ABŞ kəşfiyyat analitikləri ABŞ-İran qarşıdurmasında dalan yarandığını bildirirlər. Onların fikrincə, tərəflər hazırda sülh və müharibə arasında qeyri-müəyyən vəziyyətdədir. İranın rəhbərlik və hərbi itkilərə baxmayaraq müqavimət imkanlarını saxladığı qeyd olunur. Tramp administrasiyasının hərbi təzyiq strategiyasının gözlənilən nəticəni vermədiyi iddia edilir. Ekspertlər ABŞ üçün məhdud seçimlərin qaldığını bildirirlər. Qarşıdurmada yeni gərginliklərin baş verməsi ehtimalı yüksək qiymətləndirilir.
#müharibə
İran rəsmisi ABŞ tərəfindən Şiraz şəhərinə hava zərbəsi endirildiyini açıqlayıb. Hücumun Fars vilayətində baş verdiyi bildirilib. İran tərəfi zərbə nəticəsində itki olmadığını açıqlayıb. Rəsmi məlumata görə, vəziyyət nəzarət altındadır. ABŞ tərəfi hadisə ilə bağlı açıqlama verməyib. Şiraz İranın mühüm şəhərlərindən biridir. ABŞ və İran arasında qarşılıqlı hərbi əməliyyatlar davam edir.
ABŞ ordusunun İordaniyada İran hücumları nəticəsində yaralanan onlarla hərbçi barədə məlumatı gizli saxladığı iddia edilir. “The New York Times” anonim ABŞ rəsmilərinə istinadən bir neçə helikopterin də zərər gördüyünü yazıb. Hücumların ABŞ qüvvələrinə qarşı üç ayrı zərbə şəklində həyata keçirildiyi bildirilir. ABŞ Müdafiə Nazirliyi həmin itkilərlə bağlı açıqlama verməyib. Daha sonra İordaniyada baş verən hücumda iki ABŞ hərbçisi həlak olub, biri isə itkin düşüb. Qarşıdurmanın başlanmasından sonra ABŞ ordusunun itkilərinin artdığı qeyd olunur. Vaşinqton məlumatların təhlükəsizlik səbəbləri ilə məhdud şəkildə yayıldığını bildirir.
İran Prezidenti Məsud Pezeşkian ölkəsinin ABŞ-la “tammiqyaslı müharibə” vəziyyətində olduğunu açıqlayıb. O, İranın bu qarşıdurmanın nəticələrini qəbul etməli olduğunu bildirib. Pezeşkian yaranmış vəziyyətə real yanaşmağın vacibliyini vurğulayıb. İran Prezident Administrasiyasının məlumatına görə, ölkə mövcud şəraitdə müqavimət göstərməyə hazırdır. ABŞ və İran arasında son günlər hərbi və siyasi gərginlik artıb. Tərəflər qarşılıqlı ittihamlar səsləndirirlər. ABŞ rəhbərliyi açıqlamaya hələlik cavab verməyib.
İran parlamentinin sədri Məhəmməd Baqir Qalibaf ABŞ-ı İrana qarşı daim öz maraqlarını həyata keçirməyə çalışmaqda ittiham edib. O bildirib ki, İran yalnız öz gücünə arxalanaraq təhlükəsizliyini təmin edə bilər. Qalibafın sözlərinə görə, ABŞ-nin siyasəti konkret bir prezident və ya müəyyən dövrlə məhdudlaşmır. O, İranın müharibə və danışıqlara münasibətinin milli maraqlar əsasında formalaşdırılmasının vacibliyini vurğulayıb. Parlament sədri ölkənin daha da güclənməsinin zəruri olduğunu qeyd edib. ABŞ tərəfi bu açıqlamalara hələlik münasibət bildirməyib. Məlumat Qalibafın sosial şəbəkədə yaydığı bəyanata əsaslanır. Bölgədə siyasi gərginlik davam edir.
Məhəmməd Bağır Qalibaf İranın müharibə istəmədiyini, lakin hər zaman döyüşə hazır olmalı olduğunu bildirib. Onun sözlərinə görə, ölkənin milli təhlükəsizliyi və maraqları qətiyyətli şəkildə qorunmalıdır. Qalibaf diplomatiya və danışıqların da bu siyasətin mühüm hissəsi olduğunu vurğulayıb. O bildirib ki, hazırkı şəraitdə danışıqlar güzəştə getmək kimi qiymətləndirilməməlidir. Parlament sədrinin fikrincə, diplomatiya ilə hərbi müqavimət eyni strategiyanın iki istiqamətidir. Qalibaf İranın Hörmüz boğazındakı mövqeyinin milli təhlükəsizlik baxımından mühüm olduğunu deyib. O, İran Silahlı Qüvvələrinin hücumlara cavab vermək üçün tam fəaliyyət sərbəstliyinə malik olduğunu açıqlayıb. Bəyanat Tehran rəhbərliyinin danışıqlarla hərbi hazırlığı paralel şəkildə davam etdirmək niyyətini göstərir.
İran parlamentinin sədri Məhəmməd Bagir Qalibaf ABŞ-la davam edən qarşıdurmanın İranın təslim olması ilə bitməyəcəyini bildirib. O qeyd edib ki, Vaşinqton əldə olunan anlaşmadan geri çəkilərsə, Tehran özünü müdafiə etmək üçün bütün imkanlardan istifadə edəcək. Qalibaf müharibənin sona çatmasının beynəlxalq ictimaiyyət üçün prioritet olduğunu vurğulasa da, İranın mövqeyindən geri çəkilməyəcəyini bildirib. O, müsəlman ölkələrini ABŞ və İsrailə qarşı birlik nümayiş etdirməyə çağırıb. Açıqlama ABŞ-İran arasında gərginliyin davam etdiyi və diplomatik danışıqların taleyi ilə bağlı qeyri-müəyyənliyin qaldığı bir vaxtda səslənib. Tehran tərəfi həm hərbi hazırlığını, həm də siyasi mövqeyini qoruduğunu açıqlayır.
İsrail ordusu Qəzza zolağının cənubunda keçirilən hava əməliyyatı zamanı HƏMAS-ın hərbi qanadının komandirlərindən biri hesab etdiyi Yəhya Səid Məhəmməd Həmdanın öldürüldüyünü açıqlayıb. İsrail tərəfi onun “İzzəddin əl-Qəssam Briqadaları”nın “Nuxba” qüvvələri ilə əlaqəli olduğunu və 2023-cü il oktyabrın 7-də İsrailə qarşı hücumlarda iştirak etdiyini iddia edib. İsrail Müdafiə Ordusu bildirib ki, əməliyyat dəqiq hava zərbəsi ilə həyata keçirilib və Həmdan bölgədə fəaliyyət göstərən İsrail qüvvələri üçün təhlükə hesab olunub. Hadisə Qəzzada davam edən hərbi gərginlik fonunda baş verib. HƏMAS isə İsrail ordusunun açıqlaması ilə bağlı dərhal mövqe bildirməyib.
İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu İranla müharibənin başa çatmadığını bildirib. O, Tehranın nüvə silahı əldə etməsinə imkan verməyəcəklərini açıqlayıb və İsrail qüvvələrinin Livanın cənubunda ehtiyac olduğu müddət ərzində qalacağını deyib. Netanyahu İranın ciddi zərbə aldığını iddia edib. Onun açıqlamaları regionda davam edən gərginlik və təhlükəsizlik narahatlıqları fonunda verilib. İsrail rəhbəri İranın nüvə proqramı ilə bağlı əvvəlki mövqeyini yenidən təkrarlayıb.
Qəzza zolağında davam edən müharibə nəticəsində insan itkiləri artmaqda davam edir. Qəzza Səhiyyə Nazirliyinin məlumatına görə, 2023-cü ilin oktyabrından bu yana azı 73 min 118 fələstinli öldürülüb, 173 min 615 nəfər yaralanıb. Atəşkəs razılaşmasından sonra da bölgədə hücumlar nəticəsində itkilərin qeydə alındığı bildirilib. Nazirlik həmin dövrdə 1 092 nəfərin öldüyünü, 3 507 nəfərin yaralandığını açıqlayıb. Beynəlxalq ictimaiyyət Qəzzada humanitar vəziyyətin yaxşılaşdırılması və mülki əhalinin müdafiəsi üçün çağırışlar edir.
ABŞ Prezidenti Donald Tramp Rusiya ilə Ukrayna arasında müharibənin yaxın zamanda başa çata biləcəyinə ümid etdiyini bildirib. Onun sözlərinə görə, həm Kiyev, həm də Moskva razılıq əldə etmək niyyətindədir. Tramp münaqişənin diplomatik yollarla həllinin vacibliyini vurğulayıb. O, tərəflərin sülh razılaşmasına maraq göstərdiyini qeyd edib. ABŞ Prezidenti bu barədə NATO Zirvə Toplantısı çərçivəsində jurnalistlərə açıqlama verib. Zirvə Toplantısında Ukraynaya hərbi dəstək və regional təhlükəsizlik məsələləri əsas gündəm mövzularındandır. Trampın açıqlaması münaqişənin gələcək inkişafı ilə bağlı beynəlxalq diqqəti bir daha bu istiqamətə yönəldib.
Qəzzada Fövqəladə Hallar Komitəsi fəaliyyətini dayandırmağa hazır olduğunu açıqlayıb. Rəhbərlik istefa verdiyini və səlahiyyətləri Qəzzanın İdarə Olunması üzrə Milli Komitəyə təhvil verməyə hazır olduğunu bəyan edib. Qərarın Qəzza əhalisinin maraqları nəzərə alınaraq qəbul edildiyi bildirilib. Açıqlamada davam edən müharibə, blokada və bərpa işlərinin gecikməsi əsas səbəblər kimi göstərilib. Komitə səlahiyyətlərin ötürülməsi üçün bütün hazırlıqların tamamlandığını vurğulayıb. Vasitəçilərdən yeni komitənin tezliklə Qəzzaya daxil olmasına dəstək vermələri istənilib. Yeni idarəetmə modelinin humanitar vəziyyətin yaxşılaşmasına töhfə verəcəyi gözlənilir. Bölgədə proseslərin necə inkişaf edəcəyi isə diqqətlə izlənilir.