#Donald Tramp

İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi İsraili ABŞ siyasətinə təsir göstərməyə çalışmaqda ittiham edib. O, X sosial şəbəkəsində paylaşım edərək İsrailin Vaşinqtonu müharibəyə sövq etdiyini iddia edib. Əraqçi fikirlərini Time jurnalında dərc olunmuş məqaləyə istinadla əsaslandırıb. Məqalədə Donald Trampın keçmiş kampaniya rəhbəri Bred Parskeylin İsrailin təsir kampaniyasında iştirak etdiyi iddia olunur. İranlı nazir həmçinin İsrailin ABŞ vergi ödəyicilərinin vəsaitindən amerikalı tənqidçiləri susdurmaq üçün istifadə etdiyini irəli sürüb. İsrail və ABŞ tərəfi bu iddialara hələlik cavab verməyib. İttihamlar müstəqil şəkildə təsdiqlənməyib. Mövzu Vaşinqton və Tehran arasında informasiya müharibəsinin yeni epizodu kimi qiymətləndirilir.

Ceyms Devid Vensin açıqlamalarının İsrailin ABŞ-də təsir kampaniyası ilə bağlı müzakirələri yenidən gündəmə gətirdiyi bildirilir. Təhlildə İsrail hökumətinin ABŞ ictimai rəyinə təsir göstərməyə yönəlmiş genişmiqyaslı kampaniya apardığı iddia olunur. Kampaniyanın əvvəlcə İsrailə dəstəyin artırılmasına, daha sonra isə İranla bağlı siyasətin əsaslandırılmasına yönəldiyi qeyd edilir. Müəllifə görə, ABŞ–İran anlaşma memorandumundan sonra kampaniya razılaşmanı dəstəkləyən ABŞ rəsmilərini hədəf almağa başlayıb. Vitse-prezident Ceyms Devid Vensin bu prosesin əsas hədəflərindən biri olduğu iddia edilir. Təhlildə İsrail mətbuatının bunun Benyamin Netanyahu üçün siyasi problemlər yarada biləcəyini yazdığı vurğulanır. Bu qiymətləndirmələr müəllifin təhlilinə əsaslanır və rəsmi mövqeni əks etdirmir.

İsrailin ABŞ-də keçmiş səfiri Alon Pinkas Ceyms Devid Vensin son açıqlamalarını ABŞ–İsrail münasibətlərində mühüm dönüş nöqtəsi kimi qiymətləndirib. Onun sözlərinə görə, indiyədək heç bir ABŞ vitse-prezidenti İsraili bu qədər açıq şəkildə tənqid etməyib. Pinkas hesab edir ki, Vaşinqton və Təl-Əviv hazırda İran məsələsində eyni mövqeni bölüşmür. O, yaranmış fikir ayrılıqlarını İsrail üçün narahatedici hesab edir. Keçmiş səfir bu vəziyyətin iki ölkə arasındakı münasibətlərdə struktur dəyişikliyindən xəbər verə biləcəyini bildirib. Onun fikrincə, İrana qarşı müharibə bu prosesi daha da sürətləndirib. Pinkasın səsləndirdiyi fikirlər şəxsi siyasi təhlil xarakteri daşıyır. ABŞ və İsrail tərəfləri bu qiymətləndirmələrə münasibət bildirməyiblər.

Ceyms Devid Vensin son açıqlamalarının Respublikaçılar Partiyası daxilində fikir ayrılıqlarını üzə çıxardığı bildirilir. Təhlilə görə, İsrailin İran siyasəti ABŞ-də həm Respublikaçılar, həm də Demokratlar arasında yeni müzakirələr yaradıb. Vensin İsraili gizli təsir kampaniyasında ittiham etməsi diqqətçəkən hadisə kimi qiymətləndirilir. Təhlildə Demokratlar Partiyasının 103 üzvünün İsrailə ayrılan yardımın dayandırılmasını dəstəkləməsi də siyasi dəyişikliklərin əlaməti kimi göstərilir. Həmçinin Donald Trampın Benyamin Netanyahu ilə telefon danışığında Livan və Suriyadan çıxmaq çağırışı etdiyi iddia olunur. İsrail tərəfinin sonrakı açıqlamaları isə bu mövzuda fikir ayrılıqlarının davam etdiyini göstərir. Ağ Evin növbəti addımlarının diqqətlə izlənəcəyi qeyd olunur. Bu qiymətləndirmələr təhlil xarakteri daşıyır.

Professor Sayrus Şayeq hesab edir ki, Ceyms Devid Vensin son açıqlamaları ABŞ rəhbərliyində İran siyasəti ilə bağlı ciddi fikir ayrılıqlarını üzə çıxarır. Onun fikrincə, Vaşinqtonda bir qrup İrana qarşı sərt xətti dəstəkləyir, digər qrup isə diplomatik həll yoluna üstünlük verir. Şayeq Vensin açıqlamalarını onun gələcək siyasi ambisiyaları ilə də əlaqələndirir. Ekspert Donald Trampın mövqeyinin də dəyişə biləcəyini istisna etmir. O bildirir ki, ABŞ ilə İsrail arasında əvvəllər mövcud olan sıx siyasi uyğunluq zəifləməyə başlayıb. Şayeqin sözlərinə görə, İrana qarşı siyasətin nəticələri Vaşinqton daxilində yeni müzakirələrə səbəb olur. O hesab edir ki, bu məsələdə etiraz edənlərin sayı getdikcə artır. Bu fikirlər ekspertin şəxsi təhlili kimi təqdim olunur.

Sayrus Şayeq ABŞ və İsrailin İrana qarşı apardığı müharibənin Yaxın Şərqdə qüvvələr nisbətini dəyişdiyini hesab edir. Onun fikrincə, hazırda Hörmüz boğazında İran və ABŞ arasında daha balanslı vəziyyət yaranıb. Professor bildirir ki, İran mövcud vəziyyəti qorumağa, ABŞ isə əvvəlki üstünlüyünü bərpa etməyə çalışır. Bu səbəbdən hər iki tərəf öz "qırmızı xətlərini" müəyyənləşdirir. Ekspert bunun qarşıdurmanın daha da gərginləşməsinə səbəb ola biləcəyini deyir. Bununla yanaşı, Körfəz ərəb dövlətlərinin gərginliyin artmasına qarşı olduğu qeyd edilir. Şayeq ABŞ daxilində də siyasi narahatlığın artdığını vurğulayır. Bu fikirlər ekspertin şəxsi təhlili kimi təqdim olunub.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp 2024-cü ildən İranda saxlanılan ABŞ vətəndaşının azad edildiyini açıqlayıb. ABŞ Prezidenti Truth Social platformasında paylaşdığı açıqlamada bildirib ki, ABŞ vətəndaşı 2024-cü ilin dekabrında qanunsuz saxlanılmışdı. O qeyd edib ki, İranın qadının ölkəni tərk etməsinə icazə verməsini "xoşməramlı addım" kimi qiymətləndirir.

İran ABŞ-ın ölkənin infrastrukturuna mümkün hərbi zərbələri halında regiondakı strateji obyektləri hədəfə alacağı barədə sərt xəbərdarlıq edib. General Zülfüqari ABŞ Prezidenti Donald Trampın İrana qarşı hərbi təhdidlərini həyata keçirməsi halında Tehranın genişmiqyaslı cavab verəcəyini bildirib.

Amerika Birləşmiş Ştatlarının Prezidenti Donald Tramp "Truth Social" sosial şəbəkəsində Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin IV Şuşa Qlobal Media Forumunda Azərbaycan və Ermənistan arasında sülhün təmin edilməsinə Amerikalı dövlət başçısının verdiyi töhfə ilə bağlı fikirlərinin yer aldığı məqaləni paylaşıb. Məqalədə qeyd olunur ki, Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev ABŞ Prezidenti Donald Trampın rolunu unikal sülhsevər insan kimi yüksək qiymətləndirib. O bildirib ki, Trampın diplomatiyaya prinsipial şəkildə fərqli yanaşması Azərbaycan və Ermənistan arasında tarixi sülh sazişinin əldə olunmasında həlledici rol oynayıb və onun sözlərinə görə, Azərbaycan-ABŞ münasibətlərində misli görünməmiş yeni dövrün əsasını qoyub.

ABŞ dövlət katibi Marko Rubio ifrat solçu siyasi terrorçuluğa həsr olunmuş beynəlxalq toplantı keçirəcək. Tədbirdə azı 65 ölkənin nümayəndələrinin iştirakı gözlənilir. Toplantının əsas məqsədi sol yönümlü zorakı qruplara qarşı beynəlxalq əməkdaşlığı gücləndirməkdir. Tramp hökuməti bu təhlükənin hüquq-mühafizə qurumları tərəfindən lazımi səviyyədə qiymətləndirilmədiyini bildirir. Tədbirdə terrorçuluqla mübarizə sahəsində çalışan mütəxəssislər təhlükənin qlobal miqyasını müzakirə edəcəklər. Bəzi keçmiş rəsmilər isə hökumətin bu istiqamətə həddindən artıq diqqət ayırmasından narahatdırlar. Onlar bunun dini radikal və ifrat sağçı qruplarla mübarizəni zəiflədə biləcəyini düşünürlər. ABŞ Dövlət Departamenti bu tənqidlərin əsaslı olmadığını bildirir.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İrana qarşı hücumların yeni mərhələdə genişləndirilə biləcəyini bildirib. O, elektrik enerjisi obyektlərinin, körpülərin və digər mühüm infrastrukturun mümkün hədəflər sırasında ola biləcəyini deyib. ABŞ Mərkəzi Komandanlığı Böyük Tunb adasında qanadlı raket anbarlarını və buraxılış məntəqələrini vurduğunu açıqlayıb. Hücumlarda insan tələfatının qeydə alınmadığı bildirilib. Vaşinqton əməliyyatların İranın Hörmüz boğazındakı hərbi imkanlarını zəiflətməyə yönəldiyini iddia edir. Son zərbələr İrandakı hərbi obyektlərə qarşı ardıcıl dördüncü gecə keçirilən əməliyyatların davamı olub. Trampın açıqlamaları hava hücumlarının qarşıdakı günlərdə daha da genişlənə biləcəyinə işarə edir. Mülki infrastrukturun hədəfə alınması isə beynəlxalq hüquqla bağlı ciddi suallar yarada bilər.