İranlı professor Mustafa Xoşçeşm İranın Hörmüz boğazına nəzarətdən imtina etməyəcəyini bildirib. O hesab edir ki, hazırkı danışıqlar Tehran üçün faydalı deyil. Professorun fikrincə, müharibə dövründə boğazın bağlanması neft qiymətlərinin yüksəlməsinə səbəb olub və bu, İranın əsas təzyiq vasitəsinə çevrilib. O, ABŞ-nin boğazı hərbi yolla açmaq cəhdlərinin nəticəsiz qaldığını iddia edib. Xoşçeşm İranın quru sərhədlərindən istifadəni genişləndirdiyini də qeyd edib. Onun sözlərinə görə, Hörmüz boğazı tarixən İranın nəzarətində olub. Professor bu vəziyyətin dəyişdirilməsinin İran cəmiyyəti tərəfindən qəbul edilməyəcəyini vurğulayıb. O əlavə edib ki, ABŞ geri çəkilməsə, İranın danışıqlarda iştirakı mümkün deyil.
#neft qiymətləri
Beynəlxalq Enerji Agentliyi ABŞ-İran arasında artan hərbi gərginliyin qlobal neft bazarına təsir göstərə biləcəyini açıqlayıb. Agentlik daha əvvəl 2027-ci ildə neft bazarında ciddi artıqlıq olacağını proqnozlaşdırırdı, lakin yeni eskalasiya bu gözləntiləri dəyişə bilər. IEA hesab edir ki, Yaxın Şərqdə davam edən qeyri-sabitlik enerji təchizatına əlavə risklər yaradır. Hörmüz boğazında təhlükəsizlik problemləri neft daşımaları və qiymətlər üçün əsas narahatlıq mənbəyi olaraq qalır. Təşkilat vəziyyətin inkişafından asılı olaraq bazar proqnozlarını yeniləyə biləcəyini bildirib.
İqtisadçı Cavid Həsən ABŞ və İran arasında Hörmüz boğazında gərginliyin azaldığı dövrdə əsas faydalanan ölkənin Çin olduğunu bildirib. Onun sözlərinə görə, əlavə neft həcmlərinin böyük hissəsi Çinə yönəlib. Ekspert ABŞ-nin enerji ehtiyatlarının da məhdud vəziyyətdə olduğunu qeyd edib. O xəbərdarlıq edib ki, Hörmüz boğazının yenidən bağlanması neft qiymətlərinin kəskin artmasına səbəb ola bilər. Cavid Həsən hesab edir ki, atəşkəs əsas problemləri həll etməyib və tərəflər yeni qarşıdurmaya hazırlaşır.
ABŞ Prezidenti Donald Tramp İrana qarşı son zərbələrin neft qiymətlərinə təsirindən danışıb. O bildirib ki, ABŞ İrana hər dəfə zərbə endirdikdə neftin qiyməti adətən bir qədər artır. Trampın sözlərinə görə, bu artım təxminən iki dollar səviyyəsində ola bilər. ABŞ Prezidenti Vaşinqton və Tehran arasında yenidən gərginliyin artmasının enerji bazarına təsir göstərə biləcəyini qəbul edib. Bununla belə, o, qiymət artımının məhdud qalacağını vurğulayıb. Tramp ciddi bahalaşma gözləmədiyini bildirib. Onun açıqlaması bölgədə hərbi gərginliyin enerji bazarlarına mümkün təsirinin müzakirə edildiyi bir vaxtda səsləndirilib.
ABŞ Prezidenti Donald Tramp İrana qarşı son hərbi əməliyyatların neft bazarına təsirinə münasibət bildirib. Onun sözlərinə görə, belə hadisələr zamanı neftin qiyməti adətən cüzi artır. Tramp son hücumlardan sonra qiymətin təxminən iki dollar yüksələ biləcəyini deyib. O hesab edir ki, ABŞ ilə İran arasında yenidən başlayan gərginlik enerji bazarında ciddi bahalaşma yaratmayacaq. ABŞ Prezidenti qiymət artımının məhdud səviyyədə qalacağını vurğulayıb. Bu açıqlama qlobal enerji bazarlarında baş verən proseslərin diqqətlə izlənildiyi bir dövrdə səsləndirilib. Analitiklər isə bölgədəki vəziyyətin gələcək inkişafının neft bazarına təsir göstərə biləcəyini istisna etmirlər.
ABŞ ilə İran arasında davam edən sülh səyləri neft bazarında qiymətlərin sabit qalmasına səbəb olub. Brent markalı neft həftə ərzində 0,3 faiz ucuzlaşıb. Cümə günü qiymət bir barel üçün 71,76 ABŞ dolları səviyyəsində qeydə alınıb. Bazar iştirakçıları danışıqların müsbət nəticələnəcəyinə ümid edirlər. Bu həftə neft qiymətləri ABŞ və İsrailin İrana qarşı müharibəsinin başlanmasından bəri ən aşağı səviyyələrdən birinə enib. Analitiklər bazarın siyasi proseslərə həssaslığının davam etdiyini bildirirlər. Danışıqların gedişi qiymətlərə təsir göstərən əsas amillərdən biri olaraq qalır.
Neft qiymətlərinin sürətlə aşağı düşməsi Avropa Mərkəzi Bankının qərarlarına təsir göstərə bilər. Sloveniya Mərkəzi Bankının rəhbəri Primoj Dolens bildirib ki, enerji qiymətlərindəki geriləmə quruma vəziyyəti daha ətraflı qiymətləndirmək üçün əlavə vaxt verir. Onun sözlərinə görə, bu səbəbdən növbəti qərarın sentyabr ayında açıqlanacaq iqtisadi proqnozlardan sonra verilməsi mümkündür. Avropa Mərkəzi Bankı iyun ayında enerji qiymətlərinin yaratdığı inflyasiya riskini azaltmaq üçün faiz dərəcələrini artırmışdı. Hazırda isə növbəti faiz artımının iyulda, yoxsa sentyabrda həyata keçiriləcəyi müzakirə olunur. Qərarın inflyasiya və iqtisadi göstəricilərdən asılı olacağı bildirilir. Enerji bazarındakı dəyişikliklər bankın siyasətinə təsir göstərməkdə davam edir.
Donald Trump neft qiymətlərinin düşməsini İranla müvəqqəti sazişə bağlayaraq öz nailiyyəti kimi göstərib. Brent neft bir barrel üçün 73 dollar, Qərbi Texas Intermediate isə 69 dollar səviyyəsindədir. Bu, ABŞ-İsrailin İranla müharibədən əvvəlki qiymətlərdən təxminən 15 faiz aşağıdır. Prezident həmçinin benzinin qiymətlərinin sürətlə düşdüyünü və populyarlığının yüksəldiyini qeyd edib.
ABŞ və İran arasında Hörmüz boğazında baş verən qarşılıqlı hücumlar neft qiymətlərinin yüksəlməsinə səbəb olub. Brent markalı neft 72,03 dollara, WTI nefti isə 69,67 dollara çatıb. Analitiklər bazarda risklərin hələ də yüksək olduğunu bildirir, lakin iştirakçılar tədarükün bərpasının qlobal enerji balansına təsirini diqqətdə saxlayır. Təhlillərə görə, tədarükün yavaş bərpası qiymətlərdə əlavə yüksəliş riskini artırır və neft bazarında qeyri-müəyyənlik fonu davam edir.
İran müharibəsi dünya neft bazarında qiymətlərin artmasına səbəb olub. Münaqişə fevral ayından bəri davam edir. Benzin və yanacaq qiymətləri bir çox ölkələrdə yüksəlib. Təchizat şoku Hörmüz boğazı üzərindən neft nəqlini çətinləşdirib. Bu boğaz dünya neft ticarətində əsas marşrutdur. Qiymət artımı qlobal inflyasiyanı artırır. İstehlakçılar benzinə daha çox pul ödəyirlər. Analitiklər qiymətlərin daha da yüksələ biləcəyini bildirirlər.
İsrail və İran arasında qarşılıqlı hücumların yenidən başlaması enerji bazarlarına təsir edib. Yaxın Şərqdə təhlükəsizlik risklərinin artması fonunda Brent markalı neftin qiyməti 5 faizdən çox yüksələrək 97 ABŞ dollarını keçib. Analitiklər bölgədəki vəziyyətin daha da gərginləşəcəyi halda qiymətlərin yenidən yüksələ biləcəyini istisna etmirlər.
Livan və İsrail arasında əldə olunmuş atəşkəs neft qiymətlərində enişə səbəb olub. Brent neftinin fyuçers qiyməti 96,67 dollar, ABŞ WTI neftinin qiyməti isə 95,12 dollar olub. Atəşkəs sazişi, ABŞ-İsrail-İran münaqişəsinin sona çatmasına və Hürmüz Boğazının yenidən açılmasına ümidləri artırıb. PVM analitiki Con Evans İranın Livana qarşı İsrail təcavüzünün dayandırılmasını tələb etdiyini və bu sahədə irəliləyiş olduğunu bildirib.