İranın Çin alıcılarına xam neft təklifləri azalıb. Sentyabr və oktyabr üçün nəzərdə tutulan tədarük iyul və avqust səviyyəsindən aşağıdır. Əvvəllər daşınmış neft ehtiyatlarının bir hissəsi artıq satılıb. Təklifin azalması İran neftinin qiymətlərinin yüksəlməsinə səbəb olub. Əvvəllər güzəştlə satılan bəzi neft növləri artıq daha yüksək qiymətlə təklif edilir. İranın neft ixracı avqustda gündəlik təxminən 534 min barelə qədər azalıb. Çin İranın dəniz yolu ilə ixrac etdiyi neftin əsas alıcısıdır. Çin şirkətləri yaranan çatışmazlığı aradan qaldırmaq üçün İraq və Braziliya neftinə üz tutmağa başlayıblar.

Dünya bazarlarında neft qiymətləri ABŞ-nin İrana qarşı yeni sanksiya təhdidlərindən sonra yüksəlib. Brent markalı xam neft 2,4 faiz bahalaşaraq bir barel üçün 93,82 dollara çatıb. Qiymət artımı 2,20 dollar təşkil edib. Qərbi Texas markalı xam neft isə 2,33 dollar bahalaşaraq 88,16 dollara yüksəlib. Hər iki göstərici iyulun 24-dən bəri ən yüksək səviyyəyə çatıb. Neft qiymətləri ardıcıl beşinci ticarət dövründə yüksəlib. Bazar iştirakçıları ABŞ-nin mümkün yeni sanksiyalarının İranın neft ixracına təsirini qiymətləndirirlər. İranla bağlı iqtisadi və hərbi gərginliyin davam etməsi neft bazarında qiymətlərin gələcək istiqaməti üçün əsas amillərdən biri olaraq qalır.

Neftin qiyməti yalnız xam neftin dünya bazarındakı dəyəri ilə müəyyənləşmir. Yanacaqdoldurma məntəqəsində istehlakçının ödədiyi məbləğ xam neftin qiyməti ilə yanaşı, hasilat və emal xərcləri, daşınma, sığorta, vergilər, valyuta məzənnələri, bazar gözləntiləri və geosiyasi risklərin birləşməsindən formalaşır. Bu baxımdan neft bazarı qlobal iqtisadiyyatın ən həssas və çoxşaxəli sahələrindən biridir.

Tramp administrasiyasının İranın nüvə proqramı ilə bağlı siyasətində dəyişiklik etdiyi və aralıq seçkilərinə daha çox diqqət ayırdığı iddia edilir. ABŞ vitse-prezidenti Ceyms Devid Vensin mövqeyindəki dəyişiklik bu baxımdan əsas göstəricilərdən biri kimi qiymətləndirilir. Vensin İranın nüvə silahına malik olmasının qarşısını almaq məsələsindən daha çox neft və yanacaq qiymətlərinə diqqət yetirdiyi bildirilir. ABŞ-da yanacaq qiymətlərinin seçicilərin səsvermə qərarlarına təsir edən mühüm amil olduğu qeyd edilir. Ölkə üzrə yanacağın qiymətinin bir qallon üçün 4 dollardan yuxarı qalxacağı gözlənilir. Yüksək qiymətlərin amerikalı seçicilərin Tramp administrasiyasına münasibətini mənfi istiqamətdə dəyişə biləcəyi bildirilir. Bu səbəbdən administrasiyanın yanacaq qiymətlərinin aşağı salınmasını siyasi baxımdan prioritetə çevirdiyi iddia olunur. Belə yanaşmanın ABŞ-ın İranın nüvə proqramı ilə bağlı əvvəlki sərt mövqeyinə təsir göstərə biləcəyi vurğulanır.

Beynəlxalq Enerji Agentliyi qlobal neft təchizatının bu il sutkada 4,3 milyon barel azalacağını proqnozlaşdırıb. Bu göstərici əvvəlki 3,7 milyon barellik proqnozdan yüksəkdir. Hörmüz və Babül-Məndəb boğazlarında vəziyyətin qeyri-müəyyən qalması təchizat gözləntilərinə təsir edib. IEA qlobal neft təchizatının sutkada 102,02 milyon barelə düşəcəyini bildirib. Davam edən müharibənin neft bazarında kəsiri artırdığı qeyd olunub.

Neft qiymətləri ABŞ-İran münasibətlərində gərginliyin artması fonunda yüksəlib. "Brent" neftinin qiyməti 89,45 dollara, ABŞ neftinin qiyməti isə 84,04 dollara çatıb. Qiymət artımına Trampın İrandan təzminat tələb etməsi və sülh razılaşması ilə bağlı qeyri-müəyyənlik səbəb olub. Bazarlarda Hörmüz boğazının yenidən açılması ilə bağlı ümidlərin azalması narahatlıq yaradıb. Hər iki əsas neft göstəricisi iyulun sonundan bəri ən yüksək səviyyəyə yüksəlib. Tramp ABŞ-nin Hörmüz boğazına nəzarət etdiyini bildirib. Bölgədəki gərginlik enerji bazarlarında riskləri artırmaqda davam edir.

İran dövlət mediası Hörmüz boğazının kommersiya gəmiçiliyi üçün hələ də bağlı olduğunu bildirib. Məlumata görə, son 24 saat ərzində ən azı iki gəmi xəbərdarlıq atəşindən sonra dayandırılıb. Hadisənin İranın İnqilab Keşikçiləri Korpusu tərəfindən həyata keçirildiyi iddia olunur. Bölgədə artan hərbi gərginlik ABŞ ilə İran arasında aparılan danışıqların dayanmasına səbəb olub. Tehran ABŞ və İsrailin fevralın 28-də başladığı hərbi əməliyyatlardan sonra boğazı faktiki olaraq bağlayıb. Bu qərar dünya bazarlarında neft və digər strateji məhsulların qiymətlərinin kəskin yüksəlməsinə gətirib çıxarıb. Hörmüz boğazı qlobal enerji tədarükünün əsas marşrutlarından biri hesab olunur. Bölgədəki vəziyyət beynəlxalq ticarət və enerji təhlükəsizliyi üçün əsas risklərdən biri olaraq qalır.

ABŞ-İran qarşıdurmasının davam etməsi neft qiymətlərinin artmasına səbəb olub. Brent markalı neft 5 faizədək bahalaşaraq 87 dollar ətrafında ticarət olunub. Bazar ertəsi də qiymətlər 9 faiz yüksəlmişdi. Ekspertlər Hörmüz boğazında gəmi hərəkətinin azalmasının enerji təchizatına risk yaratdığını bildirirlər. ABŞ-ın İran limanlarına qarşı blokadanı bərpa etməsi bazarlarda narahatlığı artırıb. Eyni zamanda dollar zəifləyib. İnvestorlar geosiyasi riskləri və inflyasiyanın gedişatını izləyirlər.

ABŞ-ın İrana qarşı yeni zərbələri neft bazarında qiymət artımına səbəb olub. Brent markalı neftin qiyməti 5 faiz yüksələrək 87,49 dollara çatıb. Bu, iyunun 12-dən sonra ən yüksək göstəricidir. Qiymətlər bazar ertəsi günü də 9 faizdən çox artmışdı. Bahalaşmanın əsas səbəbi ABŞ-İran qarşıdurmasının yenidən kəskinləşməsi və atəşkəsin taleyi ilə bağlı qeyri-müəyyənlikdir. Enerji bazarları Hörmüz boğazındakı vəziyyəti diqqətlə izləyir. Mütəxəssislər uzunmüddətli gərginliyin qlobal inflyasiyanı artıra biləcəyini bildirirlər.

İranın raket və mərmi hücumları Hörmüz boğazında gəmi hərəkətinə ciddi təsir edib. Ötən gün boğazdan yalnız altı gəmi keçib ki, bu da son beş həftənin ən aşağı göstəricisidir. Gəmilər təhlükəsizlik səbəbindən bu marşrutdan istifadə etməyə ehtiyatla yanaşırlar. Hörmüz boğazı qlobal enerji daşımaları üçün strateji əhəmiyyət daşıyır. Dünya yanacaq ehtiyatlarının təxminən 20 faizi bu su yolundan keçir. Gəmi hərəkətinin azalması enerji bazarında qiymət artımına səbəb olub. Beynəlxalq bazarlar bölgədəki vəziyyəti diqqətlə izləyir.

ABŞ və İran arasında davam edən qarşıdurma qlobal bazarlara təsir göstərib. Brent markalı neftin qiyməti üç faizdən çox artaraq 78 dollara yaxınlaşıb. Bahalaşmaya əsas səbəb kimi ABŞ-İran gərginliyi və Hörmüz boğazı ilə bağlı narahatlıqlar göstərilir. Eyni zamanda qızılın qiyməti təxminən üç faiz aşağı düşüb. Qızılın bir unsiyası 4 005,59 dollara enib. Ekspertlər enerji bazarında qeyri-müəyyənliyin davam etdiyini bildirirlər. Bazarlar ABŞ və İran arasındakı növbəti addımları izləyir.

ABŞ ilə İran arasında artan gərginlik dünya neft bazarında yeni bahalaşma dalğası yaradıb. Əsas neft müqavilələrinin qiyməti 4 faizdən çox yüksəlib. Bazar iştirakçıları iki ölkə arasında kövrək razılaşmanın pozulmasından narahatdırlar. Ekspertlər hesab edirlər ki, vəziyyətin daha da gərginləşməsi inflyasiya təzyiqlərini artıra bilər. Neft qiymətlərindəki artım mərkəzi bankların pul siyasətinə təsir göstərə bilər. Təhlilçilər qiymətlərin əvvəlki rekord həddlərə qayıtmasının hələlik ehtimaldan uzaq olduğunu bildirirlər. Hörmüz boğazı ətrafında yaranan qeyri-müəyyənlik isə enerji bazarları üçün əsas risklərdən biri olaraq qalır.