İsveçrə ABŞ və İran arasında aparılan danışıqlarla bağlı açıqlama yayıb. Xarici İşlər Nazirliyi Bürgenstokda müzakirələrin davam etdiyini təsdiqləyib. Bildirilib ki, ölkə tərəflər üçün etibarlı və məxfi mühit yaratmağa davam edəcək. İsveçrə danışıqların iştirakçıları barədə məlumat açıqlamayıb. Müzakirələrin məzmunu da gizli saxlanılır. Rəsmilər bunu məxfilik tələbləri ilə əlaqələndiriblər. Hazırkı proses anlaşma memorandumunun icrasına yönəlib. Diplomatik təmasların davam etdiyi vurğulanır.
#İsveçrə
Keçmiş BMT rəsmisi Martin Qriffits İranın İsveçrədə keçirilən danışıqlarda iştirak etməməsini narahatlıq doğuran amil kimi qiymətləndirib. O bildirib ki, bu addım diplomatik prosesə əlavə təzyiq yaradır. Qriffits vəziyyəti Sudandakı bəzi danışıqlarla müqayisə edib. Onun sözlərinə görə, tərəflər bəzən danışıqlarda iştirakı siyasi alətə çevirirlər. Ekspert həmçinin İsrail-Livan-Hizbullah atəşkəsinin tam tətbiq olunmamasının vəziyyəti çətinləşdirdiyini qeyd edib. O hesab edir ki, bu hadisələr ABŞ-İran anlaşmasının icrasına mənfi təsir göstərə bilər. İranın danışıqlarda iştirak etməməsi prosesin gələcəyini qeyri-müəyyən edir. Diplomatik səylərin davam etməsi üçün tərəflərin masaya qayıtmasının vacibliyi vurğulanır.
İsveçrənin Bürqenştok bölgəsində diplomatik fəaliyyətlər intensiv şəkildə davam edir. Qətərin Baş naziri bölgədə qalaraq müxtəlif görüşlər keçirir. İsveçrə rəsmiləri diplomatik prosesdə vasitəçilik rolunu davam etdirirlər. Pakistanın daxili işlər naziri Tehranda, xarici işlər naziri isə Qahirədə mühüm görüşlər keçirir. Türkiyə, Pakistan, Səudiyyə Ərəbistanı və Misir nümayəndələri gələcək addımları müzakirə edirlər. Eyni zamanda ABŞ-dən yüksək səviyyəli nümayəndələrin də bölgəyə gələcəyi barədə məlumatlar yayılır. Son günlər təxirə salınan danışıqların yenidən gündəmə qayıtdığı görünür. Diplomatik prosesin növbəti mərhələsi diqqətlə izlənilir.
ABŞ-ın Yaxın Şərq üzrə xüsusi nümayəndəsi Stiv Uitkoffun İranla mümkün danışıqlar üçün İsveçrəyə yola düşdüyü iddia olunur. Məlumata əsasən, ABŞ prezidenti Donald Trampın kürəkəni Cared Kuşnerin də hazırda İsveçrədə olduğu iddia edilir. Eyni zamanda İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçinin də İsveçrəyə səfər planının olduğu, lakin bunun dəyişə biləcəyi qeyd olunub.
ABŞ Prezidenti Donald Tramp həftəsonu Kemp-Devid iqamətgahına səfər edəcək. Ağ Evin məlumatına görə, səfər zamanı siyasi və dövlət məsələlərinə dair görüşlər keçiriləcək. Trampın ailə üzvləri də onu müşayiət edəcəklər. Səfər ABŞ ilə İran arasında aparılan danışıqların qeyri-müəyyən mərhələsinə təsadüf edir. İsveçrədə keçirilməsi planlaşdırılan danışıqlar son anda təxirə salınıb. Livandakı gərginliyin yenidən artması prosesə əlavə təsir göstərib. Diplomatik səylərin əsas məqsədlərindən biri Hörmüz boğazında gəmiçiliyin tam bərpasıdır. Vaşinqton bölgədə sabitliyin təmin olunması üçün danışıqların davam etdirilməsində maraqlı olduğunu bildirir.
ABŞ administrasiyası İranla mümkün razılaşmanın tezliklə yekunlaşmasına çalışır. Vaşinqtonun əsas məqsədi razılaşmanın yaxın aylarda həyata keçirilməsidir. ABŞ və İsrail arasında Livandakı son gərginliklə bağlı müzakirələrin aparıldığı bildirilir. Vitse-prezident Cey di Vens İran razılaşmanın şərtlərini yerinə yetirməyincə maliyyə dəstəyinin göstərilməyəcəyini bəyan edib. O, həmçinin İsraili Tramp administrasiyasının diplomatik səylərinə mane olmamağa çağırıb. Vens İsrailin son aylarda ABŞ dəstəyi hesabına müdafiə olunduğunu da xatırladıb. Məlumata görə, Respublikaçılar Partiyası razılaşmanın yaxın 60 gün ərzində başa çatmasını istəyir. Bununla belə, davam edən danışıqlar prosesi məsələnin hələ də açıq qaldığını göstərir.
İran Xarici İşlər Nazirliyi ABŞ ilə İsveçrədə keçirilməsi planlaşdırılan görüşün təxirə salındığını açıqlayıb. Bildirilib ki, tərəflər arasında danışıqların yaxın günlərdə baş tutması üçün hazırlıqlar davam edir. İran rəsmilərinin sözlərinə görə, yekun razılaşma anlaşma memorandumunun bəzi müddəalarının icrasından asılıdır. İsveçrə hökuməti də görüşün təxirə salındığını təsdiqləyib. Bununla yanaşı, gələcək danışıqlar üçün hazırlıq işlərinin davam etdiyi vurğulanıb. Görüşün təxirə salınması Livandakı son hərbi gərginlik fonunda baş verib. Son günlər İsrail və Hizbullah arasında qarşıdurmalar yenidən intensivləşib. Bu vəziyyət diplomatik prosesin vaxtına dair qeyri-müəyyənliyi artırıb.
ABŞ və İran arasında Yaxın Şərqdəki münaqişənin sona çatdırılmasına yönəlmiş danışıqların İsveçrədə keçirilməsi planı təxirə salınıb. İsveçrə rəsmiləri iyunun 20-də Burgenştok kurortunda keçirilməsi nəzərdə tutulan görüşün baş tutmayacağını açıqlayıblar.
İran və ABŞ arasında əsas fikir ayrılıqları hələ də qalır. Nüvə proqramı və uran ehtiyatları əsas müzakirə mövzularıdır. Sanksiyaların gələcəyi də həll olunmamış məsələlər sırasındadır. İsveçrədə planlanan prosesdə gecikmə ehtimalı var. Danışıqların növbəti mərhələyə keçəcəyi bildirilir. Tərəflər arasında etimadsızlıq davam edir. Tehran tərəfi ehtiyatlı mövqe tutur. Razılaşma bütün problemləri həll etməyib.
İsveçrədə keçiriləcək ABŞ–İran görüşü ilə bağlı qeyri-müəyyənlik qalır. Rəsmi iştirakçılar hələ tam təsdiqlənməyib. Pakistan Baş naziri ilə aparılan telefon danışığında İsveçrə görüşü qeyd olunmayıb. Diplomatik protokol səbəbilə yüksək səviyyəli iştirak sual altındadır. Cey Di Vens və Qalibafın iştirakı ehtimalı azalıb. Görüşün texniki səviyyəyə endirilə biləcəyi bildirilir. Alternativ olaraq Cenevrədə görüş ehtimalı var. Prosesin formatı hələ də dəqiq deyil.
ABŞ–İran razılaşmasından sonra 59 günlük yeni mərhələ başlayır. Bu müddət ərzində yekun nəticəyə gəlmək nəzərdə tutulur. Tədbirdə Qətər və Pakistanın yüksək vəzifəli rəsmilərinin iştirakı gözlənilir. ABŞ-dan vitse-prezident Cey Di Vensin iştirakı ehtimal olunur. İran tərəfdən Qalibaf və Əraqçi adı çəkilir. Lakin rəsmi təsdiqlər hələ verilməyib. İsveçrədə yüksək təhlükəsizlik tədbirləri görülür. Bu mərhələ danışıqların əsas icra dövrü hesab olunur.
İsveçrədə Burgenstok kurortunun yerləşməsi danışıqlarda media nəzarətini gücləndirir. Məkanın dağlıq ərazidə olması təhlükəsizliyi artırır. Eyni zamanda media girişini məhdudlaşdırmağa imkan verir. Jurnalistlər əvvəlki diplomatik görüşlərlə müqayisə aparıblar. 2013-cü ildə İran danışıqları Cenevrə mərkəzində keçirilmişdi. O vaxt media iştirakçılara daha yaxın ola bilirdi. Hazırkı şəraitdə isə məlumat əldə etmək daha çətindir. Diplomatik proses daha qapalı şəkildə aparılır.