#Ərəb ölkələri

Müharibə müvəqqəti dayanıb, lakin “İranın ərəb ölkələrinə hücumunun qarşısının necə almaq olar” sualı ətrafındakı müzakirələr daha da güclənir. Artıq bölgədə ənənəvi çəkindirmə metodları öz qüvvəsini itirib. Bu, sadəcə nəzəri bir qeyd deyil; sürətlənən regional proseslər göstərir ki, Fars körfəzi yeni mərhələyə qədəm qoyub. İndi təkcə hərbi güc təhdidlərin qarşısını almaq üçün kifayət etmir, müharibədən qaçmaq isə hələ sabitlik demək deyil. Pakistanın vasitəçiliyi ilə əldə olunmuş iki həftəlik atəşkəs regional münaqişədə mühüm dönüş nöqtəsidir. Lakin bu, körfəz ölkələrinin təhlükəsizlik sistemində yeni alətlər və yollar axtarmasını zəruri edir. Bu gün şahidi olduğumuz proses "hərəkətin qarşısını almaq" məntiqindən, böhranların davamlı eskalasiya (gərginliyin artması) fonunda idarə edilməsi reallığına keçiddir.

Səudiyyə Ərəbistanı Xarici İşlər Nazirliyi krallığın paytaxtı Ər-Riyadda ərəb və islam ölkələrinin xarici işlər nazirlərinin iştirakı ilə mühüm məşvərətçi iclasın keçiriləcəyini elan edib. Çərşənbə günü baş tutacaq bu toplantı regionda artan gərginlik fonunda təhlükəsizlik və sabitliyin təmin edilməsi yollarını müzakirə etmək məqsədi daşıyır.

Ərəb ölkələrinin xarici işlər nazirləri bazar günü İranın ərəb dövlətlərinə qarşı həyata keçirdiyi hücumları kəskin şəkildə pisləyərək, bu hərəkətləri "beynəlxalq sülh və təhlükəsizliyə ciddi təhdid" adlandırıblar. Onlar BMT Təhlükəsizlik Şurasını Tehranı bu hücumları dərhal dayandırmağa məcbur etməyə çağırıblar. Ərəb Dövlətləri Liqası Şurasının nazirlər səviyyəsində keçirilən fövqəladə iclası iddia edilən hücumları müzakirə etmək məqsədilə videokonfrans vasitəsilə baş tutub. Sessiyanın sonunda iştirakçılar "İranın qanunsuz təcavüzlərini" pisləyən və İranı regiondakı müttəfiq silahlı qruplaşmalar və milislərdən istifadə də daxil olmaqla, "düşmən hərbi əməliyyatlarını və qonşu dövlətlərə qarşı bütün təxribat xarakterli hərəkətləri və ya təhdidləri" dərhal dayandırmağa çağıran 16 bəndlik bəyanat yayıblar.

Səudiyyə Ərəbistanı, Misir, İordaniya, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri, İndoneziya, Pakistan, Türkiyə və Qətər cümə günü yaydıqları birgə bəyanatda İsrail rəsmilərinin Rəfah sərhəd-keçid məntəqəsinin birtərəfli qaydada açılması və Qəza sakinlərinin Misirə yönləndirilməsi barədə açıqlamalarından dərin narahatlıq duyduqlarını bildiriblər.

Dohada Ərəb Dövlətləri Liqasına (ƏDL) və İslam Əməkdaşlıq Təşkilatına (İƏT) üzv ölkələrin xarici işlər nazirlərinin fövqəladə qapalı iclası keçirilir. İclas İsrailin HƏMAS-ın Dohadakı iqamətgahına endirdiyi hava zərbəsinə həsr olunub. İclasın əsas məqsədi İsrailin HƏMAS siyasi bürosunun üzvlərinə qarşı hücumu ilə bağlı vahid mövqenin formalaşdırılmasıdır.

İran Xarici İşlər Nazirliyi Ərəb Liqasının xarici işlər nazirlərinin yekun bəyanatında yer alan Əbu Musa, Böyük Tonb və Kiçik Tonb adaları ilə bağlı irəli sürülən iddiaları rədd edərək, onların “əsassız və yalan” olduğunu bəyan edib. İran, Ərəb Liqasının İsrailin Qəzzada həyata keçirdiyi soyqırımı pisləməsini alqışlayaraq, təşkilatı İslam-Ərəb həmrəyliyini möhkəmləndirməyə və diqqəti əsas məsələdən – İsrailin regiondakı işğal və cinayətlərindən yayındıracaq addımlardan çəkinməyə çağırıb.

Qəzzada davam edən müharibə fonunda atəşkəs danışıqları yenidən gündəmə gəlib. Qətər, HƏMAS-ın Ərəb ölkələrinin təqdim etdiyi təklifə “olumlu cavab” verdiyini açıqlayaraq atəşkəsin təcili şəkildə təmin olunmasının vacibliyini vurğulayıb.