#sosial media

Avropa İttifaqı X platformasının şəffaflığın artırılması ilə bağlı fəaliyyət planını təsdiqləyib. Avropa Komissiyası bildirir ki, plan platformanın məlumatlarının daha açıq olmasına və tədqiqatçıların məlumatlara çıxış imkanlarının genişlənməsinə xidmət edəcək. Yeni tədbirlər X platformasının yaratdığı sistemli risklərin və onun cəmiyyətə təsirinin daha effektiv qiymətləndirilməsinə şərait yaradacaq. Platforma fəaliyyət planının müstəqil auditdən keçiriləcəyini də öhdəsinə götürüb. Xatırladılır ki, Avropa Komissiyası ötən il X platformasını 120 milyon avro məbləğində cərimələmişdi. Eyni zamanda, Avropa ölkələri sosial media platformalarına nəzarəti gücləndirməyə davam edir. Bir sıra dövlətlər yeniyetmələrin sosial mediadan istifadəsini məhdudlaşdıran qanunvericilik təşəbbüsləri üzərində işləyirlər. Avropa İttifaqı rəqəmsal platformalarda şəffaflıq və təhlükəsizliyi əsas prioritetlərdən biri hesab edir.

Alimlər sosial mediadan həddən artıq istifadə ilə bağlı narahatlıqlarını və ekran vaxtının keyfiyyəti ilə kəmiyyətinin vacibliyini vurğulayırlar. VOA xəbər verir ki, 2024-cü il üçün İlin Sözü seçilən “beyin çürüməsi” termini, mənasız və aşağı keyfiyyətli məzmunun həddindən artıq istehlakı nəticəsində insanın zehni və intellektual vəziyyətinin pozulmasını ifadə edir. Sosial mediada sonsuz “zibil” məzmun istehlakı bu anlayışın populyarlığını artırıb.

İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi Memorandumun imzalanmasının heç vaxt bu qədər yaxın olmadığını açıqlayıb. Bu açıqlama Trampın İranı razılaşmanın şərtlərini yaydığı üçün tənqid etməsindən sonra verilib. Əraqçi medianın spekulyasiyadan çəkinməsini tövsiyə edib. Memorandumun yekunlaşdırılması prosesində diqqətli yanaşma vacibdir. İranın yanaşması məsuliyyətli və şəffafdır. Bütün detallar zamanı ictimaiyyətə açıqlanacaq. Bu razılaşma ABŞ-İran münasibətlərinə təsir göstərəcək. Hər iki tərəf danışıqların nəticəsini gözləyir.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İrana sərt etirazını bildirib. Etirazın səbəbi İran mediasının sülh razılaşmasının detallarını yaymasıdır. Tramp yayılan məlumatların yazılı razılaşma ilə heç bir əlaqəsi olmadığını vurğulayıb. O, İranın zəif və acınacaqlı bəyanatını tənqid edib. Tramp onların dürüst olmadığını bildirib. Onlarla dürüst razılaşma mümkün deyil. Prezident həmçinin tez hərəkət etmələrini tələb edib. Bu etiraz ABŞ-İran danışıqlarına diqqət çəkir. Siyasət və etimad məsələləri Tramp üçün əsasdır.

Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan sosial şəbəkə hesabında etdiyi paylaşımda CHP rəhbərliyini kəskin tənqid edib. Ərdoğan bildirib ki, CHP sədri həqiqətən millətə və qadınlara fayda vermək istəyirsə, nazirlik adları ilə uğraşmağı dayandırıb partiyasını "xərçəng hüceyrəsi kimi saran" korrupsiya, rüşvət və taciz skandalları ilə məşğul olmalıdır. Prezident qeyd edib ki, əgər CHP sədri yeni bir struktur qurmaq istəyirsə, təcili olaraq partiya daxilində "korrupsiyadan təmizlənmə şöbəsi" yaratmalıdır.

İndoneziyada 16 yaşından kiçik uşaqların sosial media platformalarından istifadəsinə qadağa qoyan qanun qüvvəyə minib. Bu addımla Cakarta rəhbərliyi Cənub-Şərqi Asiyada belə bir tətbiqi başladan ilk ölkə olub. Mərhələli şəkildə tətbiq olunacaq bu qadağa çərçivəsində YouTube, TikTok, Facebook, Instagram, Threads, X, Bigo Live və Roblox kimi məşhur platformalara 16 yaşdan aşağı istifadəçilərin girişi məhdudlaşdırılacaq. Rabitə və Rəqəmsal İşlər Naziri Meutya Hafid ölkədə fəaliyyət göstərən bütün rəqəmsal platformalara xidmətlərini dərhal yeni qanunvericiliyə uyğunlaşdırmaq barədə tapşırıq verib.

Yunanıstan hökuməti 15 yaşınadək uşaqların sosial media platformalarından istifadəsinin qadağan edilməsi ilə bağlı hazırlıqları yekunlaşdırmaq üzrədir. Rəsmi Afina rəqəmsal mühitdə uşaqların təhlükəsizliyini təmin etmək məqsədilə yeni məhdudiyyətlər üzərində işləyir. Yunanıstanın Rəqəmsal İdarəetmə Nazirliyi tərəfindən hazırlanan layihədə yaşın müəyyən edilməsi üçün mühüm infrastrukturdan istifadə olunacaq. Qeyd olunur ki, 2025-ci ilin noyabr ayından etibarən tətbiq edilən "Kids Wallet" proqramı uşaqların yaşını dəqiq təsdiqləmək üçün lazımi bazanı təmin edir. Bu sistem vasitəsilə platformalara daxil olan istifadəçilərin yaş həddinə uyğun olub-olmadığı yoxlanılacaq.

Avstraliyada 16 yaşdan kiçik uşaqların sosial mediaya girişini qadağan edən yeni qaydanın qüvvəyə minməsinə günlər qalmış, ABŞ-ın texnologiya şirkəti Meta, Facebook və İnstagramda təxminən yarım milyon hesabı bağlamağa başlayıb. 10 dekabrda tətbiq olunacaq qadağaya əsasən, Meta noyabr ayında etdiyi açıqlamadan sonra, bu gündən etibarən 16 yaşdan kiçik olduğunu müəyyən etdiyi istifadəçilərin hesablarını deaktiv etməyə başlayıb.

Ümummilli araşdırmalara görə, orta və lisey şagirdlərinin 37%-i sosial medianın gündəlik həyatlarına təsir etdiyini, 22%-i isə hesablarına daxil ola bilməyəndə narahatlıq keçirdiklərini bildirib. Xalq Gücü Partiyasından millət vəkili Ço Jung-hun, “Uşaqlarımız sosial şəbəkələrə aludədir, səhərə qədər İnstaqramda qalırlar,” deyərək qanunu müdafiə edib. Qanun təhsil məqsədləri və ya əlilliyi olan tələbələr üçün cihaz istifadəsinə icazə verir, lakin bəzi gənclər təşkilatları bunun insan hüquqlarını poza biləcəyini iddia edir. Pew Araşdırma Mərkəzinə görə, 99% internet və 98% smartfon sahibliyi ilə Cənubi Koreya dünyanın ən rəqəmsal cəmiyyətlərindən biridir. X platformasında yayılan fikirlər, qadağanın dərs konsentrasiyasını artıracağını, lakin şəxsi azadlıqlara təsir edə biləcəyini göstərir.

Bu barədə nazir Yerlikaya sosial media hesabında paylaşım edib. O, paylaşımında Türk millətinin tarixi zəfərlərini xatırladaraq, “May 19 Mayı, apreldə 23 Apreli, oktyabrlar 29 Oktyabrı, avqustlar isə 30 Avqustu xatırladır,” – deyib. O, 1071-ci ildə Sultan Alp Arslanın Malazgirt Zəfəri ilə Anadolu qapılarını açdığını, 851 il sonra isə 26 Avqust 1922-də Qazi Mustafa Kamal Atatürk’ün “Allah Türk millətini qoruyacaq” sözləri ilə başlayan Böyük Taarruzun 30 Avqustda zəfərlə nəticələndiyini qeyd edib.