İran Xarici İşlər Nazirliyi aralıq razılaşmanın Tramp və Məsud Pezeşkiyan tərəfindən imzalana biləcəyini bildirib. Bu ideyanın hələlik nəzərdən keçirildiyi qeyd olunub. İran tərəfi rəsmi imzalanma mərasiminə qatılacağını təsdiqləyib. Sənədin İsveçrədə imzalanması planlaşdırılır. Daha əvvəl ABŞ və İran nümayəndə heyətləri barədə məlumat verilmişdi. İran parlament sədri Qalibafın prosesdə rol alacağı bildirilir. Diplomatik danışıqların davam etdiyi vurğulanır. Mövzu beynəlxalq gündəmdə qalır.
#diplomatiya
Donald Tramp Rusiya və Çinin İran müharibəsi zamanı “neytral” mövqe tutduğunu bildirib. O, Si Cinpin və Vladimir Putinə təşəkkür edib. Tramp Çinin böhranın həllinə müəyyən dəstək verdiyini qeyd edib. ABŞ Prezidenti bu mövqenin gərginliyi azaltdığını vurğulayıb. Eyni zamanda Hörmüz boğazı ilə bağlı beynəlxalq hərbi təşəbbüslərə münasibət bildirib. Tramp ABŞ-ın belə yardımlara ehtiyac duymadığını deyib. O, bəzi ölkələrin yalnız sonradan prosesə qoşulmaq istədiyini bildirib. Mövzu Yaxın Şərqdə diplomatik gərginlik fonunda gündəmdə qalır.
Donald Tramp İranın ABŞ ilə razılaşmaya əməl etməməsi halında hərbi zərbə ehtimalını gündəmə gətirib. O, Tehran tərəfinə xəbərdarlıq edildiyini bildirib. Tramp razılaşmanın pozulacağı təqdirdə ABŞ-ın sərt cavab verəcəyini deyib. Onun sözlərinə görə, hüquqi addımlar deyil, hərbi güc nəzərdə tutulur. ABŞ Prezidenti İranın razılaşmaya sadiq qalmasının vacibliyini vurğulayıb. O, diplomatik öhdəliklərin pozulmasının qəbulolunmaz olduğunu bildirib. Tramp ABŞ-ın mövqeyinin dəyişməyəcəyini qeyd edib. Mövzu beynəlxalq gündəmdə diqqət mərkəzində qalır.
Donald Tramp İsrail rəhbərliyinin ABŞ–İran razılaşmasından məmnun ola biləcəyini bildirib. O, sənədin İsrail hökumətinə göndərildiyini qeyd edib. Tramp Netanyahu ilə bu mövzuda danışdığını deyib. ABŞ Prezidenti İranın nüvə silahı əldə etməsinin İsrail üçün əsas təhlükə olduğunu vurğulayıb. O, razılaşmanın bu riski azaltdığını bildirib. Tramp İsrailin əsas istəyinin məhz bu olduğunu qeyd edib. Onun sözlərinə görə, buna görə İsrail razılaşmanı müsbət qarşılayır. Mövzu beynəlxalq diplomatik gündəmdə qalır.
Donald Tramp İranla bağlı vasitəçilik prosesində Pakistan və Qətərə təşəkkür edib. O, Körfəz ölkələrinin də danışıqlarda rol oynadığını bildirib. Tramp BƏƏ rəsmilərindən birini hərbi fəaliyyətlə əlaqələndirib. O, regionda intensiv əməliyyatların baş verdiyini qeyd edib. ABŞ Prezidenti “qeyri-nüvə məsələlərinin” müzakirə ediləcəyini deyib. Bu məsələlərə raketlər və regiondakı qruplar daxildir. Tramp vasitəçilərin rolunu vacib hesab edib. Açıqlama diplomatik proses fonunda verilib.
Donald Tramp İsrailin Livandakı əməliyyatlarına dair açıqlama verib. O, İsrailin özünü müdafiə etmək hüququnu dəstəklədiyini bildirib. Bununla belə, Tramp Beyrutda dağıntılara ehtiyac olmadığını vurğulayıb. O, İsrailin Hizbullahla mübarizədə daha ölçülü davranmalı olduğunu qeyd edib. ABŞ Prezidenti İsrail və Benyamin Netanyahunun əməkdaşlığını müsbət qiymətləndirib. Tramp iki ölkə arasında strateji tərəfdaşlığın vacibliyini bildirib. O, İsrailin “daha yaxşı davrana biləcəyini” deyib. Açıqlama Livandakı gərginlik fonunda diqqət çəkib.
Donald Tramp ABŞ-ın İranda “rejim dəyişikliyi” əldə etdiyini bildirib. O, İran rəhbərliyinin bundan sonra fərqli davranacağını düşündüyünü deyib. Tramp müharibəni davam etdirə biləcəyini, lakin iqtisadi riskləri nəzərə aldığını qeyd edib. Onun sözlərinə görə, sülh ehtimalı bazarlara müsbət təsir göstərib. ABŞ Prezidenti münaqişənin davamının iqtisadi fəlakət yarada biləcəyini bildirib. O, sülh gündəminin daha önəmli olduğunu vurğulayıb. Tramp bu prosesin ABŞ siyasətində yeni mərhələ olduğunu deyib. Açıqlama beynəlxalq gündəmdə geniş müzakirə doğurub.
Donald Tramp ABŞ–İran memorandumu ilə bağlı açıqlama verib. O, razılaşmanın ABŞ müttəfiqləri tərəfindən müsbət qarşılandığını bildirib. Tramp G7 ölkələri daxil olmaqla bir çox liderlərlə bu mövzunu müzakirə etdiyini deyib. Onun sözlərinə görə, bütün tərəflər razılaşmadan məmnundurlar. ABŞ Prezidenti heç bir ölkənin bombardmanların davamını tələb etmədiyini qeyd edib. O, bu yanaşmanı tənqid edib. Tramp razılaşmanın beynəlxalq dəstək qazandığını vurğulayıb. Mövzu G7 sammiti çərçivəsində diqqət mərkəzində qalır.
Rosatom İranın nüvə proqramı üzrə kompromis əldə edilməsinə çağırıb. Şirkət rəhbəri Aleksey Lixaçev Buşehr AES-in prioritet olduğunu bildirib. O, Rusiya mütəxəssislərinin tezliklə İrana qayıdacağını qeyd edib. Rosatom MAQATE-nin iştirakı ilə razılaşmanın vacibliyini vurğulayıb. Təşkilat bütün tərəflərin maraqlarının nəzərə alınmasını istəyib. Buşehr AES-in əvvəlki hücumlar zamanı zərər gördüyü bildirilir. Rusiya nüvə təhlükəsizliyinin vacibliyini ön plana çəkib. Mövzu İranın nüvə proqramı ətrafında diplomatik gərginlik fonunda gündəmdə qalır.
Fransa Prezidenti Emmanuel Makron ABŞ–İran memorandumu ilə bağlı açıqlama verib. O, sənədin bütün problemləri dərhal həll etmədiyini bildirib. Makron razılaşmanın müsbət addım olduğunu qeyd edib. Onun sözlərinə görə, müharibənin davamı Hörmüz boğazının bağlanması riskini yaradırdı. Enerji sektorunun ciddi zərər görə biləcəyi vurğulanıb. Livandakı humanitar vəziyyət də diqqətə çatdırılıb. Makron memorandumun regionda döyüşləri azalda biləcəyini deyib. O, bunun humanitar və iqtisadi baxımdan vacib olduğunu bildirib.
İran və Çin xarici işlər nazirləri ABŞ–İran aralıq razılaşmasını telefonla müzakirə ediblər. Abbas Əraqçi danışıqlara dəstəyə görə Çinə təşəkkür edib. Van Yi razılaşmanı müsbət qiymətləndirib və İranın diplomatik yanaşmasını alqışlayıb. Çin sənədin icrasına dəstək verməyə hazır olduğunu bildirib. Tərəflər regional əməkdaşlığın vacibliyini vurğulayıblar. BMT Təhlükəsizlik Şurasının roluna diqqət çəkilib. Razılaşmanın beynəlxalq səviyyədə dəstəklənməsi çağırışı edilib. Dialoq diplomatik prosesin davam etdiyini göstərir.
Fransa Prezidenti Emmanuel Makron G7 sammitində ABŞ–İran razılaşmasını dəstəklədiklərini bildirib. O, G7 ölkələrinin bu sənədə yekdilliklə müsbət yanaşdığını qeyd edib. Makron razılaşmanın regiondakı sabitliyi gücləndirdiyini vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, əvvəlki gərginlik iqtisadiyyata ciddi təsir göstərirdi. O, diplomatik həllin vacibliyini xüsusi qeyd edib. ABŞ Prezidenti Donald Trampın rolunu da xatırladıb. G7 ölkələri razılaşmanı regional sabitlik üçün müsbət addım kimi qiymətləndirir. Mətbuat konfransı beynəlxalq diqqət mərkəzində olub.