#Yaxın Şərq

Yəmənin beynəlxalq səviyyədə tanınan hökuməti İran və husiləri ölkənin hava məkanını pozmaqda ittiham edib. Müdafiə naziri Tahir əl-Aqili belə addımlara cavab veriləcəyini bildirib. Prezident Rəhbərlik Şurası Yəmənin suverenliyinin dəfələrlə pozulduğunu açıqlayıb. Hökumət husilərin İran reysini hüquqi çərçivələrdən kənar qəbul etdiyini iddia edib. Rəsmi Səna bu addımı dövlət institutlarına qarşı hörmətsizlik kimi qiymətləndirib. Şuranın sədri Rəşad Məhəmməd əl-Əlimi husiləri eskalasiyaya görə məsul tutub. Yəməndə husilərlə hökumət qüvvələri arasında qarşıdurma 2015-ci ildən davam edir.

İran və ABŞ arasında qarşılıqlı hücumlar davam etsə də, ekspertlər diplomatik əlaqələrin tam dayanmadığını bildirirlər. Qətərdəki Corctaun Universitetinin dosenti Pol Masqreyv tərəflərin müxtəlif vasitələrlə bir-birinə mesaj göndərdiyini qeyd edib. Onun fikrincə, hazırda əsas məsələ qarşı tərəfin “qırmızı xətlərini” anlamaqdır. İran Hörmüz boğazına nəzarət məsələsini mühüm hesab edir. Ekspert bildirir ki, münaqişə müddətində İranın məqsədləri genişlənib, ABŞ-ın hədəfləri isə dəyişib. Vaşinqton artıq hakimiyyət dəyişikliyindən danışmır. Lakin tərəflərin mövqelərinin sərtləşməsi diplomatik həll yoluna qayıdışı çətinləşdirir.

Səudiyyə Ərəbistanı Xarici İşlər Nazirliyi İranın regionun təhlükəsizliyi və sabitliyini pozan fəaliyyətlərini kəskin şəkildə pisləyən bəyanat yayıb. Nazirliyin açıqlamasında bildirilib ki, Tehran beynəlxalq hüququn prinsiplərini, BMT Nizamnaməsini, İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının Nizamnaməsini və mehriban qonşuluq qaydalarını pozmaqda davam edir.

İsrailin Livana qarşı martın 2-dən bəri davam edən hücumları insan itkilərinin artmasına səbəb olub. Livanın Səhiyyə Nazirliyinin son məlumatına əsasən, ölənlərin sayı 4 322 nəfərə çatıb. Hücumlar nəticəsində daha 12 210 nəfər yaralanıb. Rəsmi qurumlar dağıntılar altında qalanların axtarışının davam etdiyini bildirirlər. Mülki yaşayış məntəqələri və infrastruktur ciddi zərər görüb. Humanitar vəziyyətin ağırlaşdığı qeyd olunur. Beynəlxalq təşkilatlar tərəfləri mülki əhalinin qorunmasına çağırırlar. Bölgədə gərginliyin davam etməsi yeni itkilər riskini artırır.

Livan İsraillə keçiriləcək növbəti danışıqlarda iştirak edəcəyini təsdiqləyib. Görüşün Romanın ev sahibliyi ilə keçirilməsi planlaşdırılır. Livan nümayəndə heyətində hərbçilər olmayacaq. Daha əvvəl ABŞ nümayəndə heyəti ilə görüşdə Livan Ordusu İsrailin geri çəkiləcəyi ərazilərə yerləşməyə hazır olduğunu bildirib. Danışıqlarda təhlükəsizlik və sərhəd bölgəsində vəziyyətin müzakirəsi gözlənilir. Tərəflər əvvəlki razılaşmaların icrasını da nəzərdən keçirəcəklər. Görüşün bölgədə gərginliyin azaldılmasına töhfə verməsi gözlənilir. ABŞ prosesdə vasitəçilik rolunu davam etdirir.

İsrailin Livanın cənubundakı Əl-Mənsuriyə endirdiyi hava zərbələri nəticəsində yeddi nəfər yaralanıb. Livanın Milli Xəbər Agentliyi bu barədə məlumat yayıb. Yaralılardan beşi xəstəxanaya yerləşdirilib. İki nəfərə isə hadisə yerində tibbi yardım göstərilib. Gün ərzində Əl-Mənsuri yaşayış məntəqəsi bir neçə dəfə hava hücumuna məruz qalıb. Hücumların nəticələri araşdırılır. Hadisə yerində xilasedicilər və tibb işçiləri fəaliyyət göstərirlər. Livanın cənubunda gərgin vəziyyət davam edir.

İsrail ordusu Livanın cənubunda "Hizbullah" üzvlərinə zərbə endirdiyini açıqlayıb. Hərbi qurum hədəfə alınan şəxslərin tank əleyhinə raketlər daşıdığını iddia edir. Hadisə nəzarətində saxlanıldığı bildirilən ərazidə baş verib. Hücumun nəticələri barədə dəqiq məlumat açıqlanmayıb. Müstəqil mənbələr məlumatı hələlik təsdiqləməyib. İsrail son günlər Livanın cənubunda hava hücumlarını artırıb. Hücumlar nəticəsində ölən və yaralananların olduğu bildirilir. Bölgədə gərginlik davam edir.

İsrail ordusu Livanın Beyt Yəhun qəsəbəsinin şərq hissəsinə daxil olub. Əraziyə üç tank və bir neçə buldozer cəlb edilib. Livanın Milli Xəbər Agentliyi bu barədə məlumat yayıb. İsrail qüvvələrinin Hula yaşayış məntəqəsində yanğın törətdiyi bildirilir. Hadisə nəticəsində evlərə və zeytun bağlarına ziyan dəyib. Bundan əvvəl Əl-Mənsuriyə hava zərbəsi endirilmişdi. Nəbatiyyə bölgəsində də yaşayış evlərinin partladıldığı bildirilir. Livanın cənubunda gərginlik davam edir.

ABŞ Konqresinin üzvü Ro Xanna işğal altındakı İordan çayının qərb sahilində saxlanıldığını bildirib. Onun sözlərinə görə, avtomobilləri silahlı israilli məskunlaşanlar tərəfindən mühasirəyə alınıb. Konqresmen hadisənin dağıdıldığı bildirilən bir kəndə səfər zamanı baş verdiyini deyib. Ro Xanna İsrail hərbçilərinin də onların saxlanılmasını davam etdirdiyini iddia edib. Nümayəndə heyətinin bir saatdan çox gözlədildiyi bildirilir. Hadisə zamanı ABŞ-nin Qüdsdəki səfirliyindən kömək istənilib. Daha sonra polis əməkdaşlarının müdaxiləsi ilə qrup sərbəst buraxılıb. Hadisə ilə bağlı rəsmi açıqlama hələlik verilməyib.

ABŞ və Livan nümayəndə heyətləri Beyrutda görüş keçiriblər. Görüşdə Livanın cənubunda yaradılması planlaşdırılan ilk sınaq zonasının icrası müzakirə olunub. Danışıqlar ABŞ nümayəndə heyətinin Beyruta səfəri çərçivəsində baş tutub. Çərçivə sazişi ABŞ-nin vasitəçiliyi ilə hazırlanıb. Saziş İsrail qüvvələrinin mərhələli şəkildə geri çəkilməsini nəzərdə tutur. Təhlükəsizlik məsuliyyəti mərhələli şəkildə Livan Ordusuna veriləcək. Tərəflər bölgədə sabitliyin möhkəmləndirilməsini əsas məqsəd kimi qiymətləndirirlər. Danışıqların davam etdirilməsi planlaşdırılır.

İran müharibə dövründə pilotsuz uçuş aparatlarının istehsalını üç dəfə artırdığını açıqlayıb. Bu barədə müdafiə nazirinin səlahiyyətlərini icra edən Məcid İbn ər-Rza məlumat verib. Onun sözlərinə görə, müasir texnologiyalara yatırılan sərmayələr müdafiə qabiliyyətini gücləndirib. Rəsmi şəxs bildirib ki, döyüşlərin ən gərgin vaxtında belə istehsal prosesi dayanmayıb. Əksinə, pilotsuz uçuş aparatlarının istehsal gücü əhəmiyyətli dərəcədə artırılıb. O, bunu ölkənin elmi və texnoloji potensialının nəticəsi kimi qiymətləndirib. İran müdafiə sənayesinin fasiləsiz fəaliyyət göstərdiyini vurğulayıb. Rəsmi açıqlamada bu sahədə əldə olunan nəticələr ön plana çıxarılıb.

Keçmiş britaniyalı səfir Nikolas Hopton Omanın ABŞ ilə İran arasında vasitəçi ola biləcəyini bildirib. O, İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçının Omana səfərini mühüm diplomatik hadisə kimi qiymətləndirib. Hoptonun sözlərinə görə, Oman həm İran, həm də Qərb ölkələri ilə yaxşı münasibətlərə malikdir. O hesab edir ki, bu xüsusiyyət ölkəyə vasitəçilik üçün üstünlük verir. Keçmiş səfir Hörmüz boğazı ilə bağlı yeni reallıqların danışıqlarda nəzərə alınmasını təklif edib. Bununla yanaşı, o vurğulayıb ki, beynəlxalq dəniz hüququna riayət olunmalıdır. Hopton İranın boğazda gəmilərin hərəkətini çətinləşdirmək imkanına malik olduğunu qeyd edib. Onun fikrincə, diplomatik həll yolu hələ də mümkündür.