. Qiymətlərin azalmasına Trampın İrana qarşı yeni hücumu təxirə salması təsir göstərib. İran isə Vaşinqtonla hazırda heç bir danışığın aparılmadığını bəyan edib.

İranın raket və mərmi hücumları Hörmüz boğazında gəmi hərəkətinə ciddi təsir edib. Ötən gün boğazdan yalnız altı gəmi keçib ki, bu da son beş həftənin ən aşağı göstəricisidir. Gəmilər təhlükəsizlik səbəbindən bu marşrutdan istifadə etməyə ehtiyatla yanaşırlar. Hörmüz boğazı qlobal enerji daşımaları üçün strateji əhəmiyyət daşıyır. Dünya yanacaq ehtiyatlarının təxminən 20 faizi bu su yolundan keçir. Gəmi hərəkətinin azalması enerji bazarında qiymət artımına səbəb olub. Beynəlxalq bazarlar bölgədəki vəziyyəti diqqətlə izləyir.

İran müharibəsi dünya neft bazarında qiymətlərin artmasına səbəb olub. Münaqişə fevral ayından bəri davam edir. Benzin və yanacaq qiymətləri bir çox ölkələrdə yüksəlib. Təchizat şoku Hörmüz boğazı üzərindən neft nəqlini çətinləşdirib. Bu boğaz dünya neft ticarətində əsas marşrutdur. Qiymət artımı qlobal inflyasiyanı artırır. İstehlakçılar benzinə daha çox pul ödəyirlər. Analitiklər qiymətlərin daha da yüksələ biləcəyini bildirirlər.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp bildirib ki, ABŞ əməliyyatları nəticəsində İran neftindən milyonlarla barel çıxarılıb. Trampın sözlərinə görə, bu neftin çıxarılması neftin qiymətini barel üzrə 85–90 dollar səviyyəsində saxlayır, əks halda qiymət 250 dollar olardı. ABŞ-da yanacaq qiymətlərinin yüksəlməsi Prezident Trampın siyasətinə siyasi təzyiq yaradır. O əlavə edib ki, müharibə bitən kimi yanacaq qiymətləri azaldılacaq, bazarın stabilliyi bərpa olunacaq.

Yeni iqtisadi təhlilə əsasən, ABŞ və İsrailin İranla bağlı hərbi qarşıdurmasının yaratdığı enerji böhranı və bazar qeyri-müəyyənliyi son üç ay ərzində amerikalı istehlakçılara milyardlarla dollar əlavə xərc yükləyib. Hesabatda qeyd olunur ki, yanacaq qiymətlərinin və aviabiletlərin bahalaşması nəticəsində orta hesabla hər bir ABŞ ailəsinin xərcləri yüzlərlə dollar artıb. İqtisadçılar xəbərdarlıq edirlər ki, münaqişə uzandıqca istehlakçıların alıcılıq qabiliyyəti zəifləyə və ölkə iqtisadiyyatında əlavə ləngimə yarana bilər. Təhlil həmçinin göstərir ki, enerji qiymətləri hazırkı səviyyədə qalarsa, bir il ərzində ailələrin əlavə maliyyə yükü daha da böyüyəcək.

ABŞ-də İran münaqişəsi fonunda artan yanacaq qiymətləri və ictimai narazılıq siyasi gündəmin əsas mövzularından birinə çevrilib. Sorğular müharibəyə dəstəyin məhdud səviyyədə qaldığını göstərir.

ABŞ-də istehlak inflyasiyası apreldə illik ifadədə 3,8 faizə yüksəlib. Rəsmi məlumatlara görə, enerji və yanacaq qiymətlərindəki artım, eləcə də İranla bağlı geosiyasi gərginlik inflyasiya təzyiqlərinin güclənməsinə təsir göstərib.

ABŞ müdafiə naziri Pit Heqset İranla bağlı hərbi əməliyyatlar və rekord müdafiə büdcəsi fonunda Konqresdə qanunvericilərin suallarını cavablandıracaq. Dinləmələrdə münaqişənin uzanması, enerji bazarına təsiri və ABŞ ordusunun ehtiyat imkanları əsas müzakirə mövzuları olacaq.

ABŞ-da dizel qiymətlərinin sürətlə artması müharibənin iqtisadi təsirləri ilə bağlı narahatlıqları daha da gücləndirib. Ekspertlər nəqliyyat xərclərinin yüksəlməsi səbəbindən ərzaq və gündəlik məhsulların qiymətlərində də artım müşahidə olunduğunu bildirirlər. Donald Tramp vəziyyətin müharibə başa çatdıqdan sonra normallaşacağını desə də, bununla bağlı konkret vaxt açıqlamayıb. Hörmüz boğazında yaranan gərginlik isə qlobal enerji bazarına təzyiq göstərməkdə davam edir.

Qeyd olunub ki, Çin aprel ayında İranla müharibə və Hörmüz boğazının bağlanması səbəbindən qlobal neft qiymətlərində yaranan artımın təsirini azaltmaq üçün yanacaq qiymətlərini aşağı salmışdı. Hazırkı qərar isə qiymət limitlərinin yenidən artırılması mərhələsinə keçidi göstərir