Cənubi Sudanda humanitar fəlakət getdikcə dərinləşir. Milyonlarla uşaq və qadın aclıq səbəbilə ölümlə üz-üzədir. BMT-nin dəstəklədiyi hesabat və beynəlxalq təşkilatların məlumatlarına görə, böhranın əsas səbəbləri ölkədəki korrupsiya, beynəlxalq yardımların azalması və şiddətin artmasıdır. Bor şəhərindəki xəstəxanada cəmi 14 aylıq uşaq – Adot Dyor – ciddi arıqlamış vəziyyətdə anasının qucağında müalicə gözləyir. Onun anası kimi 1,1 milyon hamilə və süd verən qadın qidalanma çatışmazlığı yaşayır. Hesabatda qeyd olunur ki, 5 yaşınadək 2,3 milyon uşaq müalicəyə ehtiyac duyur, onlardan 700 mindən çoxu həyati risk daşıyan ağır qida çatışmazlığından əziyyət çəkir.

İsrail, Qəzzaya humanitar yardımın çatdırılması məqsədilə Kərəm Əbu Salim sərhəd-keçid məntəqəsini yenidən açıb. Yardımlar Misir tərəfdən Rəfah keçid məntəqəsi vasitəsilə gətirilərək, İsrailin nəzarətində olan Kərəm Əbu Salimdən daxil edilir. Bu proses ABŞ-ın vasitəçiliyi ilə Misir və İsrail arasında əldə olunmuş yeni razılaşmaya əsasən həyata keçirilir. Razılaşmaya görə, yardım karvanları əvvəlcə Misir tərəfdən Rəfah məntəqəsinə, oradan isə İsrailin Kərəm Əbu Salim keçid məntəqəsinə yönləndirilir. Burada İsrail rəsmiləri tərəfindən ciddi yoxlamadan keçirilən yardım yük maşınları daha sonra Qəzzaya – Zikim və Kərəm Əbu Salim keçid məntəqələri vasitəsilə buraxılır.

Qəzza əhalisi uzun müddətdir gigiyenik şəraitin olmaması səbəbindən müxtəlif dəri xəstəliklərindən əziyyət çəkirdi. İndi isə eyni infeksiyalar İsrail ordusunun əsgərlərinə də yayılıb. Cümə günü ön cəbhəyə göndərilən yüzlərlə nizami və ehtiyat hərbçi qaşınmadan şikayətlənib, bədənlərində yaralar əmələ gəlib. “Yedioth Ahronoth” qəzetinin dərc etdiyi fotolarda əsgərlərin bədənində açıq yaralar görünür. Onların sözlərinə görə, səbəb bit, taxtabiti, digər həşərat sancmaları, üfunətli qoxu və dayanıqsız sularla bağlıdır. Bir əsgərin atası deyib: “Oğlum əvvəlcə bu əziyyəti gizlətmişdi. Ailəlikcə istirahətə çıxanda təsadüfən bədənindəki yaraları gördük. Bu dəhşətli idi. Övladlarımız qaşınmadan yata bilmir. Bu, Qəzzanın başqa bir lənəti kimi geri dönür.”

İsrail ordusu bu gün, çərşənbə axşamı Qəzza şəhərində yaşayan bütün sakinlərə və şəhərin bütün məhəllələrində olanlara təxliyə əmri verib. Ordunun bəyanatında sakinlərin Rəşid dəhlizi vasitəsilə Mavasi bölgəsində yerləşən “humanitar zona”ya getmələri tələb olunur. İsrail ordusunun sözçüsü Aviçay Adrai sosial şəbəkə “X” üzərindən yaydığı açıqlamada bildirib. “Qəzza şəhərinin bütün sakinlərinə təcili çağırış: qədim şəhərdən Tut əl-Tuffah bölgəsinə qədər şərqdən qərbdəki dənizə qədər — ordu Həmas-ı tamamilə məhv etməkdə qərarlıdır və şəhərdə güclü əməliyyat aparacaq. Öz təhlükəsizliyiniz üçün dərhal Rəşid dəhlizindən Mavasi bölgəsinə gedin. Burada qalmaq olduqca təhlükəlidir.”-deyə o qeyd edib.

İsrailin hücumları və blokadası səbəbiylə aclığın yaşandığı Qəzzada aclıqdan ölənlərin sayı son 24 saatda 6 nəfər artaraq 131-i uşaq olmaqla 367-yə çatıb. Bu barədə Qəzzadakı Fələstin Səhiyyə Nazirliyi yazılı açıqlama yayıb. Bildirilib ki, bölgədə uzun müddətdir davam edən ərzaq çatışmazlığı və yardım qıtlığı nəticəsində ölüm halları kritik həddə çatıb. Açıqlamaya görə, 2023-cü il 7 oktyabrdan bu günədək Qəzzada aclıqdan ölənlərin ümumi sayı 367 nəfərə yüksəlib. Onlardan 131-i uşaqlardır. Beynəlxalq ictimaiyyətin diqqətini çəkən bu vəziyyətlə bağlı Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) dəstəklədiyi Qida Təhlükəsizliyi Mərhələ Təsnifatı (IPC) tərəfindən yayımlanan son hesabatda, 15 avqust 2025 tarixindən etibarən Qəzzada aclığın ən yüksək – fəlakət səviyyəsi olan 5-ci mərhələyə çatdığı sübutlarla təsdiqlənib.

Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatının Dövlət Başçıları Şurasının 25-ci Zirvə Toplantısının Genişləndirilmiş İclasında Meyjiang Konqres Mərkəzində çıxış edib. Çıxışında Qəzza zolağında yaşanan humanitar faciəyə xüsusi diqqət çəkən Ərdoğan, 23 aydır körpələrin, uşaqların və yaşlıların aclıqdan öldüyü bu vəhşiliyin davam etməsinin qəbuledilməz olduğunu vurğulayıb.

Qəzzadakı Fələstin Səhiyyə Nazirliyi aclıqdan ölənlərlə bağlı son məlumatları özündə əks etdirən yazılı açıqlama yayıb. Açıqlamada bildirilib ki, son bir gündə üçü uşaq olmaqla 9 fələstinli aclıq və qida çatışmazlığı səbəbindən dünyasını dəyişib. 2023-cü ilin oktyabr ayının 7-dən bəri Qəzzada aclıqdan ölənlərin sayı 348-ə çatıb, onların 127-si uşaqlardır. Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) dəstəklədiyi İnteqrasiya edilmiş Qida Təhlükəsizliyi Faza Təsnifatı (IPC) 22 avqust tarixində Qəzzada aclıq elan etdikdən sonra 12-si uşaq olmaqla 70 nəfər aclıq və qida çatışmazlığından həyatını itirib. IPC-nin son hesabatında qeyd olunur ki, 15 avqust 2025-ci il tarixinə Qəzza şəhərində aclıq “fəlakətli səviyyə” kimi təsnif edilən 5-ci səviyyədədir. Hesabatda vurğulanır ki, 22 aylıq amansız münaqişə nəticəsində Qəzza zolağında yarım milyondan çox insan aclıq, yoxsulluq və ölümə səbəb olan dəhşətli şəraitlə üzləşib.

TBMM sədri Numan Kurtulmuş iclasda çıxış edərək, İsrailin Qəzzada törətdiyi insanlığa qarşı cinayətləri pisləyib və dərhal atəşkəs tələb edib. Kurtulmuş, “İsrail Qəzzanı aclıq və qıtlığa məhkum edir. 70 minə yaxın insan qətlə yetirilib. Qəzzaya BMT qüvvələri göndərilməli, region yenidən qurulmalıdır,” – deyə bildirib. O, İsrailin soyqırım siyasətindən əl çəkənə qədər BMT də daxil olmaqla beynəlxalq təşkilatlara üzvlüyünün dayandırılmasını təklif edib.

Təl-Əviv hökuməti bugün Qəzza zolağında işğal planının ilkin əməliyyatlarına başladığını rəsmən açıqlayıb. İsrail ordusunun bəyanatına görə, Qəzza şəhərinin kənarında genişmiqyaslı əməliyyatlar aparılır və hücumun ilk mərhələləri davam edir. Bu əməliyyatlar çərçivəsində İsrail ordusu Qəzza şəhərini mühasirəyə almaq və Hamasın nəzarətindəki ərazilərə daxil olmaq məqsədi daşıyır. Əməliyyatların detalları ilə bağlı rəsmi məlumatlar məhdud olsa da, sosial şəbəkələrdə və xəbər mənbələrində Qəzza şəhərində intensiv bombardmanların olduğu bildirilir.

Kommunikasiyalar Direktoru Burhanəddin Duranın sosial media paylaşımında bildirdiyinə görə, Ərdoğan məqaləsində Türkiyə ilə Yaponiya arasındakı dostluğun yalnız rəsmi sənədlərlə deyil, həm də ortaq vicdan, humanitar yardımlar və tarixi xatirələrlə qidalanan dərin bir bağ olduğunu qeyd edib. Ərdoğan, Türk qətiyyəti ilə Yapon mühəndisliyinin birləşərək Marmaray, Osmanqazi körpüsü, Boğaziçi və Haliç körpüləri kimi layihələrdə əməkdaşlıq etdiyini, bu əməkdaşlığın etimad, səmimiyyət və sevgi bağı ilə möhkəmləndiyini vurğulayıb. O, Türkiyə-Yaponiya əməkdaşlığının qlobal böhranlar qarşısında konstruktiv həllər təklif edə biləcəyini, xüsusilə TİKA və JICA-nın birgə layihələrinin humanitar diplomatiyada mühüm rol oynadığını bildirib.

Qəzza Səhiyyə Nazirliyinin açıqlamasına görə, son 24 saat ərzində 71 ölü və 339 yaralı xəstəxanalara çatdırılıb. Martın 18-dən etibarən atəşkəsin pozulması ilə başlayan hücumlarda 11 min 121 fələstinli həlak olub, 47 min 225 nəfər yaralanıb. Mayın 27-dən bəri humanitar yardım paylama məntəqələrini hədəf alan hücumlarda isə 2180 nəfər həlak olub, 16 min 46 nəfər yaralanıb. Aclıqdan ölənlərin sayı 121-i uşaq olmaqla 317-yə yüksəlib. X platformasında yayılan məlumatlar, İsrailin hücumlarının humanitar böhranı dərinləşdirdiyini və beynəlxalq etirazların artdığını göstərir.

Görüşdə Trampın Yaxın Şərq üzrə xüsusi nümayəndəsi Stiv Vitkoff, keçmiş müşaviri Cared Kuşner, Dövlət Katibi Marko Rubio və Britaniyanın keçmiş baş naziri Toni Bleyer iştirak edib. ABŞ mətbuatına istinadən, iclasda Qəzzanın humanitar böhrandan çıxışı və siyasi gələcəyi ilə bağlı çoxsaylı mövzular ətraflı şəkildə müzakirə olunub. X platformasında yayılan məlumatlar, görüşün Qəzzadakı vəziyyətin sabitləşdirilməsi və İsrailin təhlükəsizlik maraqlarının ön planda tutulduğunu göstərir.