Kolumbiya Prezidenti Abelardo de la Espriyelya ABŞ Prezidenti Donald Trampdan Kolumbiya mallarına tətbiq edilən yüksək gömrük rüsumlarının müvəqqəti dayandırılmasını xahiş edib.

Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan Hörmüz boğazının yenidən açılmasını prioritet məsələ adlandırıb. O, boğazın uzun müddət bağlı qalmasının heç bir tərəfin maraqlarına uyğun olmadığını bildirib. Ərdoğan Donald Trampın son səfəri zamanı İsrailin Livana qarşı müharibəsinin dayandırılması və bu prosesdə ABŞ-ın rolu barədə danışdıqlarını açıqlayıb. Türkiyə Prezidenti həmçinin Səudiyyə Ərəbistanı və Pakistan arasında elan edilən birgə müdafiə razılaşmasına toxunub. O, gələcəkdə Misir də daxil olmaqla digər ölkələrin bu razılaşmaya qoşulmasının mümkün olduğunu deyib. Ərdoğanın açıqlamaları Hörmüz boğazında gərginliyin davam etdiyi və bölgədə təhlükəsizlik məsələlərinin ön plana çıxdığı bir vaxtda səslənib.

İran rəsmiləri ABŞ Prezidenti Donald Trampın Hörmüz boğazı ilə bağlı son təhdidlərinə sərt cavab veriblər. İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü boğazda yaranmış vəziyyətin ABŞ-ın hərbi hərəkətləri ilə bağlı olduğunu bildirib. İranın Ali Məhkəməsinin rəhbəri Trampı kəskin ifadələrlə tənqid edib və Hörmüz boğazının İran İslam Respublikasına məxsus olduğunu deyib. İran xarici işlər nazirinin müavini isə boğazın nə sosial şəbəkədə yayımlanan bir paylaşım, nə də hərbi təyyarə vasitəsilə ələ keçirilə biləcəyini vurğulayıb. Tehran ABŞ-ın bölgədəki hərbi fəaliyyətlərini təhlükəsizliyə təhdid hesab edir. İran rəsmilərinin açıqlamaları iki ölkə arasında gərginliyin davam etdiyi bir vaxtda səslənib. Tərəflərin Hörmüz boğazının nəzarəti ilə bağlı mövqeləri hələ də kəskin şəkildə fərqlənir. Bu vəziyyət diplomatik danışıqların gələcəyi ilə bağlı narahatlıqları artırır.

Təqaüdçü general Xəlifə Hafterin Nigerin qərbində İŞİD-ə bağlı qrup tərəfindən girov saxlanılan amerikalı pilot Kevin Raydoutun azad edilməsinə kömək etdiyi bildirilir. “Reuters”in dörd mənbəyə istinadən yaydığı məlumata görə, Raydout ötən cümə axşamı gec saatlarda Liviyanın şərqindəki hakimiyyət orqanlarına təhvil verilib. Bununla belə, girovun azad edilməsi müqabilində nə verildiyi barədə rəsmi məlumat açıqlanmayıb. Mənbələrdən biri Liviyanın fidyə ödədiyini bildirib.

ABŞ Ağ Evində milli təhlükəsizlik üzrə müşavir müavini Endi Beyker yaxın həftələrdə Donald Tramp administrasiyasını tərk edəcək. Beyker həmçinin vitse-prezident Ceyms Devid Vensin milli təhlükəsizlik üzrə müşaviri kimi fəaliyyət göstərib. O, daha təmkinli ABŞ xarici siyasətini müdafiə edən və uzunmüddətli xarici münaqişələrin məqsədəuyğunluğunu şübhə altına alan mövqeyi ilə tanınıb. Beyker ötən il Münxen Təhlükəsizlik Konfransında Vensin çıxışının hazırlanmasında iştirak edib. Onun gedişi Ağ Evdə son aylarda baş verən digər kadr dəyişikliklərinin davamı hesab olunur. Milli təhlükəsizlik komandasında Avropa və Latın Amerikası üzrə məsul olan yüksək vəzifəli şəxslər də iyun ayında vəzifələrindən ayrılıblar. Ağ Evdən milli təhlükəsizlik sahəsindən kənarda da mühüm kadr dəyişiklikləri barədə məlumat verilib. Beykerin gedişinin Tramp administrasiyasının xarici siyasətinə uzunmüddətli təsirinin necə olacağı hələlik məlum deyil.

Tramp administrasiyasının İranın nüvə proqramı ilə bağlı siyasətində dəyişiklik etdiyi və aralıq seçkilərinə daha çox diqqət ayırdığı iddia edilir. ABŞ vitse-prezidenti Ceyms Devid Vensin mövqeyindəki dəyişiklik bu baxımdan əsas göstəricilərdən biri kimi qiymətləndirilir. Vensin İranın nüvə silahına malik olmasının qarşısını almaq məsələsindən daha çox neft və yanacaq qiymətlərinə diqqət yetirdiyi bildirilir. ABŞ-da yanacaq qiymətlərinin seçicilərin səsvermə qərarlarına təsir edən mühüm amil olduğu qeyd edilir. Ölkə üzrə yanacağın qiymətinin bir qallon üçün 4 dollardan yuxarı qalxacağı gözlənilir. Yüksək qiymətlərin amerikalı seçicilərin Tramp administrasiyasına münasibətini mənfi istiqamətdə dəyişə biləcəyi bildirilir. Bu səbəbdən administrasiyanın yanacaq qiymətlərinin aşağı salınmasını siyasi baxımdan prioritetə çevirdiyi iddia olunur. Belə yanaşmanın ABŞ-ın İranın nüvə proqramı ilə bağlı əvvəlki sərt mövqeyinə təsir göstərə biləcəyi vurğulanır.

ABŞ İran limanlarına qarşı qeyri-müəyyən müddətli dəniz blokadası tətbiq edə biləcəyi barədə xəbərdarlıq edib. Vaşinqton bu addımı İranı iqtisadi baxımdan daha da təcrid etmək üçün yeni tədbirlərlə birlikdə nəzərdən keçirir. ABŞ və İran arasında atəşkəs danışıqlarında hələ də razılıq əldə olunmayıb. Eyni zamanda, Hörmüz boğazında gəmi hərəkəti ciddi şəkildə məhdudlaşıb. ABŞ Prezidenti Donald Tramp boğaza tam nəzarət etdiklərini bildirsə də, bu həftə boğazdan yalnız az sayda gəmi keçə bilib. ABŞ daxilində “Abraham Linkoln” aviadaşıyıcı gəmisində ağır xidmət şəraiti ilə bağlı narahatlıqlar da artıb. Konqres üzvləri gəmidə təminat, su, təhlükəsizlik və hərbi qulluqçuların psixoloji vəziyyəti ilə bağlı məlumatlardan sonra açıqlama tələb ediblər. Bu amillər ABŞ-ın İran ətrafında uzunmüddətli dəniz blokadasını davam etdirmək imkanları ilə bağlı suallar yaradıb.

İran və ABŞ arasında Hörmüz boğazı ilə bağlı fikir ayrılığı 60 günlük anlaşma memorandumunun müddətinin başa çatmasına az vaxt qalmış daha da kəskinləşib. İyunun 17-də əldə olunan razılaşma İranın boğazı açıq saxlamasını nəzərdə tuturdu. Lakin tərəflər gəmilərin keçidinə nəzarət və istifadə ediləcək marşrutlarla bağlı razılığa gələ bilməyib. İran heç bir gəminin öz icazəsi olmadan boğazdan keçə bilməyəcəyini bildirir. ABŞ isə dəniz nəqliyyatının normal şəkildə davam etdiyini iddia edir. Vaşinqton Tehran üzərində hərbi və iqtisadi təzyiqi davam etdirir. İran ABŞ ilə birbaşa danışıqlar əvəzinə Omanla boğazın idarə olunmasına dair yeni mexanizm müzakirə edir. Pakistanın vasitəçilik səyləri də sürətlənib və İran-Oman razılaşması böhranın həlli üçün yeni imkan yarada bilər.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp ilə milyarder İlon Mask arasında 2025-ci ildə yaranan kəskin qarşıdurmadan sonra münasibətlər yenidən normallaşmağa başlayıb. Mask 2024-cü il prezident seçkiləri kampaniyasında Trampa təxminən 300 milyon dollar dəstək verib və onun ikinci prezidentlik dövrünün ilk aylarında Ağ Evdə hökumətin ixtisarı prosesində iştirak edib. Lakin tərəflər 2025-ci ilin iyununda vergi və xərclər qanunu, dövlət müqavilələri və digər məsələlərə görə açıq şəkildə qarşı-qarşıya gəliblər.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp ötən ayın sonunda özünün yaratdığı Sülh Şurası tərəfindən hazırlanmış HƏMAS-ın tərksilah edilməsinə dair yeni planı ictimaiyyətə açıqlayıb. O, bu təşəbbüsü "dağıntı burulğanına son qoymaq", eləcə də fələstinlilərin müqəddəratını təyinetmə və müstəqil dövlət quruculuğu yolunda etibarlı bir prosesə başlamaq cəhdi kimi təqdim edib.

ABŞ-da Tennessi, Oklahoma və Alabama ştatlarında üç məhbusun ölüm hökmü eyni gündə ölümcül inyeksiya ilə icra olunub. Bu, 2010-cu ildən bəri ölkədə ilk dəfə üç edamın eyni günə təsadüf etməsidir. 2025-ci ildə ABŞ-ın 11 ştatında ümumilikdə 47 nəfər edam edilib. Bu, 2009-cu ildən bəri ən yüksək göstəricidir. Ötən il həyata keçirilən edamların 39-u ölümcül inyeksiya, 3-ü güllələnmə, 5-i isə azot qazı ilə boğulma üsulu ilə icra olunub.

Daha əvvəl bu səfərin planlaşdırıldığını bildirən "Axios" saytı Kuşnerin gələn həftə Qahirədə Misir, Qətər və Türkiyədən olan vasitəçilərlə görüşmək niyyətində olduğunu da qeyd edib. Adının açıqlanmasını istəməyən mənbə "Reuters" agentliyinə bildirib: "Biz HƏMAS-ın tərksilah edilməsi məqsədində israillilərlə həmrəyik, lakin onlar qanuni narahatlıqlarını ifadə ediblər və biz bu məsələlərin həlli istiqamətində çalışırıq". Mənbə əlavə edib ki, Kuşnerin İsrailə səfərinin əsas hədəfi Trampın 2025-ci ilin sonlarında Qəzza üçün irəli sürdüyü "20 bəndlik plan"ın icrasında irəliləyiş əldə etmək üçün yol tapmaqdır.