Qəzza Səhiyyə Nazirliyinin yaydığı son məlumata görə, İsrailin Qəzza zolağına qarşı həyata keçirdiyi hərbi əməliyyatlar nəticəsində həyatını itirənlərin sayı 72 938 nəfərə yüksəlib, yaralananların sayı isə 172 919 nəfərə çatıb. Nazirlik son 24 saat ərzində xəstəxanalara daha 7 nəfərin cəsədinin gətirildiyini və 25 yaralının qəbul edildiyini açıqlayıb. Qurum həmçinin bildirib ki, atəşkəs elan edildikdən sonra da yüzlərlə insan həyatını itirib və dağıntılar altında qalanların axtarışı davam edir. Humanitar vəziyyətin ağır olaraq qaldığı Qəzzada itkilərin sayının daha da artacağından narahatlıq ifadə olunur.
#atəşkəs
Livan Prezidenti Cozef Aun və Baş nazir Nəvaf Salam ölkənin təhlükəsizlik gündəmini, İsrailin davam edən hücumlarını və yaxın günlərdə keçirilməsi planlaşdırılan danışıqların hazırlıq məsələlərini müzakirə ediblər. Görüşdə atəşkəsin təmin olunmasının Livan üçün əsas prioritet olduğu bir daha vurğulanıb.
İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu Qəzza zolağında hərbi nəzarətin genişləndirilməsi barədə göstəriş verib. Məlumatlara görə, bu qərar bölgədə davam edən atəşkəs rejimi ilə bağlı müzakirələri yenidən gündəmə gətirib. Son aylarda Qəzza boyunca müxtəlif hərbi əməliyyatların və zərbələrin qeydə alınması fonunda yeni göstəriş qarşıdurmaların daha da intensivləşə biləcəyi ilə bağlı narahatlıqları artırıb. Ekspertlər hesab edirlər ki, vəziyyətin gərginləşməsi həm təhlükəsizlik, həm də humanitar baxımdan əlavə risklər yarada bilər.
İranın yarı-rəsmi Fars Xəbər Agentliyi Donald Trampın İranla mümkün razılaşma barədə açıqlamalarını tənqid edərək bəzi məqamların reallığı əks etdirmədiyini bildirib. İran mənbələrinin iddiasına görə, zənginləşdirilmiş nüvə materiallarının məhv edilməsi və Hörmüz boğazının tam rüsumsuz açılması kimi məsələlər hazırkı layihə sənədində nəzərdə tutulmur. Eyni zamanda Tehran tərəfi Trampın açıqlamasında İran aktivlərinin dondurulmasının ləğvi və Livanda atəşkəs kimi bəzi mühüm məqamların qeyd edilmədiyini vurğulayıb. Bu açıqlamalar tərəflər arasında danışıqların hələ yekun mərhələyə çatmadığını göstərir.
ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranla bağlı aparılan danışıqların taleyini müəyyən edə biləcək mühüm qərar ərəfəsindədir. Tramp Ağ Evin Situasiya Otağında komandasının üzvləri ilə görüş keçirərək İran məsələsində necə irəlilənəcəyinə dair son qərarı verəcəyini açıqlayıb. Müzakirələrin əsas mövzuları arasında müvəqqəti atəşkəsin uzadılması, Hörmüz boğazında vəziyyət, İranın yüksək zənginləşdirilmiş uran ehtiyatları və sanksiyalar rejimi yer alır. Analitiklər hesab edirlər ki, Vaşinqtonun qarşıdakı qərarı ya diplomatik razılaşmanın təsdiqlənməsi, ya da tərəflər arasında gərginliyin yeni mərhələyə keçməsi ilə nəticələnə bilər.
Livan Prezidenti Cozef Aun ABŞ Dövlət katibi Marko Rubio ilə telefon danışığında İsraillə atəşkəsin əldə olunmasının bütün gələcək diplomatik proseslər üçün əsas şərt olduğunu bildirib. Aun regionda sabitliyin bərpası və siyasi dialoqun inkişafı üçün ilk növbədə hərbi əməliyyatların dayandırılmasının vacibliyini vurğulayıb. Marko Rubio isə ABŞ-ın İsrail və Livan arasında əvvəlki diplomatik səylərin nəticələrini qorumağa sadiq olduğunu, həmçinin Livanın sabitliyi, müstəqilliyi və suverenliyini dəstəklədiyini bəyan edib. Telefon danışığı regionda davam edən gərginlik fonunda diplomatik səylərin davam etdiyini göstərir.
Livan və İsrail hərbi nümayəndə heyətləri Vaşinqtonda təhlükəsizlik məsələlərini müzakirə etmək üçün bir araya gələcək. Livan tərəfi görüşdə davamlı atəşkəsin təmin olunmasını, İsrail hücumlarının dayandırılmasını və dövlətin ölkə üzrə təhlükəsizlik üzərində tam nəzarət planını təqdim etməyi planlaşdırır. İsrail tərəfi isə danışıqlarda təhlükəsizlik məsələləri və sərhəd vəziyyəti ilə bağlı mövqeyini ortaya qoyacaq. Görüş regionda gərginliyin davam etdiyi və Hizbullahın gələcək rolu ətrafında müzakirələrin intensivləşdiyi bir dövrdə keçirilir.
Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Uşaq Fondu bildirib ki, son bir həftə ərzində Livanda hər 24 saatda orta hesabla 11 uşaq öldürülüb və ya yaralanıb. Qurumun açıqlamasına görə, İsrailin atəşkəsə baxmayaraq ölkə ərazisində hava zərbələrini genişləndirməsi nəticəsində son yeddi gündə ümumilikdə 77 uşaq həyatını itirib və ya müxtəlif dərəcəli xəsarətlər alıb.
Livanın Baş naziri Nəvaf Salam İsrailin Sidon, Sur və Nəbatiyyə şəhərlərinə həyata keçirdiyi bombardmanları “heç nə ilə əsaslandırıla bilməz” adlandırıb. O, hücumları beynəlxalq hüquqa zidd “kollektiv cəza” kimi qiymətləndirərək dərhal atəşkəsə çağırış edib. Analitiklər hesab edirlər ki, Livanın mövqeyi bölgədə artan humanitar böhran və eskalasiya fonunda beynəlxalq dəstək toplamağa yönəlib.
Ağ Ev ABŞ və İran arasında əldə olunmuş memorandum of understanding (MoU) razılaşmasının mövcudluğunu təsdiqləyib, lakin sənədin hələ Prezident Donald Tramp tərəfindən imzalanmadığını açıqlayıb. Razılaşma 60 günlük atəşkəs, Hörmüz boğazının açılması, İranın nüvə silahı istehsal etməməsi və ABŞ sanksiyalarının mərhələli yumşaldılması kimi mühüm maddələri əhatə edir. Analitiklər hesab edirlər ki, bu sənəd təsdiqlənərsə, regionda gərginliyin azalması və diplomatik prosesin davamı üçün mühüm addım ola bilər.
ABŞ və İran nümayəndələrinin 60 günlük atəşkəsin uzadılması və sülh prosesinin davam etdirilməsi üçün çərçivə memorandumuna (MoU) ilkin razılıq əldə etdiyi bildirilir. Razılaşma nüvə proqramı ilə bağlı daha geniş danışıqları da əhatə edir, lakin sənədin qüvvəyə minməsi üçün ABŞ Prezidenti Donald Trampın yekun təsdiqi tələb olunur. Analitiklər hesab edirlər ki, bu inkişaf tərəflər arasında diplomatik kanalların hələ də açıq qaldığını göstərir.
İran rəsmiləri ABŞ-a qarşı həyata keçirilən cavab əməliyyatlarını “qanuni müdafiə addımları” adlandırsa da, mövcud atəşkəsin tam şəkildə pozulduğunu bəyan etmirlər. Analitiklər hesab edirlər ki, Tehran bir tərəfdən hərbi eskalasiyanı davam etdirir, digər tərəfdən isə diplomatik kanalları tam bağlamamağa çalışır. İranın ehtiyatlı ritorikası regionda gərginliyin artdığı bir vaxtda mümkün danışıqlar və vasitəçilik imkanlarını qorumağa yönəlmiş addım kimi qiymətləndirilir.